Een vrouw of zwarte man als superheld werkt, bewijst ook Avengers

Sinds de wereldwijde première drie maanden geleden heeft de film al 2,5 miljard euro in het laatje gebracht. Daarmee verslaat de film de opbrengsten van 3D-film Avatar. Die film met blauwe fantasiewezens bracht net iets minder op, namelijk 2,48 miljard.

21 superhelden

In de recentste Marvelproductie komen 21 films met hun superhelden samen. Onder wie Captain Marvel (gespeeld door actrice Brie Larson en onder anderen geregisseerd door een vrouw), Black Panther (vertolkt door de zwarte acteur Chadwick Boseman) en Black Widow (Scarlett Johansson).

Hiermee vervolgt de stripuitgever de koers die ze sinds 2018 met Black Panther hebben ingezet. "Black Panther is het omslagmoment geweest", zegt Dan Hassler-Forrest, die als filmwetenschapper verbonden is aan de Universiteit van Utrecht. "Tot dan toe waren de films volledig gericht op witte mannen, in Black Panther spelen grotendeels zwarte acteurs, de crew is voor een groot deel zwart en de film speelt zich af in Afrika. Het is ook voor het eerst dat vrouwen een leidende rol hebben in plaats van een ondersteunende."

Kritek van fans

Marvel kreeg al langer kritiek van fans, omdat er alleen maar witte mannen de superheldenrollen vertolkten. Daar hebben ze dus iets mee gedaan, en met succes. "Black Panther was een kaskraker", zegt Hassler-Forrest. "Captain Marvel, met een vrouw in de hoofdrol, ging daar nog eens overheen. Het is dus niet alleen van maatschappelijke relevantie wat Marvel doet, het is ook een commercieel succes."

En qua diversiteit stopt het niet met zwarte acteurs en vrouwen in de hoofdrollen, de komende tijd staan er bij Marvel naar verluidt films met een homoseksuele superheld (The Eternals) en islamitische heldin (Ms. Marvel) op de rol. "Marvel richt zich ook op oudere superhelden en de film Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings is de eerste echte Chinese superheldenfilm", aldus de filmwetenschapper.

China

"Niet alleen voor westerse kijkers is diversiteit een kwalitatief aspect, het is ook heel belangrijk hoe zo'n film het in China doet", vervolgt hij. "Het is de enige plek waar het bioscooppubliek aan het groeien is. Marvelfilms doen het daar al heel goed, maar ze hebben nog nooit een Aziatische hoofdpersoon gehad. Net zoals in Black Panther de Afrikaanse cultuur goed werd neergezet, willen ze dat Shang-Chi zich ook in China afspeelt en respectvol is voor de cultuur. Daarom wordt er ook grotendeels met een Chinese crew gewerkt."

In de Marvelstrips zit al langer variatie dan in de films. "Dat komt onder meer omdat het even duurt voordat zo'n film ontwikkeld is, maar ook doordat in Hollywood lange tijd de opvatting heerste dat het vervangen van een witte man als hoofdrolspeler of regisseur een groot financieel risico met zich meebracht. Of dat ook zo was, weten we niet. Maar voor dít tijdperk weten we in elk geval dat die vlieger niet opgaat."

Concurrentie

De enige concurrent van Marvel, DC Comics, zet overigens ook in op diversiteit. Zij waren met Wonder Woman (2017), waarin de Israëlische actrice Gal Gadot de hoofdrol vertolkt en die door een vrouw werd geregisseerd, en Aquaman, gemaakt door een Chinese regisseur, daar zelfs eerder mee. "In superheldenfilms wordt niet alleen meer entertainment geboden, er is ook steeds meer aandacht voor maatschappelijke vraagstukken. Dan moet je niet alleen denken aan diversiteit, maar bijvoorbeeld ook ecologische dilemma's."