Benjamin verloor zus, nichtje en vriend door zelfmoord: 'Praat met elkaar’

"Ik heb in mijn leven meer mensen verloren door zelfmoord en geweld, dan door natuurlijke oorzaken", zegt Benjamin, ongeveer halverwege de ontmoeting. Dat is niet bedoeld om te choqueren. Een beeldspraak is het ook niet. Voor hem is het de kille realiteit.

De energie spat van hem af. Openhartig vertelt hij over zijn leven. Over schietpartijen. Hoe hij op een dag met een baby in zijn armen moest weg duiken voor kogels. Over 'telefoontjes die je wereld op zijn kop zetten': weer iemand van wie hij hield die uit het leven was gestapt.

De VaderLoze Troepe

Eén keer tijdens de ontmoeting draait hij zijn hoofd weg om zijn tranen achter de klep van zijn pet te verbergen. Ze vloeien niet voor iemand die hij verloor, maar juist voor iemand die hij kon redden. Maar daarover verderop meer.

Benjamin groeide op in Kraaiennest. De wijk in Amsterdam-Zuidoost staat in de rest van het land bekend als onrustig, gevaarlijk zelfs. Hij noemt het 'een warme plek vol warme mensen'. Van jongs af aan maakte hij muziek met zijn vrienden. VaderLoze Troepe, noemden ze hun rapgroep. "Dat vertelt wel een verhaal, hè?"

Op de middelbare school, de havo op de Openbare Scholengemeenschap Bijlmer, leerde hij zijn beste vriend Raoul kennen, met wie hij het succesvolle rapduo Dret & Krulle vormde. "Een mooie jeugd", zegt hij daarover. "Zorgeloos. Ik kwam nooit iets tekort. De rottigheid kwam later."

Hij werd opgevoed door zijn moeder Mildred, een 'geweldige moeder'. Maar de 'extended family' was veel groter. Zijn vader had twee oudere zoons en een dochter, bij andere moeders. Na hem kwamen nog eens twee zoons. "Ik ben Malcolm in the middle."

Een brancard met een laken erover

De verschillende moeders hadden goed contact met elkaar, vertelt Benjamin. "Ik ging ook met mijn broers en zus om. Soms haalde mijn vader ons allemaal op om leuke dingen te gaan doen."

Het verdriet in de familie sloeg voor het eerst in alle hevigheid toe in 2007. Zijn enige zus Jane - die in de media de bijnaam 'Bijenkorfmoeder' zou krijgen - wierp zich in de Bijenkorf in Amsterdam van grote hoogte naar beneden. Ze had op dat moment haar dochtertje in haar armen. Benjamins nichtje overleefde dat niet, maar zijn zus wel.

"Ik was daar toevallig met een vriend om de hoek in een coffeeshop", zegt hij. "We gingen naar buiten toen we sirenes hoorden. Ik zag een brancard met een laken erover, en nog eentje met iemand erop vastgesnoerd."

Pas toen hij thuiskwam en een broer hem huilend opbelde - zet gauw het nieuws aan! - realiseerde hij zich dat het om zijn zus en nichtje ging. "Dat verdriet is moeilijk te beschrijven."

Zij verbleef daarna eerst een poosje in een psychiatrische inrichting. Nadat ze zichzelf daaruit ontslagen had, werd ze vastgezet door justitie met een tbs-maatregel.

Wegduiken voor een kogelregen

Het verhaal van zijn zus krijgt een vervolg, maar eerst sloeg een ander noodlot toe. In september 2009 zat de vriendengroep bij een speeltuintje in Kraaiennest. Zijn vriend Ishmael Gumbs had die middag een woordenwisseling gehad. "Ik zat met Ishmaels kind in mijn armen op een bankje", vertelt Benjamin. "Iemand kwam verhaal halen, met wapens. Ishmael liep ernaartoe. Opeens begon het schieten. Ik liet me, met die baby van twee maanden oud tegen mijn borst, achterovervallen, uit the line of fire. Maar Ishmael overleefde het niet."

Precies in deze tijd beleefde het rapduo Dret & Krulle een bloeiperiode. In 2009 wonnen ze de Grote Prijs van Nederland in de categorie hiphop. "We hadden in september het nummer Verder uitgebracht, met een videoclip waarin Ishmael ook te zien was. De website Geenstijl schreef een artikel over hem, en linkte naar die video. Het is een wrange samenloop, maar mede daardoor ging dat nummer vliegen."

Weer zo'n telefoontje

Weer een paar jaar later, 20 augustus 2012, was er weer een dodelijke schietpartij. Nu was zijn oudste broer het slachtoffer. Dat gebeurde in de wijk Gein, ook in Amsterdam-Zuidoost. "Ik werkte toen bij de marechaussee en woonde bij de kazerne in Oirschot. Daar kreeg ik telefoon: je broer is neergeschoten. Ik vroeg: waar ligt hij? Toen was het antwoord: nee, je begrijpt het niet..."

De reden: een ruzie 'om iets doms'. Meer kan hij er niet over zeggen. "Het was zinloos. Totaal zinloos. Die shit doet pijn, weet je. Echt veel pijn."

Alsof dat nog niet genoeg was: zes maanden later kreeg hij weer 'zo'n belletje'. Zijn zus Jane was kort daarvoor vrijgelaten uit de gevangenis. Op treinstation Spaarnwoude bij Haarlem had ze zich voor een trein geworpen. "Weer die pijn."

Schuldgevoel over die kleine

Wat haar daartoe dreef? "Een combinatie van dingen. De eerste keer mentale problemen. Die meid heeft veel meegemaakt, een zware weg gehad. Vervolgens relatieproblemen. Geen huis kunnen vinden. Dat stapelt op. En later: schuldgevoel om wat er met die kleine was gebeurd."

Hij zegt met veel liefde aan haar terug te denken. "Ze kon ook zo lief zijn, weet je. Het is verdrietig. We zijn allemaal om haar heen gaan staan, ze heeft ook nog een tijdje bij mijn moeder gewoond, want daar voelde ze zich fijn. Maar uiteindelijk was ze niet te redden."

In de jaren die volgden, deden Dret & Krulle het rustiger aan. Het leven kreeg een andere wending. Of zoals hij het zegt: "Life be lifing." Dret kreeg een gezin, Benjamin kreeg intussen ook twee dochters. Hij verliet de marechaussee en werkt nu alweer zes jaar bij de NS als hoofdconducteur.

Vriend Smalls wilde niet verder

Maar het verdriet was nog niet op. Zijn maat Smalls, die hij al zijn hele leven kende uit Kraaiennest, en die ook al in de clip van Verder te zien was, stapte in 2024 uit het leven. "Hij begon al een tijd daarvoor dingen te zeggen als: ik wil niet meer. We maakten ons zorgen. We hebben alles geprobeerd, we probeerden er voor hem te zijn. Ik heb zoveel met hem gesproken... maar uiteindelijk heeft hij zijn keus gemaakt. Ook deze pijn is moeilijk te dragen."

Over de problemen van zijn vriend Smalls zegt hij: "Er gebeuren dingen. Een relatie die niet lekker loopt. Gevoelens van eenzaamheid. Depressies."

Waar hij ook weer stilletjes aan toevoegt: "Life be lifing."

Benjamin had de laatste jaren weinig muziek gemaakt, maar voelde nu dat hij 'iets' moest doen om de pijn van zich af te zetten. Als vanzelf zette hij zich aan het schrijven. "Muziek is voor mij therapie. Ik had veel dingen op mijn hart die eruit moesten."

De pijn van je afschrijven met muziek

Voordat hij het wist stond het nummer Issues op de band. "Ik wilde een stem geven aan mijn eigen pijn, maar ook aan de mensen die zich niet gezien voelen. Mensen die hulp kunnen gebruiken. Iedereen heeft issues, of je nou van de straat komt of een succesvolle miljonair bent, dat maakt niet uit. Ik wil laten weten: praat erover, er zijn mensen die je willen helpen."

Uit dat nummer volgde een ontmoeting met 113 Zelfmoordpreventie, de hulplijn die mensen kunnen bellen om hun gedachten over zelfdoding te bespreken met professionals. "Ze vroegen me of ik voor hen een nieuw nummer kon schrijven, rond de campagne 1K Z1E J3. Een grote eer. Ik heb toen Ik zie je geschreven."

Overigens is zijn goede vriend Typhoon ook betrokken bij die campagne.

Het nummer leverde duizenden reacties op, zegt hij. "Vooral van mensen die kampen met verdriet, bijvoorbeeld omdat ze een kind zijn verloren, maar ook van mensen die ergens mee zitten. Veel van die mensen zeggen: ik voel me gesteund, dat gevoel geeft me weer even de energie en het positieve gevoel om door te zetten. Dat geeft mij ontzettend veel voldoening."

Mooi detail: de clip van Ik zie je is geregisseerd door zijn vriend Dret.

Een bankje voor goeie gesprekken in Kraaiennest

Zijn bezoek aan het zenuwcentrum van 113 maakte veel indruk. "Daar zaten 20 mensen, allemaal te bellen. De telefoons gingen bijna doorlopend. Ik schrok ervan. Maar ik realiseerde me ook: hulp vragen helpt. Je kunt niet iedereen redden, dat heeft het verleden me geleerd, maar je kunt wel een hele hoop mensen helpen."

In Kraaiennest is intussen, samen met 113, een 1K Z1E J3-bankje opgericht, waar mensen kunnen zitten om met elkaar te praten over het leven. "Ik ben daar trots op", zegt hij, "het is goed voor de wijk."

Benjamin heeft intussen een cursus gevolgd om ambassadeur te zijn voor 113. Hij wil helpen het taboe op praten over mentale problemen te doorbreken. "Dat taboe moet weg. Wij zijn de generatie die dat uit de weg kan ruimen. Vroeger mocht je niet kwetsbaar lijken. Nu weten we: praten over je emoties en problemen is een teken van volwassenheid en groei. Een teken van kracht en van verbondenheid tussen mensen."

Terug naar die ene keer dat zijn tranen vloeien. Nog maar een paar weken, tijdens een dienst, was hij op station Spaarnwoude. "Altijd een gek gevoel, zegt hij, omdat Jane daar haar leven nam."

'Jane en Smalls kon ik niet redden, maar haar wel'

Een machinist riep hem op: er stond een meisje op een vreemde plek, helemaal aan het eind van het perron. "Ik ging erheen. Een meisje van 16 ongeveer. Ik knoopte een gesprekje aan. Ze zag het niet meer zitten, zei ze...."

Hij draait zijn hoofd weg, verontschuldigt zich, gaat een kleine minuut later verder: "Ik heb haar eerlijk gezegd: precies op deze plek heeft mijn zus haar leven genomen, en daar hebben we allemaal verdriet om. Ik zei: ik wil niet nog een leven verliezen. Dat maakte iets los bij haar, zag ik. Ik kon tot haar doordringen, duidelijk maken dat het leven ook weer beter kan worden."

Het moest zo zijn, denkt hij. Benjamin, een tatoeage met het woord 'Amen' op de hals, gelooft niet dat de ontmoeting toeval was. "Die plek, het moment... nee, ik geloof niet in toeval. Ik ben Jane verloren, en mijn nichtje, en Smalls, maar dit meisje kon ik gelukkig redden."

Opnieuw wordt hij emotioneel als hij vertelt dat het meisje vorige week nog contact heeft opgenomen om hem te bedanken. Ze heeft professionele hulp gekregen, zegt hij.

En nu: meer muziek. Muziek met een positieve vibe. Hij werkt aan een soloproject: regelmatig verschijnen er nieuwe nummers op zijn socials en eind dit jaar wil hij een nieuw album uitbrengen. Dret zal er ook te horen zijn, belooft hij, net als andere bekende rappers (wie, dat blijft nog even geheim). Ze werken ook weer samen aan een project. Hij lacht. "Life be lifing, toch."