Al een maand duurt de Ceuta-crisis: 'Stormloop werd bedacht om Spanje te doen wankelen'

In steden in heel Spanje gingen honderdduizenden mensen de straat op voor demonstraties die bedoeld waren om bewoners van Ceuta te laten zien dat de rest van Spanje ze steunt. In Ceuta speelt zich een humanitaire crisis af: 7000 migranten leven er op straat. Er zijn mensen die schurft en tuberculose opliepen. Al 23 vrouwen deden aangifte van seksueel misbruik. De daders zijn, zo verklaren de vrouwen tegenover de politie, migranten die zwervend over straat gaan. 

De grootste demonstratie was in Madrid, met 150.000 deelnemers. De sfeer werd toen het donker werd grimmig. Er klonken toen schoten en explosies. De politie dreef de menigte uiteen. 

Premier staat alleen

Ook in het Spaanse parlement heerste er vandaag spanning. Op de eerste dag na het zomerreces debatteerde het parlement meteen over Ceuta. De bedoeling was te reconstrueren wat er eind juli fout ging en daar lessen uit te trekken. Het werd een urenlange frontale aanval op premier Pedro Sánchez.

Hij ging twee dagen nadat de crisis begon op vakantie en bleef een maand onzichtbaar. Cijfers bleken niet te kloppen: de regering zei zeker te weten dat er niet meer dan 2000 migranten in Ceuta waren gebleven. De burgemeester van Ceuta telde er 6000. Sánchez gaf vandaag in het debat toe dat het er zeker 7000 zijn.

Wat de premier verder wordt verweten is dat hij al ruim een maand zeker zegt te weten dat de Marokkaanse regering geen enkele rol heeft gespeeld rond de stormloop op Ceuta. Sánchez complimenteerde de regering in Rabat juist over het feit dat het grootste deel van de migranten na een paar dagen weer door Marokko waren opgenomen.

Dat de Spaanse oppositieleider, Alberto Feijóo (Partido Popular) Sánchez een leugenaar noemde en de premier ervan beschuldigde dat die informatie verbergt, was te verwachten. Fejióo zegt dat ook al dagelijks op de Spaanse tv en radio.

Verdeelde regering

Ernstiger voor Sánchez is dat hij ook steun kwijt lijkt te zijn van een deel van zijn eigen regering, vooral van zijn twee trouwste ministers. Minister Margarita Robles van Defensie brak met de vaste gewoonte in Spanje, dat als de premier in een debat klaar is en terugloopt naar de rest van de regering, alle ministers even opstaan. Robles bleef vandaag zitten en keek Sánchez niet aan. 

Minister Fernando Gran-Marlaska van Binnenlandse Zaken toonde ook niet veel interesse in de premier. Volgens oppositieleden was Gran-Marlaska vooral druk met een manier vinden om de politiek te verlaten, zonder in de toekomst vervolgd te worden vanwege nalatigheid rond Ceuta.

En dan is er dus ook nog het onderzoeksrapport van een speciale afdeling van de Spaanse politie, dat concludeert dat de stormloop op Ceuta nauwkeurig was voorbereid en op de dag zelf strak werd aangestuurd.

Dat rapport was al een paar dagen klaar, maar door de regering niet openbaar gemaakt. Enkele uren voor het debat in het parlement werd het rapport door een onbekende afzender naar twee Spaanse krantenredacties gestuurd.

Doel: destabilisatie

Het rapport bevat flink wat voorbeelden waaruit volgens de onderzoekers blijkt dat de gebeurtenissen aan de grens bewust werden aangestuurd. Zo zou ervoor zijn gezorgd dat op het juiste moment een grote groep migranten naar de grens trok. 

De onderzoekers schrijven: "Het was een vooraf bepaald proces met doelstellingen die niet met migratie te maken hebben. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat het te doen was om interne politieke destabilisatie te veroorzaken en het imago van Spanje te beschadigen."

Het enige dat de onderzoekers niet doen, is vingerwijzen naar Marokko. Door het hele rapport wordt Marokko regelmatig genoemd als betrokken, maar niet als de grote regisseur achter de schermen. Mogelijk vinden de onderzoekers het bewijs daarvoor momenteel niet sterk genoeg.