Nieuwe beelden tonen weer illegale stroomstoten bij varkens: 'Onbegrijpelijk en onacceptabel'

Op de beelden die gemaakt zijn door actiegroep Varkens in Nood is te zien dat varkens bij het inladen achteloos en herhaaldelijk schokken krijgen, vaak terwijl ze nergens heen kunnen. De varkens buitelen soms over elkaar heen en krijgen ook schokken toegediend op de rug, de zij en in de buurt van de kop. 

'Onacceptabel'

"Wat we zien is onbegrijpelijk en onacceptabel", laat toezichthouder NVWA weten. De dienst zegt dat het 'stevig wil optreden' tegen de misstanden en stelt een onderzoek in. 

"Je ziet dat varkens routinematig, lukraak en herhaaldelijk een stroomstoot krijgen toegediend, terwijl ze niet de gelegenheid hebben om vooruit te lopen. Dat lijkt geen redelijk doel te dienen. Ook zie je dat sommige stroomstoten te lang duren of worden toegediend op een lichaamsdeel waar dat niet is toegestaan. Dat zijn allemaal overtredingen."

Bekijk hier de beelden van het gebruik van de stroomstootapparaten op de varkens (let op, de beelden kunnen als heftig ervaren worden):

5000 volt

De veeprikker geeft een stroomstoot af van 5000 volt, bedoeld om varkens of koeien die zich echt niet willen verplaatsen een extra zetje te geven. Dat mag alleen onder strenge voorwaarden: de dieren moeten ruimte voor zich hebben om zich te verplaatsen, de schokken mogen niet herhaaldelijk worden gegeven en mogen alleen op de billen worden toegediend.

Aan al die regels blijken sommige transporteurs nog altijd geen boodschap te hebben, ook niet nadat er grote maatschappelijke en politieke verontwaardiging ontstond nadat RTL Nieuws in 2022 voor het eerst beelden toonde waarop de misstanden te zien waren. Minister Adema van Landbouw sprak toen van dierenmishandeling.

Kunnen geen kant op

"Dit mag gewoon niet", zegt ook universitair docent diergeneeskunde Len Lipman bij het zien van de beelden. "Als een dier niet kan lopen, mag je er niet op prikken. Die varkens kunnen geen kant op." Dat het pijn doet bij de varkens, staat wat Lipman betreft buiten kijf. "Het doet natuurlijk pijn, anders zou het niet werken."

"Daardoor gaan dieren bewegen. En als dat varken niet kán bewegen en zomaar wordt geprikkeld is dat dierenwelzijnsschade, daar is de wetgever heel duidelijk in. Dat mag niet en is boetewaardig."

Aangifte

De twee grote veetransporteurs waarbij de overtredingen in beeld zijn gebracht zijn eerder al door de NVWA beboet vanwege hetzelfde vergrijp, blijkt uit documenten die RTL Nieuws in handen heeft. Beide bedrijven willen geen vragen beantwoorden over hun handelen. Ook de boerenbedrijven waar de overtredingen plaatsvinden reageren niet.

Toch zal daarmee de kous niet af zijn. De NVWA zegt dat als bedrijven hun leven niet beteren de toezichthouder verdergaande maatregelen kan nemen, zoals hogere boetes, een last onder dwangsom, extra toezicht en zelfs het intrekken van de transportvergunning. Varkens in Nood is van plan om aangifte te doen. "Want dit is dierenmishandeling en dat moet bestraft worden", zegt Frederieke Schouten van de dierenrechtenorganisatie.

De NVWA noemt het 'teleurstellend' dat het routinematig toedienen van stroomstoten ogenschijnlijk als normaal wordt ervaren in de sector.

Branche niet onder de indruk

Bracheorganisatie Vee&Logistiek Nederland reageert defensief op vragen van RTL Nieuws. "Het is onduidelijk hoe de beelden gemaakt zijn, ze zijn lastig te beoordelen en ze geven een onvolledig beeld. Er wordt alleen in beeld gebracht wat er niet goed gaat en het merendeel van de handelingen die wel goed gaan worden niet getoond", aldus voorzitter Helma Lodders. 

Wel zegt Lodders dat Vee&Logistiek veel aandacht besteed aan het juiste gebruik van de veeprikker 'door middel van training en opleiding'.

Volgend jaar verbod

De noodzaak daarvan komt waarschijnlijk over niet al te lange tijd te vervallen, want voor landbouwminister Piet Adema is de maat inmiddels vol. Na eerdere berichtgeving van RTL Nieuws noemde hij de beelden al 'walgelijk' en 'dierenmishandeling' en sindsdien wordt er gewerkt aan een verbod op het gebruik van stroomstootapparatuur.

Dat gaat er nu echt komen, zegt de minister: "Er zullen ongetwijfeld ook bedrijven en boeren zijn die het goed gebruiken. Maar deze excessen, dit soort organisaties, die verpesten het voor de hele sector. En daardoor moet ik wel nu ingrijpen.

"Ik zie keer op keer beelden voorbij komen waarin die regels worden overtreden. En als dat zo hardnekkig is in de sector, dan zullen we toch een andere maatregel moeten nemen. Dat betekent dat we naar een verbod gaan van dit soort stroomstootapparatuur."

Adema, die bezig is met zijn laatste dagen als minister, wil het voorstel voor een verbod op zeer korte termijn naar de Tweede Kamer sturen. Vanaf juli 2025 moet het dan helemaal gedaan zijn met het gebruik van veeprikkers.