Hoe de huisuitzetting van een 87-jarige vrouw leidt tot vervroegde verkiezingen in Spanje
Het is bijna twee weken geleden dat Maricarmen Abascal haar huis uit werd gezet. Ze woonde er al 70 jaar. Toen het gebouw in Madrid waarin zij woonde werd gekocht door een Spaans investeringsfonds, schoot haar huur omhoog van 500 naar 1650 euro.
Maricarmen krijgt per maand 1350 euro aan pensioenuitkering. De huur werd dus onbetaalbaar. Toen agenten haar het huis uitdroegen raakte ze ook nog zodanig gewond dat ze al twaalf dagen in het ziekenhuis ligt.
Protesten en spoedwet
In die twaalf dagen is er veel gebeurd. Er waren grote demonstraties. Een deel van de demonstranten zette tenten neer op een van de centrale pleinen van Madrid. In een mum van tijd stonden er 400 tot 500 tentjes. Elke avond staat het propvol mensen die steun komen geven aan de demonstranten.
Premier Pedro Sánchez greep de collectieve woede aan om met een spoedwet te komen die de praktijken van investeringsfondsen aanpakt. Achter de schermen was een meerderheid in het parlement geregeld, maar vrijdag werd de wet toch weggestemd.
Dan maar verkiezingen, maakte Sánchez vandaag bekend. Hij wil van die verkiezingen een referendum maken over de huizencrisis in Spanje.
Politiek commentatoren in Spanje vinden het een sluwe zet van de premier. Hij is impopulair, omdat er allerlei corruptieschandalen spelen in zijn directe omgeving. De migrantencrisis in de Spaanse exclave Ceuta zorgde ervoor dat Spanjaarden zich nog meer van Sánchez afkeerden.
Hij probeert het sentiment om te draaien door verkiezingen uit te roepen die zullen draaien om de huizencrisis waar iedereen in Spanje iets van merkt en over hoe je omgaat met een vrouw als Maricarmen, 87 jaar, gehandicapt en, tot de huurverhoging, nooit te laat was met het betalen van haar huur.
Crisis met vele oorzaken
De schuld van de wooncrisis wordt door de uithuiszetting van Maricarmen, de spoedwet en de vervroegde verkiezingen wel erg richting investeringsfondsen geschoven die de huizen opkopen. Zij zijn wel voor een deel verantwoordelijk voor zeer snel stijgende huurprijzen en steeds slechtere voorwaarden in huurcontracten, maar ze zijn zeker niet de enige boosdoener.
Volgens de Spaanse Nationale Bank heeft Spanje een tekort van 750.000 woningen en gaat dat oplopen naar 1 miljoen. Er zijn veel oorzaken. Er kwamen sinds 2022 ruim 2 miljoen Latijns-Amerikaanse migranten naar Spanje voor wie er vaak geen huis is.
Daarnaast zijn er in Spanje veel meer vakantiegangers dan voorheen, waardoor veel huizen via Airbnb worden verhuurd. Bureaucratische processen in Spanje duren soms wel 8 tot 10 jaar. Er is ook nog een enorm tekort aan bouwvakkers.
De verkiezingen zijn al snel, over minder dan acht weken. De snelheid waarmee het gaat, heeft voordelen voor Sánchez. Er is eigenlijk geen tijd voor een discussie over de vraag of de premier, vanwege zijn impopulariteit, nog wel de beste kandidaat is om lijsttrekker te worden.
Ook voor andere partijen is er weinig tijd. De radicaal-linkse coalitiegenoot van Sánchez, Sumar, zit zonder leider. Sánchez zal in de campagne erop gaan hameren dat in tijden van crisis ervaren leiders nodig zijn en zo proberen stemmen bij radicaal-links weg te halen. Bij de conservatieve partij, Partido Popular (PP), hebben ze een leider die geen stemmers afstoot, maar ze ook niet aantrekt. Er is nu zo weinig tijd zal de PP toch onder zijn leiding de verkiezingen in moet.