Kankerverwekkende stof in isolatie van tienduizenden woningen: 'Nu verbieden'
Het kabinet liet in een reactie op de berichtgeving weten te bekijken of een verbod op UF-schuim mogelijk is. Ook bekijkt de nieuwe minister Elanor Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening of de duurzaamheidssubsidie voor het schuim opgeheven moet worden.
De kwestie werd geopenbaard door onderzoeksprogramma Zembla van BNNVARA.
Meteen woning verlaten
De stof formaldehyde staat op de lijst met Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Het gas dat uit het schuim vrijkomt, kan gezondheidsklachten veroorzaken. Op de korte termijn bijvoorbeeld benauwdheid, hoofdpijn en eczeem. Op de lange termijn kan het leiden tot keel- en neuskanker en ook leukemie, zo citeert het programma Ad Ragas, hoogleraar risicoanalyse van chemische stoffen aan de Nijmeegse Radboud Universiteit.
UF-schuim is gebruikt in woningen in tienduizenden woningen, schrijft Zembla, onder meer in Elst, Dalfsen, Dedemsvaart, Purmerend, Oostzaan en Nieuwegein. Bewoners op zeker zeven locaties zouden gezondheidsklachten hebben gekregen. Op sommige plekken was de gemeten concentratie formaldehyde in de woning zo hoog, dat bewoners van de GGD het advies kregen onmiddellijk de woning te verlaten.
Giftige stoffen in koptelefoons en oordopjes, winkels halen producten uit handel
De GGD waarschuwt nu voor het gebruik van UF-schuim door huiseigenaren. "Wat de GGD betreft, zouden we het nu moeten gaan verbieden", zegt milieu-epidemioloog Jeroen de Hartog van GGD Utrecht. De dienst roept op tot een onderzoek of en hoe UF-schuim veilig kan worden toegepast. Alleen als daaruit blijkt dat het veilig kan, ziet de GGD een toekomst voor het isolatiemateriaal.
Goedkope meubels
Jacob de Boer, hoogleraar milieuchemie en toxicologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, zegt tegen RTL Nieuws dat formaldehyde, ook wel formaline genoemd, nog altijd niet verboden is in Nederland, ondanks dat al tientallen jaren bekend is dat het schadelijk kan zijn. "Het zat en zit in schoonmaakmiddel bijvoorbeeld. En in spaanplaat. Vooral mensen die wat goedkopere meubels in huis hadden, hebben jarenlang in die damp gezeten."
Sinds de schadelijkheid alom bekend raakte, zijn er wel restricties voor de hoeveelheid stoffen in producten ingesteld, zegt De Boer. "Hoe schadelijk het vandaag de dag is in producten, hangt helemaal af van hoeveelheid en gebruik. Als zo'n schouw helemaal vol zit met dit schuim, waarin een hoge concentratie formaline zit, dan kunnen er best flink wat schadelijke dampen in de woning hangen. Staat de zon op de muur, dan wordt het nog erger."
Asbestdeskundigen: houd speelzand weg bij kinderen, wacht onderzoek niet af
De Boer pleit, net als de GGD, voor een uitgebreid onderzoek. "Producten die de consument gebruikt, moeten gewoon veilig zijn, zo simpel is het uiteindelijk. En daar moeten de autoriteiten voor zorgen.
Maar die doen dat niet, vindt de toxicoloog. Hij wijst nadrukkelijk op het volgens hem 'overkoepelende' probleem. "Het Europese systeem voor toelating van zulke producten functioneert niet", zegt hij. "Door de machtige lobby van de industrie kun je als bedrijf nu gewoon een briefje sturen nar Brussel: wij gaat product x maken en verkopen. Als eventueel achteraf blijkt dat het schadelijk is, komen we pas in actie."
Purschuim
De laatste probleem speelde bijvoorbeeld bij speelzand, waarin de afgelopen weken asbest werd aangetroffen. En voor de koptelefoons waarin schadelijke stoffen bleken te zitten.
Maar als we dat ontdekken, zegt De Boer, is het al te laat. "Tegen die tijd zijn we aan dit product gewend, en er is geen alternatief. Dus je krijgt discussie. Dat is volgens mij de bron van veel ellende. Het moet andersom: een product eerst testen, en als het veilig is mag het verkocht worden. Maar nu zijn we steeds achteraf brandjes aan het blussen."
Eén schadelijke stof licht hij uit: chloorparaffine. Dat zit bijvoorbeeld in purschuim, en het wordt in de industrie gebruikt voor boren in metaal. "Dit is geen pfas, maar wel een forever chemical. De natuur breekt het niet af, dus het stapelt op. Dat moet onmiddellijk verboden worden, wat mij betreft."
Eind vorig jaar werd bekend dat steeds meer mensen met uitgezaaide kanker langer leven. Een van hen is Claudia. Die vertelde haar verhaal zelf:
Hoe weet je of dit isolatiemateriaal in je spouwmuur zit?
Veel mensen weten niet wat voor isolatiemateriaal in de spouwmuur zit. Je kunt een spouwmuurisolatiebedrijf vragen om dit vast te stellen. Zij boren een gaatje in de muur en bekijken vervolgens het materiaal. Het verwijderen van het schuim is bewerkelijk en duur, zegt Milieu Centraal. De organisatie adviseert mensen niet pro-actief om dit te laten verwijderen. Bij gezondheidsklachten adviseren zij om dit te melden bij de GGD.
