Poepen, masturberen, lichaamshaar, je vulva: daar praat je als vrouw niet over, toch? Karin lekker wel

Zal er wel bij horen, dacht journalist Karin Rus toen haar vagina na haar tweede bevalling niet in oude glorie terugveerde. "Na mijn eerste was dat wel gebeurd, maar na de tweede was alles daar beneden een beetje slapper en wijder. Zal er wel bij horen, dacht ik eerst, maar nadat ik er een jaar mee had rondgelopen heb ik er toch eens naar laten kijken. 

Bleken er twee bekkenbodemspieren te zijn doorgescheurd. 'Je mist je halve bekkenbodem', zei de cosmetisch gynaecoloog – de enige in Nederland, mind you – doodleuk toen ik op de tafel lag." 

Een vaginahersteloperatie was de oplossing. Toen ze na zes weken herstel weer aan het schoolplein stond en een andere moeder aan haar vroeg of ze op vakantie was geweest, merkte ze dat ze aarzelde om de echte reden van haar lange afwezigheid te delen. "Er zat toch wel wat schaamte." 

Maar toen ze toch besloot met de billen bloot te gaan, verraste de reactie van de moeder haar. "Ze zei: 'wat goed, dat wil ik ook, ik wist niet dat dat kon'. Dat was het moment waarop ik dacht: dit staat voor iets groters. Hoeveel vrouwen lopen er wel niet in stilte rond met dingen waarvan ze denken: dit zal er wel bij horen?"

Onnodig rondlopen met schade

Voor een artikel sprak ze vervolgens een hoogleraar urogynaecologie die dat vermoeden bevestigde: volgens hem lopen in Nederland tienduizenden vrouwen onnodig rond met schade die er dus níét 'bij hoort'. Maar omdat er niet over wordt gepraat, weten de meesten dat niet.

Het was een eyeopener voor Rus, die tijdens een slapeloze nacht bedacht: die taboes, daar zit een boek in. Ze schudde er zo nog elf uit haar mouw, schreef een boekvoorstel en binnen een week had ze een uitgever. "Juist door al die taboes te bundelen, zie je hoe groot het is. Aan bijna alle aspecten van het vrouwelijk lichaam zit wel iets waarvoor we ons schamen."

Ongeschreven regels 

Behalve vaginaherstel na de bevalling behandelt ze in haar boek de onderwerpen menstruatie, masturberen, lichaamsbeharing, de vulva, poepen, het orgasme, van seks houden, aangerand of verkracht zijn, geen kinderwens hebben, de overgang en ouder worden. 

Onderwerpen waar vrouwen niet of nauwelijks over praten, omdat ze daar de ruimte niet voor voelen. Rond al deze thema’s gelden ongeschreven regels waar je je als meisje of vrouw aan dient te houden, wil je een beetje leuk meekomen in de maatschappij. 

Neem poepen. Ieder mens doet het, maar voor vrouwen is het met schaamte omgeven. Vooral niet laten merken dat je dat ooit doet. Rus noemt in haar boek het voorbeeld van vaders die zonder omhaal verkondigen dat ze even gaan kakken of dat het 'wel even kan duren' op de pot, terwijl veel moeders hun behoefte nog net niet stiekem doen. 

Waar de meeste mannen zich er niet druk over maken als ze geluid en geur produceren, krimpt het merendeel van de vrouwen al ineen bij de gedachte dat iemand anders daar getuige van is. 

Zelf ging Rus ook gebukt onder poepschaamte. "Tot een paar jaar geleden deed ik mijn uiterste best om nooit iemand ook maar te laten vermoeden dat ik poepte. In een nieuwe relatie duurde het minstens een jaar voordat ik bij hem durfde te gaan."

Nog niet verlost van poepschaamte

Niet zelden hield ze bij mannen dagenlang haar ontlasting op, omdat de perfecte privépoepgelegenheid zich maar niet aandiende. Dat je darmen daar niet van opknappen, moge duidelijk zijn. Voor haar boek sprak Rus een maag-darm-leverarts die dat beaamt: het kan leiden tot obstipatie, maar ook tot verminderde aandrang op lange termijn. 

Toch is Rus ook nu ze dat weet nog niet helemaal verlost van haar poepschaamte, zegt ze: "Als het om poepen in de buurt van mannen gaat, ben ik helaas nog net als vroeger. Ook als ik niets met die mannen heb en het me dus eigenlijk niet zoveel uit zou moeten maken hoe aantrekkelijk ze me vinden."

Een onderwerp dat Rus ook zelf aan het hart gaat, is lichaamsbeharing. Hoofdhaar mag je als vrouw hebben, het liefst lang en weelderig, maar wie het welig laat tieren op andere plekken, kan doorgaans op weinig bewondering rekenen. Onderzoeken in verschillende westerse landen laten zien dat tussen de 95 en 97 procent van de vrouwen regelmatig hun benen, oksels en schaamstreek onthaart. Rus is daar één van. 

Géén lichaamsbeharing 

"Op de lijst van dingen waar ik me voor schaam, staat mijn beharing ergens bovenaan. Ik vond het dan ook heel belangrijk dat in mijn boek staat dat ik géén lichaamsbeharing heb en het allemaal weghaal. Ik ga ook nooit stoppen met het scheren van mijn benen, want ik vind dat mooier. Ja, misschien komt dat voort uit de male gaze die ik heb geïnternaliseerd, maar dat verandert niets aan hoe het voor mij voelt."

Een ander taboe dat de schrijfster aan den lijve ondervond, is van seks houden. Als vrouw moet je dat vooral niet te veel doen. In je eigen relatie is het nog wel gewenst, maar o wee als je zoveel geniet van seks dat je er actief naar op zoek gaat. Hoeveel bedpartners je als man hebt maakt niet uit – hoe meer hoe beter, lijkt soms het devies – maar als vrouw moet je op je tellen passen om te voorkomen dat je als slet te boek komt te staan.

35 bedpartners 

"Ik ben heel benieuwd hoe ik straks bekendsta", zegt Rus. "Ik ben nu met iets van 35 mannen naar bed geweest. Mijn moeder vindt dat vast heel veel, en ikzelf eigenlijk ook wel, maar ik ben vrijgezel dus ik hoop dat er nog wel een paar bij komen. Waarom zou je je als vrouw moeten inhouden? Ik hou van seks, en ik ben niet de enige vrouw voor wie dat geldt."

Toch zijn er nog veel meer seksgerelateerde onderwerpen waar je als vrouw beter niet over praat. Masturberen bijvoorbeeld. "Hoe vaak praat je daar met je vriendinnen over?" Dat jongens en mannen het doen wordt gezien als iets normaals, maar als vrouw puur voor je eigen plezier aan jezelf zitten? Ho ho, mevrouwtje, dat gaat zomaar niet. 

Vrouwen met seksuele problemen 

Dat taboe is een van de redenen dat seksuoloog Elise van Alderen veel vrouwen op het consult krijgt met seksuele problemen, vertelt ze in het boek. "Meisjes worden niet vertrouwd gemaakt met hun eigen lichaam en dat begint al op heel jonge leeftijd. Als een jongetje aan zijn piemel zit wordt dat gezien als normaal mannelijk gedrag, als een meisje haar vulva aanraakt is het al snel: 'doe maar niet!'. […] Meiden gaan daardoor in de puberteit veel minder snel hun eigen lichaam verkennen, ze hebben het gevoel dat het niet hoort of niet mag. Daardoor weet een jonge vrouw bij de eerste keer seks vaak niet wat ze lekker vindt." 

Tel daar een eveneens onervaren bedpartner die zijn inspiratie vooral uit porno haalt bij op, en vervelende ervaringen liggen op de loer. "Veel jonge vrouwen gaan over hun grenzen, onder andere omdat ze hun eigen lichaam niet kennen en niet goed kunnen ervaren waar die grens nou eigenlijk ligt." 

Dat deze onderwerpen nu juist voor vrouwen taboe zijn, heeft volgens Rus alles te maken met het patriarchaat waar we nog steeds niet van zijn verlost. "Van vrouwen wordt verwacht dat ze moeder worden, dat ze gezellig zijn, leuk en lief. Een man hoeft zich niet te schamen voor zijn lichaam, een vrouw moet aantrekkelijk zijn, jeugdig blijven. Als vrouw ben je veel eerder uitgerangeerd dan als man. Dat is belachelijk en zonde. We hebben al veel stappen gezet ten opzichte van een paar generaties geleden, maar we zijn er zeker nog niet."

Praat erover

Verandering begint met erover praten, denkt Rus. "Ik vind niet dat iedereen over alles móét praten, maar het is wel fijn als we de ruimte en de keuze hebben om dat te doen. Taboes kunnen je vrijheid enorm beknotten. En als je met iets rondloopt waarvan je denkt dat je de enige bent, kan dat ook heel eenzaam zijn. Terwijl er waarschijnlijk veel meer vrouwen zijn die hetzelfde ervaren. Erover praten kan dan heel goed zijn."

Wil je wel maar durf je niet? Begin klein, adviseert ze. "Ik zou niet meteen over masturberen beginnen tijdens de groepslunch op het werk, maar vertel eens iets intiems over jezelf aan iemand bij wie je je veilig voelt, zoals je zus, moeder of beste vriendin. Als je een eigen ervaring deelt, zul je waarschijnlijk merken dat anderen dat dan ook makkelijker doen."

Nergens voor schamen

Met haar boek – waarin ze niet alleen haar eigen ervaringen deelt, maar ook experts en andere ervaringsdeskundigen opvoert – hoopt ze vrouwen in ieder geval mee te geven dat ze zich nergens voor hoeven te schamen. "Er is niets mis met je, je bent niet raar en je lichaam doet gewoon wat het hoort te doen."

‘Zeg ik lekker wel’ van Karin Rus is nu verkrijgbaar.