Na uren wachten nog geen halte verder: heb je recht op compensatie?

De 18-jarige Rivano uit Rotterdam heeft gisteren urenlang geprobeerd naar zijn school in Amersfoort te gaan. Om half negen 's ochtends stond hij braaf op het station te wachten op de eerstvolgende trein. "Er stond toen dat mijn trein was uitgevallen door een wisselstoring", vertelt hij. "Ik dacht: oké, kan gebeuren. Toen viel de volgende ook uit."
Hij wachtte op nog een trein later, en die vertrok daadwerkelijk vanuit Rotterdam. "Toen hoorde ik dat 'ie niet verder ging dan Gouda, dus toen stond ik in Gouda", vertelt hij. Het was 'superdruk' op het station en er was weinig duidelijkheid over het vervolg van zijn reis.

Uiteindelijk was zijn enige optie om terug te keren naar Rotterdam. Tegen die tijd was het kwart over 10 's ochtends, dus zo'n twee uur later, met nog geen stap in de richting van zijn school.
De storing zou tot een uur of kwart voor 11 duren, dus keerde hij na een kort thuisbezoek terug naar het station. Maar daar bleken de treinen nog steeds niet te rijden. "Toen heb ik het opgegeven." In overleg met zijn projectgenoten bleef hij thuis.
Compensatie
Bram de Regt, woordvoerder bij NS, laat weten dat reizigers die gisteren veel vertraging hebben gehad een compensatie kunnen aanvragen. Dat is de gebruikelijke compensatie die NS aanbiedt bij vertragingen van minimaal een halfuur.
Waarom er in Scandinavië wel treinen door de sneeuw rijden - en hier niet
Reizigers die vanochtend in de problemen kwamen, toen er een wissel- én een IT-storing waren, hebben minder geluk. Volgens De Regt was er vanochtend echt sprake van overmacht. De vervoerder heeft naar eigen zeggen vroeg aangegeven dat er een andere dienstregeling was en dat er geen treinen reden, 'waardoor mensen ook niet verrast werden'.
Vliegchaos
Niet alleen op het spoor ging de afgelopen dagen van alles mis. Ook op luchthaven Schiphol is het al dagen chaotisch door de hevige sneeuwval.
De rechten van vliegtuigpassagiers zijn een stuk overzichtelijker, stelt de Consumentenbond. "Als een vlucht wordt geannuleerd, heb je recht op een vervangende vlucht, of geld terug", zegt woordvoerder Babs van der Staak. Die vervangende vlucht mag zo snel mogelijk zijn, maar ook over een paar maanden, als dat de voorkeur van de passagier is.
Hele land in rep en roer, maar hier is geen sneeuw te bekennen
Normaal gesproken kunnen vliegtuigpassagiers ook aanspraak maken op een compensatie bij vertragingen van meerdere uren, afhankelijk van de reisafstand. Mensen die deze week zijn gedupeerd, kunnen daar alleen niets mee. "Daar heb je alleen recht op als het geen overmacht is. Deze extreme weersomstandigheden gelden als overmacht", stelt Van der Staak.
Hotelovernachting
Waar de reizigers van de afgelopen dagen dan weer wél recht op hebben, is een hotelovernachting. In ieder geval als de eerstvolgende vlucht pas een dag of dagen later vertrekt. Luchtvaartmaatschappijen hebben namelijk een zorgplicht. Onder die zorgplicht vallen eten en drinken, eventueel vervoer naar huis of naar een hotel en een hotelovernachting indien nodig.
Zo'n overnachting wordt over het algemeen door de luchtvaartmaatschappij geregeld, maar op dagen als deze, wanneer zó veel mensen tegelijk hulp nodig hebben, kunnen reizigers ook op eigen initiatief een hotel boeken. Het kan zijn dat een luchtvaartmaatschappij daar eisen aan stelt, bijvoorbeeld een hotel met maximaal drie sterren. Als alle hotels die onder die voorwaarden vallen, zijn volgeboekt, mogen reizigers alsnog een duurder hotel boeken. "Dan moet je dat wel kunnen aantonen, bijvoorbeeld met screenshots van de volgeboekte hotels op boekingsites", legt Van der Staak uit.
Winters weer en werk: mag je thuisblijven of moet je verschijnen?
Mocht de originele maatschappij pas over drie dagen een nieuwe vlucht kunnen aanbieden, terwijl een andere maatschappij al eerder een vlucht beschikbaar heeft, dan hebben reizigers daar ook recht op. "Het gaat om een redelijke termijn, binnen ongeveer 24 uur", stelt de woordvoerder. De originele vervoerder moet de kosten voor het nieuwe ticket bij een andere maatschappij vergoeden, als die redelijke termijn wordt overschreden.
Studiegenoten kwamen niet thuis
Treinreiziger Rivano is uiteindelijk opgelucht dat hij niet langer heeft geprobeerd zijn school te bereiken. "Later die dag kreeg ik appjes van mijn studiegenoten, van 'ik kom niet thuis'. Eentje zat vast in Zwolle, eentje in Utrecht. In die zin ben ik blij dat ik de heenreis niet heb kunnen maken."
RTL Nieuws sprak vanochtend met gestrande reizigers op Amsterdam Centraal. Hoe de reizigers omgingen met alle vertragingen en annuleringen op het spoor, zie je hier:


