Annes dochtertje was pas 6 toen ze zei dat ze dood wilde: 'Hoe kan ik haar welkom laten voelen?'

"Het is al vijftien jaar geleden, maar ik weet het nog als de dag van gisteren. Het was een doodnormale donderdagavond. Mijn man en ik zaten met onze twee dochters aan tafel spaghetti te eten. We kletsten wat over onze dag en de moestuin die we wilden aanleggen. 

Mijn jongste dochter Stella zat tegenover mij. Zes jaar was ze toen, ze zat in groep drie. Ineens sprak ze de woorden die geen enkele ouder wil horen: 'Ik wou dat ik dood was.' Ze zei het rustig, zonder tranen of woede. Zelf werd ik misselijk van verdriet en onmacht, ik moest er bijna van overgeven. Dit kon niet gebeuren."

"Hoewel de grond onder me wegzakte, probeerde ik rustig te blijven. Kalm vroeg ik aan mijn dochter of ze echt dood wilde zijn, of dat ze wilde dat iets zou stoppen. Dat laatste, antwoordde ze. We spraken over wat ze voelde en ik stelde voor om voortaan een codewoord af te spreken als ze zich zo voelde, zodat ik haar sneller kon begrijpen en minder zou schrikken.

Ik wilde haar namelijk wel alle ruimte geven voor haar gevoel. Die avond betekende een omslagpunt. Mijn man en ik voelden dat het zo niet langer ging. Nooit meer wilde ik dat mijn kind zich zo intens alleen zou voelen, terwijl wij gewoon naast haar zouden zitten."

Geen ervaring met kinderen als Stella

"Er waren al langer signalen dat het niet goed met haar ging. In groep twee zat Stella al niet lekker in haar vel. Ze klaagde over haar klas, vond school meestal erg stom, baalde dat ze alleen maar in de kring zat en riep dat het allemaal vreselijk saai was en nergens over ging. Ze worstelde en hoorde er niet bij. In de pauze speelde ze vooral met kinderen uit groep 8, daar had ze meer aansluiting mee dan met haar klasgenoten. 

Meerdere keren bespraken we onze zorgen met haar juf, maar concrete stappen bleven uit. De school in ons dorp had geen ervaring met kinderen zoals Stella. Ze had kennelijk verdriet dat we niet goed konden plaatsen, alsof ze heel erg zoekende was. Mijn man en ik hoopten dat het een fase was, iets waar we even doorheen moesten. Misschien had ze gewoon wat pech met haar klas en zou het vanzelf wel oplossen."

"Maar die avond aan tafel maakte duidelijk dat dit geen fase was die wel weer zou overwaaien. We moesten en wilden de noodkreet van Stella serieus nemen. Achteraf zie ik dat daar iets verschoof. Niet alleen in de situatie, maar ook in mij als moeder.

Ik bleef zoeken naar oplossingen, maar niet meer voor Stella’s gedrag alleen. Ik probeerde vooral beter te luisteren naar wat eronder verscholen zat. Wat was er nodig om mijn dochter zich weer welkom te laten voelen in deze wereld?"

Opvallend wijs taalgebruik

"Al eerder bleek haar twee jaar oudere zus Bente hoogbegaafd. We besloten Stella ook te laten testen, en ook zij bleek hoogbegaafd. Dat was voor ons geen verrassing. Als peuter had ze al opvallend wijs taalgebruik, met bijwoorden als 'nogal' en 'eigenlijk'. 

Na eindeloze gesprekken werd het ons duidelijk dat de school in ons dorp niet over de gewenste kennis beschikte. We schreven onze dochters in op een andere, grotere school met meer kennis op het gebied van hoogbegaafdheid. Daar ging het beter. Stella trof een juf die haar begreep en die haar echt zag. Dit was het begin van haar herstel. Ook paardrijden heeft haar geholpen om meer in verbinding te komen met zichzelf."

"Ik herken mezelf als kind in de eenzaamheid van mijn jongste dochter, alleen ging ik er anders mee om. Als jongste van vier kinderen thuis, was ik braaf en verbindend. Mijn cijfers op school waren niet heel hoog. 'Annetje is lief maar kan niet leren', werd er over mij gezegd. Ik ben opgevoed met het idee dat ik dom was. Op school was ik vaak overprikkeld, het liefst bleef ik thuis."

'Beheers je nou toch'

"Later werd ik lerares in het basisonderwijs. Tijdens een studiedag over hoogbegaafdheid, realiseerde ik me met een shock dat dit over mij ging. Het alert zijn, het snelle denken, hypergevoelig zijn en je snel te veel voelen. En vooral het ongemak voelen van de intensiteit die van binnen speelt, maar in de buitenwereld niet welkom is.

'Beheers je nou toch', zei mijn moeder altijd. Daardoor was ik een eenzaam, soms zelfs depressief kind. Ik heb moeten leren dat die intensiteit er mag zijn en dat ik die niet hoef weg te stoppen, zoals ik jaren, niet altijd even succesvol, probeerde te doen."

"Inmiddels ben ik als therapeut gespecialiseerd in het begeleiden van kinderen die intens voelen en intens denken en hun ouders, ook schreef ik hier het boek Begrijp me goed, het verlangen naar verbinding bij hoogbegaafde kinderen over. Het is mijn missie om eenzaamheid onder deze kinderen bespreekbaar te maken en aan te pakken. Om hun binnenwereld begrijpelijk te maken, zodat zij zichzelf minder kwijt hoeven raken."

Gezien, begrepen en verbonden voelen 

"Klachten zoals woedeaanvallen, angsten, onverklaarbare buikpijn, een vol hoofd en niet kunnen slapen, kunnen ontstaan wanneer kinderen zich langdurig niet gezien, begrepen of verbonden voelen. Ik leer daarom kinderen om zichzelf en wat zij nodig hebben om zich goed te voelen, beter te begrijpen."

"Nog steeds hoor ik veel misverstanden over hoogbegaafde kinderen. Dat het bleke, bebrilde kinderen zijn die de hele dag met hun neus in de boeken zitten, wereldvreemd zijn en alleen maar tienen halen op school. Dit terwijl veel hoogbegaafde kinderen onderpresteren en niet altijd succesvol zijn op school. 

Ze willen op school juist niet opvallen, ze willen zijn net als anderen. Pas met uitzonderlijk hoge resultaten krijgen kinderen verrijking aangeboden op school, terwijl veel hoogbegaafde kinderen pas bij een uitdaging laten zien wat ze werkelijk kunnen."

Op zoek naar de onvervulde behoefte

"Het gaat gelukkig goed met mijn beide dochters. Stella rondt deze zomer haar master af, Bente doet promotieonderzoek in Oxford. Maar nog belangrijker: ze snappen zichzelf inmiddels een stuk beter. 

Ik heb me voorgenomen om bij lastig gedrag altijd eerst op zoek te gaan naar de onvervulde behoefte die er onder schuil gaat, zodat ik mij nooit meer zo tekort voel schieten. Ieder kind heeft de wens om zich veilig, gezien en welkom te voelen. Dat is geen luxe, maar een basisbehoefte."

Klik hier voor meer Lifestyle