Hoe Donald Trump de verkiezingen in de VS naar zijn hand probeert te zetten

In november zijn de midterms, de tussentijdse parlementsverkiezingen, en het ziet er niet al te rooskleurig uit voor Trumps Republikeinen. De populariteitscijfers van de president zijn historisch laag. De Republikeinen vrezen een afstraffing en dreigen de meerderheid in het parlement te verliezen. Veel kiezers zijn niet te spreken over Trumps beleid. De Iran-oorlog zorgde voor veel frustratie over de hoge brandstofprijzen. 

'Afzetten'

Trump vreest dat als de Democraten de macht in het parlement winnen, ze opnieuw proberen hem af te zetten. Zo zei Trump begin dit jaar in Washington tegen Republikeinse parlementsleden: "Jullie moeten de tussentijdse verkiezingen winnen. Want als we die niet winnen, zullen ze wel een reden vinden om me af te zetten."

Correspondent Mouthaan: "De president is heel bang dat zijn partij de verkiezingen gaat verliezen. Dus heeft hij een strategie. Zo wordt geprobeerd in verschillende staten kiesdistricten te veranderen."

Door de grenzen van kiesdistricten zo aan te passen dat er meer Republikeinse kiezers dan Democratische in vallen, win je zo'n district, en daarmee een extra parlementszetel. Omgekeerd proberen de Democraten dit overigens ook. 

Trump probeerde ook het stemmen per post in te perken. Miljoenen Amerikanen doen dat, ook in Republikeinse staten, maar volgens de president is dat poststemmen heel fraudegevoelig. En dat is meteen zijn stokpaardje.

"Een andere tactiek van Trump is gericht tegen wat hij massale fraude noemt. Die is er niet, maar Trump houdt vol van wel. Hij probeert twijfel te zaaien, zodat hij kan roepen: 'Aan mij heeft het niet gelegen, want er is gefraudeerd'. Volgens critici is het een obsessie van een president die denkt dat hij niet kan verliezen", stelt Mouthaan.

2020

Trumps argument van fraude is terug – van eigenlijk nooit weggeweest. Het is alweer even geleden, maar voor rechts Amerika spelen de presidentsverkiezingen van 2020 nog steeds een grote rol. Joe Biden versloeg toen Trump, maar die houdt nog altijd vol dat er destijds grootschalig is gefraudeerd. Bewijzen daarvoor zijn nooit geleverd, en Trump verloor tientallen rechtszaken daarover. 

Maar het herhalen van de leugen dat er in 2020 door de Democraten is gefraudeerd, is bij de Republikeinen nog altijd de maatstaf voor wie een politieke carrière wil. Trump heeft veel macht en probeert op belangrijke plekken mensen te benoemen die ook beweren dat Joe Biden de verkiezingen van Trump heeft 'gestolen'. 

Zo zit de leiding van de FBI nu op die lijn, net als de minister van Justitie. En dat geeft Trump macht. "De president heeft opdracht gegeven om achter politieke tegenstanders aan te gaan, en in verschillende staten fraude te onderzoeken. Zo deed de FBI invallen bij kieskantoren, zoals in Atlanta. Daar zijn daadwerkelijk stembiljetten in beslag genomen. Al lopen daar nu allemaal rechtszaken over, want de regering gaat daar helemaal niet over. Maar de president wil blijven suggereren dat er kiesfraude is", aldus Mouthaan.

De suggestie van grootschalige fraude geeft de president namelijk nog meer opties. "De vrees, vooral bij de Democraten, is dat Trump zegt dat er zoveel fraude is, dat hij maatregelen moet nemen, zoals de noodtoestand afkondigen. En dan kan de overheid stembureaus overnemen en het stemmen tellen. Dat is in strijd met de grondwet, maar Trump overwoog het in 2020 ook al. En in 2028 kan hij dat als zitten president weer proberen. Eerder was er al de suggestie om de immigratiepolitie bij stembureaus neer te zetten. De midterms vormen een voorproefje", aldus Mouthaan. 

Ook op lager niveau probeert Trump gelijkgestemden op belangrijke plekken neer te zetten. Mouthaan: "Mensen op cruciale posten kunnen het verschil maken, en misschien de uitslag aanpassen. Denk aan de man die in 2020 in Georgia weigerde 12.000 stemmen voor Trump te regelen. Dat soort mensen worden eruit gewerkt. Eén van de kandidaten om Trump op te volgen is ook iemand die de winst van Biden ontkent.”

Macht

De grote vraag is: kan Trump dit allemaal maar zo doen? Kennelijk wel. "In het Amerikaanse systeem heeft de president veel macht. Dat werkt in zijn voordeel. Trump heeft die macht al opgerekt, maar kreeg daarvoor een okay van het Hooggerechtshof. Dat heeft zelfs bepaald dat de president niet vervolgd kan worden. En hij kreeg natuurlijk veel ruimte van zijn eigen partij in het parlement", zegt Mouthaan.

Overigens is Trump lang niet altijd succesvol. Er zijn momenteel in de VS primaries, lokale voorverkiezingen, waarbij Republikeinen en Democraten elk hun eigen kandidaat bepalen. 

Mouthaan: "Lang niet altijd winnen de door Trump gesteunde kandidaten. Voor veel kiezers is het toch een ding. Die willen geen gouverneur of politicus die complottheorieën verspreidt. Vorige week haalde zijn burgemeesterskandidaat in Los Angeles het niet, waarop Trump meteen weer beweerde dat er fraude is gepleegd."

Hij vervolgt: "Het systeem werkt wel, kun je zeggen. Het is Trump niet gelukt tegenstanders in de cel te krijgen. En zijn wet om de verkiezingen in te perken is geblokkeerd – met steun van Republikeinen. Laatst is ook het fonds van 1,8 miljard dollar voor compensatie voor de Capitoolbestormers geschrapt. Trump morrelt aan de beginselen van de rechtstaat, maar niet alles lukt. We zullen moeten afwachten hoe ver hij wil gaan."

Afgelopen weekend vierde de Amerikaanse president zijn tachtigste verjaardag. Zelf zegt hij zich nog piekfijn te voelen, maar de zorgen om zijn gezondheid groeien: