Waarom vrouwen met meer aandoeningen kampen dan mannen

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gaan vrouwen vaker naar de huisarts, specialist, fysiotherapeut, psycholoog of psychiater. "Mannen wachten te lang, terwijl vrouwen sneller naar een deskundige gaan", zegt hoogleraar Hanneke Takkenberg. "Verschillen daarin komen ook voort uit hoe er in de samenleving wordt gekeken naar gedrag: mannen wordt geleerd om niet te 'zeuren', maar zich groot te houden." 

Praten in het gezin

"Uit onderzoek naar pijn blijkt dat mannen vaker over pijn praten in het gezin, en niet als ze buiten het gezin zijn", vult Jeanine Roeters van Lennep aan. "Bij vrouwen is dat juist andersom: zij houden zich groot binnen het gezin, en geven juist buiten het gezin makkelijker pijn aan."

Bij Mirjam duurde het jaren voor de oorzaak van haar klachten achterhaald werd:

Takkenberg en Roeters van Lennep richtten vorig jaar het Netherlands Womens Health Research en Innovation Centre aan het ErasmusMC op om kennis over vrouwengezondheid te verbeteren. Takkenberg: "Dat meer vrouwen met langdurige klachten kampen, weten we al langer. Het is zorgelijk dat het niet verandert." 

"Er is bedroevend weinig onderzoek gedaan naar het vrouwenlichaam", gaat ze door. "Veel onderzoek is gedaan op mannelijke proefdieren en met mannelijke cellen." Daarom duurt het soms jaren voordat een vrouw de juiste diagnose krijg en gaat ze daarom mogelijk steeds terug naar de zorgverlener. 

Urineverlies

Maar er zijn ook biologische verschillen. Volgens de CBS-cijfers heeft 10 procent van de vrouwen last van onvrijwillig urineverlies tegenover 3 procent van de mannen. Takkenberg: "Urineverlies is een groot probleem, maar ook het niet kunnen ophouden van poep. Dat kan te maken hebben met de zwangerschap of menopauze, bijvoorbeeld door het verzakken van de baarmoeder en dat zorgt voor druk op de blaas. Daar de plasbuis van vrouwen is nou eenmaal korter is dan bij mannen."

Naast meer urineverlies, komen migraine, darmstoornissen, gewrichtsontsteking en gewrichtsslijtage komen bij hen ongeveer twee keer zo vaak voor.

Hormoonschommelingen 

Volgens Roeters van Lennep is een van de redenen dat er binnen de zorg te veel in hokjes wordt gedacht. Met migraine kan je naar de neuroloog, met darmproblemen naar een maag-darm-leverarts en met angstklachten naar een psycholoog. "Maar het kan ook te maken hebben met de menstruatie of menopauze, terwijl die link niet altijd wordt gelegd", zegt zij. Andersom is ook een probleem: soms worden klachten geweten aan hormoonschommelingen, terwijl er sprake is van een ziekte. 

"Hormoonschommelingen bij de menstruatie, zwangerschappen en de menopauze hebben een brede invloed op de gezondheid van een vrouw", zegt Roeters van Lennep. 

Stresstest

"De zwangerschap wordt ook wel stresstest voor het lichaam genoemd", gaat ze door. Als je een gecompliceerde zwangerschap hebt gehad met een hoge bloeddruk of zwangerschapsdiabetes, dan weet vaak alleen de gynaecoloog dat. Maar door die complicaties is de kans groter dat je op latere leeftijd ook een hoge bloeddruk, suikerziekte of hart- en vaatziekten ontwikkelt. Daarom zouden ook andere zorgverleners erover moeten weten."