Ruud redde stier van slacht en gaat hem tam maken: 'Gevaarlijk, maar ik kan dit'

Oei. Die is groot, en sterk. Het was zijn kracht waardoor Ruud Zwaan en Mandy Sams dachten: deze stier moeten we niet mee naar huis nemen. Maar het was zijn lieve blik waardoor Ruud en Mandy toch dachten: deze stier nemen we mee naar huis.
Ruud vond Bruno op Marktplaats, bij een boer die het dier verkocht voor de slacht. Zijn taak als dekstier zat erop. "Er stond bij dat hij al extra gevoed werd, zodat hij meer vlees en dus meer geld zou opbrengen." Maar het is niet de slacht, maar een kudde die hem wacht.
Een goed leven
Want Mandy en Ruud, twee vrienden, wonen sinds vijf jaar in Leiderdorp met twee schapen, vijftien runderen (koeien én stieren), drie waterbuffels, twee kamelen, één dromedaris, vier ezels en twee paarden. "Het is geen opvang", legt Mandy uit, "maar een uit de hand gelopen hobby. We vinden het heel mooi om dieren een goed leven te geven, maar houden er niet van om met een beschuldigend vingertje naar de bio-industrie te wijzen. Toevállig staan er wel veel dieren in onze weilanden die anders in het vleesschap waren beland."
Onderstaande video maakten Ruud en Mandy van de komst van Bruno:
Dit bericht op Instagram bekijken
En sinds deze week is er nog één dier bij de kudde gekomen: de stier, omgedoopt tot Bruno, al staat het dier nu nog wel 130 kilometer bij de kudde vandaan. "In de buurt van Lochem konden we via-via aan een stevige stal komen", vertelt Ruud. "Want een stier kun je niet zomaar bij een kudde zetten. Dat gaat mis."
Sterker nog: het zou ook misgaan, vermoedt Ruud, als hij nu bij Bruno in de stal gaat staan. "Hij kan je vermoorden. Met die horens, maar hij zal je nog eerder dooddrukken. Met z'n duizend kilo. Alsof er een auto op je ligt."
Knuffelen met Pinto
Toch wil hij het aangaan, het avontuur – het is niet de eerste stier dat Ruud en Mandy onder hun hoede kregen. Neem Pinto, een roodkleurig exemplaar, drie jaar geleden vrijgekocht. Ruud, een enthousiast Instagramgebruiker, trakteert zijn 216.000 volgers dagelijks op filmpjes waarin hij met Pinto speelt, of waarin Pinto met zijn kop op Ruud zijn schoot gaat liggen, bedelend om geaaid te worden. "Pinto was ook ooit een wilde stier, die veel alleen stond. Als hij nu op mij afrent, en ik zeg 'ho', dan stopt hij. Het heeft een jaar geduurd voordat we helemaal vertrouwd met elkaar waren."

Hoe gevaarlijk zijn stieren?
Peter Tamsma verzamelt sinds 'jaar en dag' dodelijke ongevallen binnen de melkvee- en rundveehouderij. Dat doet hij bij Stigas, een arbodienst voor de agrarische sector. Hij ziet regelmatig dodelijke ongevallen met stieren voorbijkomen. "Sinds 2005 telden we er vijftien", zegt Tamsma, 'maar dat kunnen er natuurlijk veel meer zijn.' Het laatste dodelijke ongeluk vond vorig jaar plaats, en het ongeval dáárvoor in 2021.
De slachtoffers zijn 'opvallend oud', in de zestig, zeventig, 'vermoedelijk boeren die veel ervaring hebben, maar niet meer zo heel snel en alert zijn. En dan denken: ik haal die stier wel even binnen. En dan gaat het mis'. Een stier heeft het van nature in zich om de kudde, bestaande uit koeien en hun kalfjes, te beschermen. "Indringers worden aangevallen."

Aandacht. Geduld. Er zíjn. "De eerste tijd rijd ik heel veel op en neer, en ga ik nog niet zijn hok in. Dan ga ik gewoon even tegen hem praten, ik maak de stal schoon. Het belangrijkste is dat ze respect voor je hebben. En dat je niet bang bent." Het scheelt, zegt Ruud, dat hij 'rustig begon', met drie stierkalfjes, die hij grootbracht, en waardoor hij hun lichaamstaal ging begrijpen. "Eigenlijk zijn ze heel voorspelbaar."
Bruno heeft nu nog touwen om zijn horens, zodat hij vast kan worden gezet, en een ring door zijn neus, waarvan veel volgers zich afvroegen: is dat niet zielig? "Die ring zit er al, dus daar heeft hij geen last meer van. En het is voor mij een stukje veiligheid: een stierenneus is heel gevoelig. Dus mocht er iets misgaan, dan heb ik iets om hem vast te pakken." Lachend: "Kan hij nog zo’n lieve blik hebben: ik vertrouw hem nu nog voor geen meter."
Het is wel de bedoeling dat de ring ooit wordt verwijderd, als Bruno klaar is de kudde in te gaan. "Zie het als een game. Eerste level is: de touwen verwijderen. De tweede level: de luiken opengooien – dat kan nu nog niet omdat we bang zijn dat hij erdoorheen wil springen." De kudde is de finish. Mandy: "Daar werken we naartoe."

"We zien alle dieren in de kudde opbloeien", zegt Mandy. "En onwaarschijnlijke vriendschappen ontstaan. In het begin was Ylias, toen nog een veulentje, bang voor dromedaris Woodi, dus Woodi, hup, die ging altijd achter Ylias aan. Nu spelen ze samen dat spelletje, zoeken ze elkaar op, plagen ze elkaar, knuffelen ze. En verder zijn de ezels heel goede vrienden met de waterbuffels. Ook zo'n heerlijk gekkie combi."
Het is een rangorde. Stier Pinto staat bovenaan, die eet het eerst, daarna mag de rest. "In de zomer staan ze allemaal in hetzelfde weiland", zegt Mandy. "Als je zorgt dat iedereen genoeg rustplekken heeft, en dus even weg kan van de rest, en dat er genoeg eetplekken zijn, kan dat gewoon goed gaan."
Boer Geert werd aangevallen door stier: 'Engeltje op schouder gehad'
Dat alles is 'zéker niet goedkoop'. Ruud bekostigt alles met een goedlopend bedrijf dat duurzame verhuisdozen verkoopt. "We doen eigenlijk niet veel met donaties, maar ik merkte dat Bruno zo veel losmaakte, en mensen vroegen: Kan ik iets doneren?"
Waarom niet, dachten Ruud en Mandy, dus ze deelden een donatielink. In een mum van tijd werd er 22.000 euro opgehaald. "Dat geld hebben we wel nodig. Zo'n stier kan ouder dan twaalf worden." Mandy: "Maar het is een heel mooie, fijne start, zo." Ruud: "Dat zeker. Voor hooi, stro, brokken, onderdak, en ook: veeartskosten."
Over een week wordt Bruno gecastreerd, iets wat zijn gedrag ten goede zal komen. "Die agressie wordt voor een groot deel veroorzaakt door hormonen." Wanneer Bruno naar de kudde kan? Ruud heeft geen idee. "De tijd zal het leren. Maar ik kan niet wachten om dat mee te maken." Mandy: "Hij verdient het. Op naar de finish."
Tam maken?
Ook als een stier geen kwaad wil, kan hij gevaarlijk zijn, zegt expert Peter Tamsma: "Je ziet ook weleens dat een stier per ongeluk iemand tegen een muur aan kan drukken. Nou, ik kan je zeggen: met zo’n gewicht, tussen de 1000 en 2000 kilo, krijg je het al snel heel benauwd." Bovendien onderschatten mensen hoe snel een stier is. "Sneller dan Usain Bolt."
Een stier tam maken kan, denkt Tamsma, mits je veel geduld en ervaring hebt, en altijd oplet. "Boeren zeggen altijd: 'Je moet ze nooit helemaal vertrouwen'. Vaak worden ze ook maar voor een jaar gehouden, en dan worden ze naar de slacht gebracht, want te groot, en te gevaarlijk. Dus nee, een stier tam maken: ik zou het niet zomaar, zonder kennis, thuis proberen."
