WhatsAppkanalen voor meiden vol risico's: 'Kijk mee met je kind'

Kinderen mogen van hun ouders vaak niet op sociale media, maar wel op WhatsApp, stelt directeur Freek Zwanenberg van Bureau Jeugd en Media. "Maar ondertussen zitten de kinderen wel op een nieuw soort sociale media, namelijk die WhatsAppkanalen." Daar wordt gedeeld wat ze aanhebben, lesroosters, woonadressen, van alles. "We roepen dan ook echt op om het hierover te hebben."

Sieraden, kleding, maar ook privégegevens worden gedeeld

Ook het Nederlands Jeugdinstituut ziet de opkomst van deze kanalen, die ook wel 'meidenhuizen' worden genoemd. In die 'huizen' zijn meerdere meisjes eigenaar van de groep en delen ze allerlei zaken. "Die meiden willen bij een groep horen, dat is van alle tijden. Maar dit gebeurt online. Daar komen meer risico's bij kijken. Zo zijn die meiden zich er niet van bewust wat er gebeurt met de data die ze met elkaar uitwisselen."

En wat ze uitwisselen, gaat alle kanten op. Soms gaat het over sieraden, over kleding, of er wordt gedanst. Alles waar je bij meiden aan denkt. Vaak onschuldig, maar er zitten risico's aan. Denk aan belediging, bedreiging en uiteindelijk is ook doxing mogelijk. Dat is het publiceren en verspreiden van andermans privégegevens.

Kinderen vertellen het niet aan ouders

De Kindertelefoon herkent de problemen die dit kan opleveren, en krijgt ook meldingen van meisjes die problemen ervaren. "Kinderen vertellen ons dat ze worden uitgescholden, dat ze bedreigd worden of dat er vervelende emoji's worden verstuurd."

Een sociale media-verbod voor jongeren onder 15 jaar? D66 wil het. In de video hieronder zie je er meer over:

Probleem is vaak: de kinderen durven dit niet met hun ouders te delen. "We merken dat het in dit digitale tijdperk belangrijk is dat we kinderen al vanaf jonge leeftijd weerbaar maken en goed informeren. Ook op het gebied van veiligheid en privacy online", laat de Kindertelefoon weten.

'Maak afspraken met je kind'

Maar praten helpt wel. Met ouders, op school of dus met de Kindertelefoon. "Door goed naar ze te luisteren en ze inzichten te geven, kunnen we de zelfredzaamheid van kinderen hierin vergroten."

"Maak afspraken met je kind", zegt ook het Nederlands Jeugdinstituut. Want WhatsApp voelt misschien privé, dat is het vaak niet. Veel kanalen zijn toegankelijk via uitnodigingslinks. Die links worden regelmatig doorgestuurd om meer volgers te krijgen, is te lezen op de site van Digiwijzer.

"Zodra zo’n link breder wordt gedeeld, kan het bereik groeien zonder dat de maker daar volledig zicht op heeft. Daarnaast zien volgers elkaar niet. Ook beheerders hebben beperkt overzicht. Daardoor ontbreekt inzicht in wie daadwerkelijk meekijkt. Het besloten gevoel klopt dus niet altijd met de technische realiteit."

Volledige geschiedenis blijft zichtbaar

Misschien wel het belangrijkste verschil met andere platformen: "Berichten in WhatsAppkanalen verdwijnen niet automatisch. Wie vandaag toegang krijgt tot een kanaal, kan berichten teruglezen die maanden geleden zijn geplaatst. De volledige geschiedenis blijft zichtbaar vanaf het moment dat het kanaal is aangemaakt.

Dit archief-effect maakt het delen van informatie ingrijpender dan jongeren vaak beseffen.