Beschimmelde douches en kapotte wc's, Amerikaans oorlogsschip met 5000 bemanningsleden al 200 dagen op zee

Op 21 november vorig jaar vertrok het Amerikaanse vliegdekschip USS Abraham Lincoln - een van de grootste oorlogsschepen ter wereld - naar de Grote Oceaan. Een missie die hoogstens zeven maanden zou duren. Maar toen brak de oorlog met Iran uit. In januari kreeg de Lincoln opdracht van koers te veranderen naar de Arabische Zee, waar het schip bijna negen maanden later nog altijd ligt.

'Een record'

Het is aanzienlijk langer dan de gebruikelijke periode dat een oorlogsschip onafgebroken actief is. Al ruim 200 dagen is het schip zonder aan te meren op zee en zonder kans voor de 5000 opvarenden om voet aan vaste wal te zetten. "Een record voor het aantal opeenvolgende dagen op zee", stelde de Democratische senator Richard Blumenthal in een alarmerende brief aan de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth.

Als een oorlogsvloot op missie gaat, meren schepen doorgaans eens in de paar weken aan in een haven. Bemanningsleden kunnen dan ontspannen en aansterken, vertelt defensie-expert Patrick Bolder. Als die mogelijkheid maandenlang wegvalt, kan dat volgens hem grote gevolgen hebben. "Onder een deel van de bemanning kan een negatieve tendens ontstaan die snel overslaat op de rest."

Volgens Hegseth speelt de Lincoln een cruciale verdedigende rol in de oorlog met Iran, door raketten en drones neer te schieten en de blokkade van Iraanse havens te handhaven. Tegelijkertijd leidt de ongebruikelijk lange inzet nu tot grote problemen op het schip. 

Slechte omstandigheden aan boord

Dat blijkt onder meer uit gesprekken die de Amerikaanse nieuwszender CNN voerde met bemanningsleden en hun familieleden. Zij beschrijven een erbarmelijke situatie met voedseltekorten en slechte hygiënische omstandigheden. Het Democratische parlementslid Mike Levin sprak, ook in een brief aan Hegseth, over 'beschimmelde douches, kapotte wc's en een gebrek aan warm water'.

De bevoorradingsproblemen lijken door de maandenlange inzet steeds groter te worden, maar begonnen al vroeg in de oorlog, meldt de Amerikaanse krant The New York Times. Volgens de krant wist Iran snel een Amerikaanse militaire basis in Bahrein aan te vallen. Die basis vormde een belangrijk logistiek knooppunt voor de marine.

De Amerikanen moeten voor de bevoorrading van de Lincoln nu uitwijken naar een basis die vierduizend kilometer verderop ligt, vertelt Bolder. "Napoleon zei al: een leger marcheert op zijn maag. Als er op een gegeven moment lang weinig of zelfs geen vers eten meer aan boord is, geeft dat spanning."

Ook zouden bemanningsleden last hebben van angstklachten en depressieve en suïcidale gedachten. Een bemanningslid vertelde aan CNN: "Elke dag worden we wakker en luisteren we naar onze kapitein. We hopen vurig nieuws te horen over onze terugkeer." Eerder berichtte CNN al over twee bemanningsleden die van boord sprongen. Zij konden worden gered. 

"Het zou een korte klap zijn", zegt defensie expert Patrick Bolder. Bij het begin van de oorlog met Iran beloofde de Amerikaanse president Trump dat de Verenigde Staten binnen enkele weken de klus geklaard zouden hebben. Het tegenovergestelde is waar gebleken. "Bemanningsleden zitten nu al maanden langer aan boord zonder dat een snel eind in zicht is en zonder dat zij duidelijkheid krijgen over wanneer zij naar huis kunnen. Dat is moordend voor de moraal."

Eerder maakten we deze video, waarin we je uitleggen hoe Trump zich heeft vastgedraaid in de oorlog:

De Lincoln is geen op zichzelf staand geval. De oorlog in Iran weegt zwaar op de Amerikaanse oorlogsvloot: ook de vliegdekschepen USS George H.W. Bush en USS Gerald Ford bleven langer weg dan zes maanden. De Ford - het grootste oorlogsschip uit de Amerikaanse vloot en van de wereld - was zelfs 326 dagen op zee voordat het in mei terugkeerde in de Verenigde Staten. Het was de langste inzet van een Amerikaans vliegdekschip sinds de oorlog in Vietnam.

Trump ontkent

Ondertussen ontkent Trump dat er problemen zijn. Gevraagd of de inzet van de vliegdekschepen te lang duurt, reageerde hij: "Nee, nee. Bij lange na niet lang genoeg." 

Ook Hegseth stelt dat de situatie op de Lincoln 'volkomen verkeerd worden weergegeven'. Volgens Bolder kan die reactie vanuit het Witte Huis de spanningen alleen maar verder doen toenemen. "Als bemanningsleden deze problemen ervaren, maar het hoogste niveau van leiderschap ze ontkent, geeft dat een gevoel van wantrouwen en demotivatie."

Inmiddels is een ander vliegdekschip uit de Amerikaanse vloot wel onderweg naar de Arabische Zee om de Lincoln af te lossen.