Hoe leg je je kinderen uit dat hun zusje doodgaat? Marlien deed het zo
De vernietigende boodschap bij de 20 wekenecho kwam voor Marlien en haar man totaal onverwacht. Ze hadden al drie gezonde kinderen, de eerdere echo’s waren prima geweest, en ook de NIPT was goed. Toch bleek het helemaal mis. De baby in Marliens buik vertoonde afwijkingen 'die niet met het leven verenigbaar' waren, zoals artsen – Marlien is er zelf een – dan zeggen.
Stephanie verloor haar ongeboren dochtertje door een blaasontsteking
"Die woorden kwamen natuurlijk heel hard aan", vertelt ze. "We hadden geen keus. De afwijkingen waren zo ernstig dat Annabel, zoals we haar wilden gaan noemen, eigenlijk geen kans had." De baby die ze al een tijdje voelde bewegen in haar buik, zouden ze nooit zien opgroeien. Hoe moesten ze aan hun andere kinderen (van destijds bijna 5, 3 en net 2) vertellen dat het zusje naar wie ze zo uitkeken, zou doodgaan?
Het concept doodgaan
In het ziekenhuis werd Marlien en haar man aangeraden de kinderen bij het hele proces te betrekken. "We hebben het dan ook meteen aan ze verteld; dat het niet goed met Annabel ging en dat ze dood zou gaan. Maar ja, doodgaan, dat concept kenden ze helemaal niet. Het was voor hen de eerste keer dat ze ermee in aanraking kwamen.
Ze vroegen dingen als: 'Maar kan ze dan nog wel mama spelen, en kan ze nog lachen?' Vooral de jongste vond het moeilijk te begrijpen. Die zei op een gegeven moment: 'Nu is Annabel wel lang genoeg dood, wanneer komt ze weer terug?'"
App helpt ouders na miskraam of doodgeboorte: 'Ik voelde me alleen'
Op zoek naar een prentenboek waarin het goed werd uitgelegd, stuitte Marlien op een grote leegte. "Ik kon nergens een prentenboek vinden over een baby die doodging. De meeste prentenboeken die op kinderniveau uitleggen wat doodgaan is, gaan over huisdieren of opa’s en oma’s. In geen enkele ervan vond ik iets over een baby die doodgaat." Zo kwam ze op het idee om dan zélf maar zo’n boek te schrijven en te illustreren.
Dat boek is er nu: Een doos vol herinneringen heet het. In het prentenboek komen Marliens tekentalent – 'een uit de hand gelopen hobby' – en haar ervaringen als moeder en arts samen. "Als arts heb ik ook te maken gehad met families waarin mensen doodgingen. Ik heb onder meer als KNO-arts gewerkt in een kinderziekenhuis, dan moet je weleens slecht nieuws brengen. Je staat weliswaar aan de zijlijn, maar de impact op het gezin krijg je wel mee."
Baby Bel ligt heel stil. 'Dood zijn betekent dat je niet kunt bewegen, niet kunt eten, niet kunt huilen en niet kunt lachen', legt mama uit.
Uit: 'Een doos vol herinneringen'
In het boek wil ze niet alleen goed uitleggen wat doodgaan nou precies is, maar ook een manier aanreiken om herinneringen te maken. "Want als een opa of oma doodgaat heb je veel foto’s en herinneringen; bij een baby die nog nauwelijks heeft geleefd heb je dat natuurlijk niet. Annabel is na haar stilgeboorte nog een aantal dagen bij ons thuis geweest, maar dat is toch anders dan een broertje of zusje dat heeft geleefd en met wie je ervaringen hebt gedeeld."
Toch kun je ook aan een baby die maar kort bij je is geweest blijven denken, wil Marlien maar zeggen, door bijvoorbeeld tekeningen te maken en dingen te knutselen, en die in een doos te bewaren, zoals haar eigen kinderen deden.
Na 41 weken was het opeens stil in Lisannes buik: 'Vrouwen moeten weten dat dit bestáát'
De kinderen hebben het nu, ruim twee jaar later, nog regelmatig over hun zusje dat er niet meer is. Ook nu ze inmiddels een broertje van een jaar hebben. "Ze zeggen weleens: hoe oud zou Annabel nu zijn geweest? Ze vonden het heel jammer en heel verdrietig dat ze doodging, maar ze reageerden ook wel weer zoals kinderen dat kunnen doen: het is hoe het is, en het leven gaat door."
"We vinden het fijn dat we het nog wel over Annabel kunnen hebben. Voor ons heeft het goed gewerkt om de kinderen overal bij te betrekken – dat zou ik anderen ook aanraden."
Een doos vol herinneringen van Marlien Crooijmans (uitgeverij Clavis) is nu te koop.