Waterkwaliteit slootjes en plassen ongezond slecht: 'Het gaat echt de verkeerde kant op'

78 procent van de zogenoemde 'kleine wateren' in Nederland scoort slecht of matig als het gaat om de waterkwaliteit. Dat blijkt uit een burgeronderzoek van milieuorganisatie Natuur & Milieu, waarbij ruim 3200 sloten, vennen, kanalen en plassen in Nederland werden onderzocht.
De resultaten zijn volgens Wietske de Lange van Natuur & Milieu verontrustend. De sloten in Nederland dienen namelijk als haarvaten die naar de grote rivieren leiden. "De watercrisis wordt de nieuwe stikstofcrisis", stelt De Lange.
Geen verbetering
De waterkwaliteit was in de jaren 70 nog slechter, weet hoogleraar waterecologie Paul van den Brink van Wageningen Universiteit. Tot 2000 verbeterde de waterkwaliteit. "Maar de laatste twintig jaar is het niet meer verbeterd", vertelt hij.
Lekker afkoelen in een sloot of gracht? Houd rekening met poepwater en gevaarlijke stromingen
"Landbouw is het grootste probleem", vervolgt de hoogleraar. Daardoor komen meststoffen en bestrijdingsmiddelen in het water terecht. Verder lozen rioolwaterzuiveringsinstallaties schadelijke stoffen in het water. "De productie van ons drinkwater op sommige plaatsen is in gevaar. En dat is nog los van de ecologische risico's."
Volgens Jurjen Jongepier van de Unie van Waterschappen lijdt de waterkwaliteit ook onder het feit dat we in Nederland 'elke vierkante meter' willen gebruiken voor landbouw, industrie, wonen en werken. "Maar dat alles doen we op een relatief klein stukje land", legt hij uit. "We zien dat de rek er wel uit is."
Nog drie jaar
Het is van belang dat de waterkwaliteit snel verbetert. De Nederlandse Waterwet heeft namelijk een Europese richtlijn genaamd de Kaderrichtlijn Water (KRW) in het beleid opgenomen. Volgens die richtlijn moet al het water in Nederland in 2027 een goed leefgebied vormen voor de planten en dieren die er thuishoren én er moet redelijk eenvoudig drinkwater van te maken zijn.
De KRW is sinds 2000 van kracht en is opgesteld om de waterkwaliteit in Europa te verbeteren.
Hoe dan wel?
Een belangrijk deel van de oplossing ligt volgens de Unie van Waterschappen bij het beleid voor de landbouw en industrie. Volgens Jongepier moet er ook goed worden gekeken naar welke landbouwmiddelen en chemische stoffen worden toegelaten, voordat ze in het milieu terechtkomen.
Ook hoogleraar Van den Brink ziet dat industrielozingen aangepakt moeten worden, zoals GenX dat door Chemours wordt geloosd. "De waterschappen gaan hier deels over, maar hebben er weinig invloed op. Het zal landelijk opgepakt moeten worden."
Na stikstof dreigt nu watercrisis, en dat kan grote gevolgen hebben
Er zijn ook dingen die mensen thuis kunnen doen om de waterkwaliteit zetje te geven. "Denk aan wat je thuis in de wc gooit. Geen vet, verfresten of vochtige doekjes", zegt Jurjen Jongepier van de Unie van Waterschappen. Ook geeft hij als tip om bijvoorbeeld shampooflessen te controleren op microplastics. Die plastics komen namelijk via de afvoer terecht in Nederlandse wateren en zijn slecht voor de waterkwaliteit.
Bekijk ook: Natuur leeft op bij Marker Wadden


