Ontslagrondes door AI, werknemers maken zich grote zorgen
Uit het onderzoek blijkt dat ruim 1 op de 10 werknemers grote zorgen heeft over de toekomst van zijn baan, vanwege de opmars van kunstmatige intelligentie (AI). 11 procent van de ondervraagden slaapt er weleens slecht door, blijkt uit het onderzoek van OpenUp onder ruim 1500 werknemers uit allerlei branches.
"Omdat we zagen dat in bijna iedere branche AI een opmars maakt, waren we benieuwd wat dit met de werknemers doet", zegt Gijs Coppens van OpenUp. "Veel werknemers hebben het gevoel in de mist te varen. De hamvraag is: wat blijft mensenwerk en wat kan de computer gaan doen?"
Zonder boekhouder
Vooral in de financiële sector gaat het hard. Sinds begin dit jaar doet het Zoetermeerse accountantsbedrijf Bregman (vijf werknemers) het bijvoorbeeld zonder hun boekhouder Jesper. Vanwege AI was zijn functie overbodig geworden.
"Hij kon zich nog omscholen, ik wilde daar graag aan meewerken, maar dat wilde hij niet. Heel vervelend natuurlijk", zegt directeur Daan Bregman:
Maar Bregman wil vooruit met zijn bedrijf, en juist in zijn sector gaat het hard. "Ik wil de boot gewoon niet missen. We moesten echt met AI aan de slag."
'Scheelt 15 uur werk per week'
"Iedere maand kijken we met onze ict-beheerder naar de laatste ontwikkelingen rondom AI. We doen het altijd in samenspraak met elkaar. Vervolgens passen we het toe in onze werkzaamheden, de één gebruikt het meer dan de ander."
Er valt een wereld te winnen, ziet hij: "Vroeger typten we alle bankgegevens handmatig in. Nu doet AI dat automatisch. Dat scheelt 10 tot 15 uur werk per week."
"Ik vind het fantastisch", zegt werknemer Lieke. "Ik heb nu veel meer tijd om mijn klanten te adviseren, in plaats van dat ik domweg gegevens zit te verwerken."
Datingapps onder druk: AI moet de nieuwe cupido worden
Maar er zijn ook zorgen. Niet iedereen stond te springen. "Ik heb er ook wakker van gelegen", zegt werknemer Jaap, die al jaren meedraait in de branche. "Gedachten als, kan ik de nieuwe manier van werken wel aan?"
Werknemer Thérèse vond het 'echt wennen'. "Maar als je eenmaal gewend bent en weet wat je met AI kan, zie je de voordelen. Hoe snel dingen kunnen waar je voorheen uren mee bezig was."
Enquête: te weinig steun werkgever
Ruim 77 procent van de werknemers gebruikt AI voor zijn baan, blijkt uit de enquête. 42 procent voelt zich niet genoeg gesteund door zijn werkgever, bijvoorbeeld omdat er niet genoeg tijd wordt vrijgemaakt om te experimenteren met AI.
Vakbond CNV snapt de zorgen. Vooral in sommige branches, zoals in de reclamewereld en in de financiële sector, gaat de opmars van AI hard. "In die sectoren vragen mensen zich af: werk ik straks nog in dezelfde functie? Of: wat moet ik kunnen qua opleiding om mijn baan te behouden? Met name de simpelere functies en taken worden ingekocht. Dat is slecht nieuws voor de jongere werknemers die daar vaak in beginnen", zegt Erik Maas van het CNV.
Er zijn al veel ontslagrondes aangekondigd, stelt de CNV-man. "We zien al duizenden ontslagen bij bijvoorbeeld banken, mede door AI", zegt Maas. "Soms wordt AI ook gebruikt als excuus om personeel te ontslaan. Daarom vragen we bedrijven open te zijn over wat ze verwachten van hun personeel en inzichtelijk te maken hoe banen veranderen door AI. Zodat werknemers niet verrast worden, en weten welke vaardigheden zij moeten hebben over korte termijn."
Veel meer tijd voor ander werk
Directeur Daan Bregman heeft nog altijd contact met de ontslagen boekhouder. "Het gaat goed met hem, hij heeft een nieuwe baan." Hij ziet dat zijn personeel door AI juist veel meer tijd krijgt voor ander werk, zoals klanten beter adviseren.
Erik Maas van de vakbond benadrukt nog een ander lichtpuntje: "Er liggen in veel sectoren nog banen voor het oprapen, van de Belastingdienst tot aan de zorg en het onderwijs. Het is daarom heel belangrijk dat (om)scholingsbudgetten goed worden ingezet."
