Klimaatdiscussie: (g)een abc’tje

A

Annex: Landen worden grofweg in drie categorieën ingedeeld: Annex 1-landen zijn landen, waaronder Nederland, die in 1992 onder de rijke, geïndustrialiseerde landen vielen en daardoor historisch gezien verantwoordelijkheid zijn voor een aanzienlijk deel van de uitstoot van broeikasgassen. Annex 2-landen zijn landen die binnen de OESO vallen, en non-Annex 1-landen zijn voornamelijk ontwikkelingslanden.

B

Broeikasgassen: Gassen die de infrarode straling in de atmosfeer absorberen. Daardoor kan de straling van de zon die van het aardoppervlakte weerkaatst niet goed ‘weg’ en daardoor warmt de aarde sneller op.

Biobrandstoffen: Brandstof gemaakt uit biomassa, zoals restafval, houtsnippers of planten. Ze worden ontwikkeld om fossiele brandstoffen, zoals benzine, diesel en kerosine (deels) te vervangen.

C

CO2: Koolstofdioxide is een kleurloos en reukloos gas, dat in de atmosfeer rond de aarde voorkomt. De hoeveelheid CO2 neemt jaarlijks toe. Dat komt door natuurlijke oorzaken, bijvoorbeeld vulkaanuitbarstingen en bosbranden, maar ook door de mens. Want bij het verbranden van koolstofhoudende stoffen zoals olie en aardgas komt ook CO2 vrij. En omdat de energiebehoefte door de groeiende wereldbevolking steeds verder stijgt, komt er ook steeds meer CO2 vrij.

Carbon Capture and Storage (CCS) / CO2-opslag: CO2 kan worden afgevangen en opgeslagen voor het vrijkomt in de lucht. De CO2 wordt in dat geval meestal vloeibaar gemaakt en per schip of pijpleidingen naar opslagplaatsen geleid. Die opslagplaatsen liggen veelal meer dan duizend meter onder de grond of zeebodem, en worden hermetisch afgesloten. In Nederland wordt geen CO2 opgeslagen onder land, alleen in lege gasvelden onder zee.  

E

Ecologische voetafdruk: Maatstaf die aangeeft hoeveel ruimte we nodig hebben om te produceren wat we verbruiken - om te wonen, eten en leven - en de opname van CO2 die we uitstoten. Bij WNF kun je je persoonlijke voetafdruk berekenen.

Emissiehandel: Bedrijven hebben het recht om broeikasgassen uit te stoten, emissierecht genoemd. Daarvoor moet worden betaald, door middel van het veilen van emissierechten. Vervuilers mogen de rechten ook onderling verhandelen, om een boete te voorkomen als ze te veel broeikasgassen uitstoten. Een bedrijf dat meer rechten heeft gekocht dan nodig was, kan daar aan verdienen. 

Energiebalans: De hoeveelheid energie die een liter brandstof oplevert in verhouding tot de hoeveelheid energie die het kost om een liter van die brandstof te maken.

F

Fossiele brandstoffen: Verzamelnaam voor alle brandstoffen die gewonnen worden uit de aardbodem. Onder meer olie, gas en steen-  en bruinkool. In feite planten- en dierenresten die door eeuwenlange druk in elkaar geklonken zijn.

I

INDC's: Landen hebben in aanloop naar de klimaattop publiek gemaakt welke actie ze gaan ondernemen ná 2020, in een nieuwe klimaatdeal. Deze heten de Intended Nationally Determined Contributions.

K

Kyoto-protocol: Verdrag dat in 1997 werd opgesteld in de Japanse stad Kyoto. Dit protocol is de basis onder het klimaatverdrag en draait om de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.

O

Ontbossing: Per jaar verdwijnt ongeveer 8,8 miljoen hectare natuurlijk bos, ruim twee keer Nederland, voor de productie van onder meer hout en om ruimte te maken voor leefgebied of mijnbouw. Een bedreiging voor diersoorten die hun leefgebied zien verdwijnen, en een veroorzaker van erosie.

Ozonlaag: Een laag gas die van nature in onze atmosfeer aanwezig is. Ozon absorbeert een groot deel van de schadelijke ultraviolette straling die van de zon af komt. Als we daar aan worden blootgesteld, hebben we een verhoogde kans op huidkanker, staar en problemen aan ons immuunsysteem. Ook planten kunnen er schade door ondervinden.

Opwarming aarde: De stijging van de gemiddelde temperatuur van het aardoppervlak, die de afgelopen decennia harder gaat dan daarvoor. Dat komt onder meer doordat er meer CO2 in de lucht rond de aarde zit, die de zonnestralen die van de aarde weerkaatsen absorberen. 

P

Petajoule: Standaardmaat van energie. Bij gas staat een petajoule gelijk aan 31,6 kubieke meter, bij elektriciteit aan 277,78 miljoen kilowattuur.