Filmpje dakloze Robin (33) laat zien: 'Dit kan iedereen overkomen'
Het begon, zo zegt Robin zelf, met 'financiële malaise', waardoor de 33-jarige Rotterdammer in de ziektewet belandde. Hij had 'een beetje huurachterstand', die steeds groter en groter werd, en toen: uit huis gezet, geen dak meer boven zijn hoofd.
Sinds een week leeft hij op straat, hij sliep bij de daklozenopvang, niet te doen, ervoer hij: Robin kampt met autisme. "Ik hou niet van veel mensen om me heen", zegt hij er zelf over. "Op een gegeven moment is mijn sociale batterij leeg."
Zo snel
Verslaggever Rob van Groeningen van Rijnmond was degene die hem sprak bij het Leger des Heils in Rotterdam. De verslaggever sprak de afgelopen anderhalf jaar tientallen mensen die dakloos zijn. "Ik schrok van Robins verhaal. Zo jong, mijn leeftijd, en dan net een week op straat... Ik besefte weer eens: zo snel kan het gebeuren."
Dit bericht op Instagram bekijken
Dat is ook wat Maarten Hijink vaak vertelt. Hij is directeur van Valente, een brancheorganisatie die dakloosheid bestrijdt en veel samenwerkt met opvanginstanties. Volgens hem denken veel mensen vaak nog: dakloosheid overkomt mij niet. "Het begint met iets zoals een ontslag, een scheiding, het verlies van een ouder, partner. Je krijgt een burn-out, een lullig ski-ongeluk waardoor je arbeidsongeschikt raakt. Dingen waar je zelf geen invloed op hebt."
'Klassiek verhaal'
Het verhaal van Robin is, voor zover Hijink kan zeggen, 'een klassiek verhaal'. "Een huurachterstand, een hulpvraag die hij nog niet heeft kunnen of durven stellen..." Het verhaal van deze jongen valt niet te verifiëren, maar: "Afgaande op wat hij zegt, concludeer ik: deze gozer had nooit op straat moeten worden gezet. Het is exemplarisch."
Hij vervolgt: "In een ideale wereld zou een woningcorporatie met zo'n huurder naar de gemeente stappen, 'jongens, we hebben hier een gezamenlijk probleem, hier is iemand die het niet meer overziet, hoe voorkomen we dat die schulden verergeren?'"
'Hoe kunnen we hem helpen?' is er tal van keren onder de video van Robin op sociale media geplaatst.' Lieve Robin, kan ik je helpen met wat boodschappen of een bordje eten?', schrijft iemand. En, iemand die zegt Robins docent te zijn geweest: 'Robin…als je dit ziet… Contact me even. Het doet me pijn je zo te zien... je oude meester.'
Ook Michelle van Tongerloo reageerde op de video van Robin. Ze is straatarts in Rotterdam, RTL Nieuws sprak haar in 2023. "We zijn de afgelopen vijftien jaar in een samenleving terechtgekomen waarin de geest rondwaart dat je sterk moet zijn, voor jezelf moet zorgen en vooral je eigen ding moet najagen. Maar juist in dit systeem vallen mensen, die duur en complex zijn, buiten de boot." Op Instagram bood Van Tongerloo Robin aan naar haar spreekuur te komen.
Intens
"Robin weet dat hij viral ging en is geraakt door alle lieve reacties", zegt Van Groeningen, die Robin nog één keer na het interview sprak. "Maar hij vindt het ook intens. Zijn energie gaat nu vooral naar manieren vinden om zich terug te knokken."
Wat te doen bij huurachterstand?
Overheidsorganisatie Juridisch Loket adviseert online mensen met een huurachterstand 'zo snel mogelijk' contact op te nemen met de verhuurder, 'en vraag om een betalingsregeling'. Daarbij wordt afgepsroken om de schuld in delen te betalen. Wie elke keer op tijd betaalt, mag in het huis blijven wonen. Maar: 'Gaat uw verhuurder niet akkoord? Dan kan hij de rechter vragen het huurcontract te stoppen.'
De verhuurder is verplicht eerst schriftelijk, dus in een brief of e-mail, te laten weten dat het huurcontract gestopt gaat worden als er niet wordt betaald. 'Pas daarna mag de verhuurder naar de rechter.' Een verhuurder is nooit verplicht om een huurder die niet betaalt, uit huis te zetten.
Bron: Juridisch Loket
Volgens Hijink van Valente kan de gemeente daarbij helpen: "Die kan iemand doorverwijzen naar bijvoorbeeld psychische hulpverlening, de schuldsanering." In elk geval: "Een uithuisplaatsing is níét de oplossing. Linksom of rechtsom heeft zo iemand weer onderdak nodig. Hij zal ergens weer op een wachtlijst belanden. En in de tussentijd worden op straat iemands problemen vaak alleen maar groter."
Onderzoek
Zo laat onderzoek van de Maastricht University onder ruim 400 daklozen zien dat 98 procent van de ondervraagde dakloze mensen ernstige psychische problemen had, en bijna 80 procent kampte met een verslaving. 59 procent van de ondervraagden gaf daarnaast aan gezondheidsproblemen te hebben.
Rob van Groeningen 'begrijpt die problemen goed'. "Ik heb eens voor een item één nacht op straat geslapen. Die ene nacht raakte ik mezelf al een beetje kwijt... Ik had het koud, het waaide... Het leven op straat is keihard. Het is logisch dat mensen ongezonde keuzes maken."
"En dan kost het de samenleving nog veel meer geld", zegt Hijink. Volgens straatarts Van Tongerloo speelt het falende woonbeleid een grote rol. "In mijn huisartsenpraktijk zie ik steeds vaker 'normale' mensen die dakloos dreigen te worden door een gebrek aan betaalbare woningen. Hierdoor loopt het hele systeem vast."
Ronja (32) werd op haar 20ste dakloos: 'Moeilijkste is dat je niet meer meetelt'
Maar, er ligt óók een verantwoordelijkheid bij de persoon zelf, benadrukt Hijink. "Het is echt belangrijk dat mensen toch op tijd aan de bel trekken." Verslaggever Van Groeningen: "Ik vraag alle dakloze mensen die ik spreek: 'Wat had je anders kunnen doen?' En ik krijg bijna altijd hetzelfde antwoord: 'Eerder hulp vragen'." Dat is ook wat Robin toegeeft.
Naar Indonesië
Wat hij nu het liefst wil? "Een vaste plek. Om weer hard aan het werk te gaan." Hij hoopt dat hij ooit genoeg geld kan krijgen om naar Indonesië te gaan, waar zijn vriendin en kindje wonen. Of hij nog wat tegen haar wil zeggen, stel ze ziet dit, vraagt Van Groeningen. "Dat ze haar best moet blijven doen. En haar dromen moet blijven najagen."
