Crisis in het Noorse koningshuis: hoeveel schandalen kan kroonprinses Mette-Marit nog aan?

In Oslo begon afgelopen week het proces tegen Høiby, de zoon die Mette-Marit kreeg voordat ze met kroonprins Haakon trouwde. Tegen Høiby lopen meerdere zware aanklachten, waaronder verkrachting, mishandeling, bedreiging en overtreding van een contactverbod. De zaak houdt Noorwegen al maanden in zijn greep en wordt gezien als een van de meest pijnlijke schandalen van het moderne Noorse koningshuis.

Wat de zaak extra explosief maakt, is dat het niet lijkt te gaan om een eenmalige misstap. Volgens Noorse media stapelden de signalen zich de afgelopen jaren op: geweldsincidenten, problematisch gedrag en contacten in criminele kringen. De recente arrestatie van Høiby, kort voor een zitting, zorgde voor het beeld dat hij zijn leven niet onder controle heeft. Dat riep ook vragen op over de rol van zijn moeder.

Koninklijke voorkeursbehandeling

Critici stellen dat de kroonprinses veel eerder had moeten ingrijpen. Niet alleen als moeder, maar ook als publiek figuur met grote invloed. In Noorwegen leeft het gevoel dat zij vooral bezig was met schadebeperking en het beschermen van haar zoon, terwijl slachtoffers zich lange tijd niet gehoord voelden. Dat Høiby relatief kort vastzat, werd door sommigen gezien als een mogelijke koninklijke voorkeursbehandeling.

Alsof de rechtszaak de monarchie niet genoeg onder druk zette, barstte vorig weekend een nieuw schandaal los. In de vrijgegeven Epstein-dossiers bleek dat Mette-Marit contact had met Jeffrey Epstein, de Amerikaanse misbruikmiljonair die in 2008 werd veroordeeld voor seksueel misbruik van minderjarigen en in 2019 een einde maakte aan zijn leven.

Persoonlijk contact met Epstein

Volgens de media ging het niet om een vluchtige ontmoeting. Er zou sprake zijn geweest van persoonlijk contact, waarbij Epstein haar onder meer hielp met praktische zaken. Extra gevoelig ligt dat het contact deels plaatsvond nadat Epstein al veroordeeld was. Dat roept in Noorwegen de vraag op hoe zorgvuldig de kroonprinses omging met haar netwerk in haar voorbeeldfunctie.

Het hof reageerde snel met een verklaring waarin Mette-Marit erkende dat zij een verkeerde inschatting heeft gemaakt. Dagen later volgden excuses. Maar de timing is funest: in de publieke opinie worden de Epstein-onthullingen onvermijdelijk opgeteld bij de zaak van haar zoon. Het beeld ontstaat van iemand die te vaak te laat ingrijpt, zowel privé als publiek.

Ook het geduld van het Noorse volk kent grenzen. Terwijl haar zoon mogelijk jarenlang achter de tralies verdwijnt, rijst de vraag of Mette-Marit, wier reputatie even broos is als haar gezondheid, wel koningin kan worden: