'Maak 13 wekenecho standaard voor zwangere vrouwen'
Momenteel krijgen vrouwen rond 10 weken zwangerschap een echo, om de vermoedelijke bevaldatum te bepalen. De volgende echo krijg je rond de 20 weken.
Afwijkingen
In de tussentijd wordt nog wel, op verzoek, een NIP-test afgenomen. Met dit bloedonderzoek kunnen chromosomale afwijkingen worden opgespoord bij je baby, zoals het Downsyndroom. De NIPT is in plaats gekomen van de combinatietest, waarbij ook een echo werd gemaakt.
NIPT is betrouwbaarder dan die combinatietest en minder ingrijpend. Goed nieuws, maar het betekent wel dat nog maar weinig vrouwen rond de 13 weken zwangerschap een echo laten maken. Dat heeft nadelen, zegt Katia Bilardo, hoogleraar verloskunde en gynaecologie aan het Amsterdam UMC.
De NIPT voorziet namelijk niet in het opsporen van zogenoemde structurele afwijkingen. "Een incomplete schedel bijvoorbeeld, een open buik of hoofd, hersenhelften die niet zijn gescheiden. In totaal gaat het om negen afwijkingen die op de 13 wekenecho al zichtbaar zijn."
Zwangerschap en topsport gaan moeilijk samen: 'Hulp was fijn geweest'
Afgebroken
Er is bewijs dat deze structurele afwijkingen, die vaak niet met het leven verenigbaar zijn, eerder opgespoord kunnen worden, zegt Bilardo. "Waarom zouden we dan wachten? Op de 13 wekenecho kun je al heel veel zien en de kans op fouten is extreem laag."
Nu worden de negen afwijkingen vaak pas ontdekt bij de 20 wekenecho, ziet Bilardo. "Dan wordt de zwangerschap vaak alsnog afgebroken. Dat is heel moeilijk voor mensen als ze tot die tijd denken dat alles goed gaat."
Ruim 40 procent zwangere vrouwen kiest voor NIPT-test
Zware weken
Verloskundige Lara Mackintosh vindt het invoeren van de 13 wekenecho een 'moeilijk vraagstuk'. Vooropgesteld: ze is blij dat er medische echo's zijn. "Zo kun je afwijkingen opsporen. Ik ben helemaal niet tegen echo's, maar ze zijn niet 100 procent zeker. Dat geeft onrust en een andere beleving van de zwangerschap."
In de praktijk zie je dat als ouders een echo krijgen en de uitslag niet goed is, ze daar continu mee bezig zijn, zegt Mackintosh. "Stel dat je bij 13 weken een afwijking ontdekt, maar je er pas bij 18 weken zekerheid over kunt geven. Dan zijn die tussenliggende weken heel zwaar."
Stress
Ze ziet ook weleens dat afwijkingen minder erg lijken te zijn dan zo'n echo doet vermoeden. "En dan zeggen ouders achteraf: ik had het liever niet willen weten, liever minder vaak een check willen doen. We zien dat die onzekerheid heel veel stress oplevert."
De Nederlandse vereniging van gynaecologen (NVOG) plaatst om dezelfde reden kanttekeningen bij het invoeren van de 13 wekenecho. Het is volgens de NVOG onder meer nog 'onvoldoende duidelijk' hoeveel vrouwen eerder gediagnosticeerd zouden worden bij de invoering van die echo.
Of de voordelen van de echo opwegen tegen de nadelen (zoals de wekenlange onzekerheid) zou dus nog moeten worden onderzocht.