Spaanse premier Sánchez uitgegroeid tot 'linkse superheld'

Barcelona is dit weekeinde in de ban van twee sterren. De ene ster is singer-songwriter Rosalia. Tijdens haar concerten in de grootste sportarena van de stad waren alle plekken bezet. 

Op loopafstand staat het grootste congrescentrum van Barcelona met als ster Pedro Sánchez. Hij trok meer mensen dan er in het gebouw passen. Gistermiddag ging de hoofdingang dicht om te voorkomen dat het binnen door te grote drukte gevaarlijk zou worden.

Eindelijk weerwoord

Vele honderden wachtenden worden verwezen naar een groot scherm op het plein voor het congrescentrum. Ze scharen zich er zonder gemor omheen. Jonathan, een veertiger met een Colombiaanse vlag om zijn schouders, ziet er het positieve van in: "Welke politicus krijgt nog een zaal vol, laat staan een congrescentrum." Over de vraag waarom hij hier is, hoeft hij geen seconde na te denken. "Eindelijk geeft iemand weerwoord aan Trump. Ik vind Pedro Sánchez daarom een held."

Sánchez timmerde al een tijdje aan de weg richting links heldendom. Binnen Europa liep hij voorop voor wat betreft erkenning van Palestina als staat en voor sommige andere westerse politici dat gingen doen, noemde hij Israël en genocide in een adem. Door dwars te liggen over verhoging van defensie-uitgaven testte hij hoe ver hij kan gaan tegen Donald Trump. Toch lijkt dat alles in het niet te vallen bij het effect van zijn anti-oorlogspeech.

Kraakhelder

Die speech is van begin maart, dagen waarop andere premiers en presidenten zich in moeilijke bochten wrongen als ze een reactie gaven op de toen net begonnen Iran-oorlog. Minister-president Rob Jetten spreekt over aanvallen die 'buiten de kaders van het internationaal recht' vallen, maar toont ook begrip. Brits premier Keir Starmer verklaart dat 'dit niet onze oorlog is', maar faciliteert het Amerikaanse leger wel.

Dan komt Pedro Sánchez. "Het standpunt van de Spaanse regering is samen te vatten in vier woorden: No a la guerra - Nee tegen de oorlog." Kraakhelder.

Marjolein Moorman, Tweede Kamerlid voor PRO, de nieuwe naam van fusiepartij GroenLinks-PvdA, vindt Sánchez 'een dapper politicus', vertelt ze in de gangen van het congrescentrum. "Hij is een progressieve leider die heel duidelijk is over waar hij voor staat. Hij krabbelt niet terug als wat hij zegt niet goed valt in de rechtsere wereld om ons heen. Ook dat toont zijn leiderschap: dingen durven en soms risico nemen."

Grijp het momentum

Sánchez en zijn naaste adviseurs merken meteen dat de No a la guerra-speech iets losmaakt, dat het een links momentum markeert. Volgens opiniepeilers in Spanje juicht ruim 60 procent van de Spanjaarden de speech toe, sommige onderzoekers komen zelfs uit rond 70 procent. 

Rond hetzelfde moment komen vanuit de hele wereld berichten binnen van progressieven die Sánchez laten weten dat zijn speech ze inspiratie heeft gegeven. Dan wordt besloten het evenement uit de grond te stampen dat zich dit weekeinde in Barcelona afspeelde, om links te verenigen en ook om Sánchez te laten schitteren.

Schitteren kan Sánchez goed gebruiken, want de progressieve wereld mag dan aan zijn voeten liggen, binnenlands zit Sánchez flink in de penarie. Met nog anderhalf jaar tot de volgende verkiezingen speelt de regering Sánchez niet veel meer klaar. Een gedoogpartner die onmisbaar is om nieuwe wetten door het parlement te krijgen, heeft zich van hem afgekeerd. 

Vervroegde verkiezingen houden is geen aanlokkelijk idee. Sánchez’ partij werd bij recente regionale verkiezingen in de pan gehakt.

Corruptiezaken achtervolgen Sánchez

Het meest pijn doen de corruptiezaken die spelen in Sánchez directe omgeving. Voor de rechter staan of komen de man die jarenlang zijn rechterhand was, een oud-minister, de broer van Sánchez en de echtgenote van de premier. De bijeenkomst in Barcelona was vrijdag net op gang toen bekend werd dat tegen haar ruim 10 jaar cel is geëist.

Binnen de muren van het congrescentrum gaat het daar dit weekeinde niet over. Halverwege zaterdagmiddag komt Sánchez het gebouw binnen, omringd door een dichte mensenmassa. Van alle kanten krijgt hij mobieltjes aangereikt. Fans die een selfie met hem willen, hebben al snel door dat Sánchez alleen met ze op de foto gaat als hij de knoppen bedient. De mensenmassa voorkomt ook dat journalisten dicht bij hem kunnen komen. Een vraag over de zaak tegen zijn vrouw: vergeet het maar.

"Dankjewel, Pedro, voor je leiderschap", roept de Italiaanse linkse leider Elly Schlein. "Dankjewel dat je hebt laten zien dat de progressieve agenda werkt." Giacomo Filibeck, secretaris-generaal van de Partij van Europese Socialisten bedankt Sánchez ervoor dat hij 'de ziel van Europa heeft gered'. De Braziliaanse president Luiz Lula da Silva feliciteert Sánchez omdat hij laat zien 'dat niemand zich hoeft te schamen om progressief te zijn'. 

Jesse Klaver, voorzitter van de GroenLinks PvdA-fractie, dankt Sánchez vanaf het podium ervoor dat hij iedereen bij elkaar gebracht heeft.

Toekomst ongewis

"Hier bij elkaar zijn, in een afgeladen gebouw is belangrijk", zegt Marjolein Moorman. "In een tijd waarin links in een hoek wordt geduwd geeft dit energie. Dit doet goed en geeft motivatie." Moorman gaat terug naar Nederland. 

Daar gaat ook de andere ster heen, waar het dit weekend in Barcelona om draaide. Woensdag is in Amsterdam haar eerste concert van Rosalia.

Wat Sánchez gaat doen na 'Barcelona' is ongewisser. Er zijn media die zeggen te weten dat hij aast op een hoge internationale positie, maar er zijn op het moment geen vacatures voor functies die Sánchez op het lijf geschreven zijn. Met Spaanse verkiezingen, uiterlijk in augustus 2027, is de vraag of Sánchez eind volgend jaar nog wel premier is. De enige zekerheid die hij heeft: maandag staan gewoon weer nationale afspraken en ontmoetingen gepland.