Xandra's tante Monique Velzeboer won ook olympisch goud: 'We zijn allebei vechters'

Moniques leven stond net als Xandra's leven sinds vanaf haar tiende in het teken van shorttrack. Xandra trok op met haar jongere zusje Michelle, die ook op de Spelen is. En Moninque begon tegelijk met haar twee broers en zus met shorttrack. "Eerst deden we aan langebaanschaatsen, maar in Leiden had je een binnenbaan van 200 meter. Daar zagen we de shorttrackers. We probeerden het ook en werden er direct door gegrepen. De enorme snelheid die je kunt maken. Het is het gevoel dat je ook hebt als je gaat karten. Dat voel je in een gewone auto niet."

Van kop af

Monique bleek talent te hebben. Vooral haar techniek was verfijnd en het mentale spelletje van in één baan racen tegen anderen beheerste ze als geen ander. Angst kende ze niet. Ze groeide al snel uit tot een van de beste shorttracksters van haar tijd. Ze won veel, met als hoogtepunt de Olympische Spelen van 1988 in het Canadese Calgary, waar ze op haar 18de goud, zilver en brons pakte.

Shorttrack stond toen nog in de kinderschoenen, het was op die Spelen een demonstratiesport. Ze was daar met haar zusje Simone. Monique won goud op de 500 meter. "Ik reed reed van kop af aan naar goud."

Vlak voor ze naar de Olympische Spelen van 1994 in het Noorse Lillehammer zou gaan, ging het tijdens een trainingskamp in Font-Romeu in de Franse Pyreneeën helemaal mis. In de bochten van de shorttrackbaan lagen valkussens, op het rechte stuk niet. Juist daar kwam Monique ten val, met 45 kilometer per uur klapte ze tegen de harde boarding.

Nekwervels gebroken

De goede helm redde haar leven, maar ze wist meteen dat ze nooit meer zal kunnen lopen. "Ik kreeg het ijskoud toen ik daar lag, had geen pijn en voelde niks meer in mijn benen", vertelde Monique in een eerder interview met RTL Nieuws.

Haar broers en haar toenmalige vriend, ook goede shorttrackers, waren erbij. Een buitenlandse dokter die toevallig in de buurt was, verleende eerste hulp. Ze kreeg een injectie om te kalmeren. Met een helikopter is ze naar een ziekenhuis in Toulouse gebracht. Daar kreeg ze bevestigd wat ze eigenlijk al wist: ze had twee nekwervels gebroken en zou de rest van haar leven in een rolstoel zitten.

Een heftige boodschap. Ze had een hoge dwarslaesie en zou nooit meer kunnen lopen. “Een zware en moeilijke tijd, maar ik geloof in het lot. Het had niet voorkomen kunnen worden, het was een ongeluk." Het betekende ook meteen: nooit meer shorttracken, einde topsportcarrière. "Wanneer je de vanzelfsprekende dingen niet meer kunt doen, dan is topsport niet meer het allerbelangrijkste."

Betere bescherming

De bescherming van de shorttrackers is tegenwoordig gelukkig wel veel beter. De baan is omgeven door dikke beschermkussens. Xandra en haar zusje Michelle schaatsen bovendien met een speciale helm met gezichtsbescherming (zie foto hieronder). Die is ontworpen door hun vader Mark, de broer van Monique. Of dit soort moderne bescherming Monique in december 1993 had kunnen helpen, zullen we nooit weten.

Monique bleef na haar ongeluk in zichzelf geloven en liet zien dat het leven niet ophoudt als je een beperking hebt. Het glas kan halfvol of halfleeg zijn, zegt ze. Ze zou willen dat meer mensen ervoor kiezen dat het glas halfvol is. Veel over het ongeluk praten wil ze niet meer. In de shorttrackhal in Milaan geeft ze vlak na de tweede gouden medaille van Xandra aan dat ze 'alleen nog maar positieve gevoelens' over shorttrack heeft. "Hoe kan dat ook anders, als je nichtje hier zo succesvol is?"

Vechtersmentaliteit

Monique ziet veel van haar eigen mentaliteit in Xandra terug. "Ik denk wel dat we allebei de vechtersmentaliteit hebben, dat we echt willen winnen. We weten allebei dat het kan." Ze vindt het altijd spannend om naar haar nichtjes te kijken. "Je wilt dat ze het goed doen. Ik gun het ze zo."  

Xandra is ook trots op haar tante Monique. "Zij heeft ook gewoon echt goud. Bizar", zegt ze tegen RTL Nieuws. Dat er na het succes van haar tante in 1988 nu opnieuw olympisch goud is voor een Velzeboer, noemt Xandra 'heel bijzonder'. 

Monique denkt dat haar nichtje nog meer medailles kan halen in Milaan. "Ze is technisch de beste schaatser, en tactisch ook heel sterk. Deze Spelen is ze onverslaanbaar", glundert ze waarna ze met de rest van de familie Velzeboer naar het TeamNL Huis vertrekt. "Vieren dat Xandra weer goud heeft!"