Kleine stap, groot effect: twee glazen minder alcohol kan duizenden kankergevallen voorkomen
Volgens cijfers uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor uit 2024 drinkt bijna driekwart van de Nederlanders alcohol. Wel neemt het aantal drinkers de laatste jaren licht af. Ook het aantal glazen dat wordt gedronken daalt geleidelijk.
Maar zelfs bij het drinken van beperkte hoeveelheden vergroot alcohol de kans op minstens zeven soorten kanker, aldus het IKNL. Eén op de twee Nederlanders krijgt ergens in het leven de diagnose kanker, en over het algemeen geldt: hoe hoger het alcoholgebruik, hoe groter het risico.
Realistisch
"Het is onvoldoende bekend dat alcoholgebruik de kans op kanker vergroot, ook al bij kleine hoeveelheden", zegt dr. Jelle Evers, projectleider en senior clinical data scientist en epidemioloog bij IKNL. Daarom onderzocht het kenniscentrum de impact als iedere Nederlander twee glazen alcohol per week minder drinkt.
Voor een berekening met die alcoholafname is specifiek gekozen, omdat dat volgens Evers een realistisch doel is. "De meeste Nederlanders kunnen zich dat wel voorstellen."
In deze video leggen we je verder uit hoe twee glazen minder alcohol per week kanker kan voorkomen:
Bij de berekeningen is gekeken hoeveel diagnoses kunnen worden voorkomen als het alcoholgebruik verder daalt, bovenop de dalende trend die al in gang is gezet. Daarvoor hebben de onderzoekers gekeken naar het huidige alcoholgebruik en de demografische voorspellingen van Nederland.
Ook is volgens de onderzoekers rekening gehouden met het feit dat het tijd kost om (meer) beleid rondom alcoholpreventie in te voeren en bewustzijn te laten ontstaan. In de berekening is dan ook meegenomen dat pas vanaf 2032 iedereen twee glazen per week minder drinkt. Tot die tijd neemt het alcoholgebruik geleidelijk af.
Linda waarschuwt: 'Stel borstkankeronderzoek niet uit zoals ik deed'
Na de berekeningen zien de onderzoekers een mogelijke daling van in totaal 11.529 kankerdiagnoses, ofwel 427 per jaar. Bij mannen gaat het dan met name om het voorkomen van endeldarm- en dikkedarmkanker, bij vrouwen vooral om borstkanker. Hiermee willen de onderzoekers 'laten zien dat het minderen met twee glazen alcohol per week al écht een verschil kan maken op het aantal kankerdiagnoses in Nederland', aldus Evers.
Nog grotere impact
De daadwerkelijke impact van een vermindering in het alcoholgebruik op het aantal te voorkomen kankerdiagnoses is waarschijnlijk nog groter dan wat nu is berekend. Bij deze berekening is namelijk alleen rekening gehouden met de zeven kankersoorten waarvoor het sterkste wetenschappelijk bewijs bestaat dat alcoholgebruik een rol heeft. Dat zijn mondkanker, keelkanker, strottenhoofdkanker, leverkanker, slokdarmkanker, endeldarm- en dikkedarmkanker en borstkanker.
De impact van alcoholgebruik gaat bovendien verder dan alleen kanker, zegt IKNL. Het is een risicofactor voor in totaal meer dan 200 lichamelijke en mentale aandoeningen.