Waarschuwing voor allergiepatiënten: veel bomen bloeien op hetzelfde moment

Het hooikoortseizoen is duidelijk begonnen. Vooral pollen van hazelaar en els waren de afgelopen weken aanwezig, en inmiddels komen daar ook soorten als populier, es en taxus bij, zegt bioloog Maurice Martens.

"Op dit moment staan vooral de essen in bloei, en de volgende boomsoort die eraan komt is de berk."

Katjes worden dikker

Vooral de berken zorgen ieder jaar voor veel overlast. Berken komen bijna overal in Nederland voor, al zijn ze in Zeeland en het hoge noorden minder talrijk, zegt Martens. "Ze bloeien nog niet volop, maar de katjes worden al dikker." 

Katjes zijn de smalle hangende bloemtrossen die pollen produceren. "Het duurt niet lang meer voordat ook deze bomen pollen gaan verspreiden."

Met het zonnige en warmere weer van de afgelopen dagen is de verwachting dat de hoeveelheid pollen in de lucht snel verder toeneemt. Deze weerman laat zien dat de pollen van berken eraan zitten te komen. De komende dagen lijken de meeste pollen het zuiden van het land te overspoelen:

"Opvallend dit jaar is dat veel boomsoorten tegelijk in bloei lijken te komen", zegt Martens. "Normaal gesproken volgt de bloei elkaar netjes op: eerst de hazelaar, daarna de els, gevolgd door wilg en es, en pas later de berk. 

Door de koude periode in januari en februari, gevolgd door een plotselinge temperatuurstijging, is dat ritme dit jaar verstoord. Daardoor zijn meerdere boomsoorten tegelijkertijd gaan bloeien.

Meer mensen naar de huisarts

Dat effect is ook zichtbaar in de cijfers. Bij het Nivel worden al meer meldingen van hooikoortsklachten gedaan, met recent een duidelijke piek. Er is al een aantal weken op rij een stijging te zien in het aantal mensen dat met hooikoortsklachten de huisarts bezoekt, meldt het onderzoeksinstituut.

Dat lijkt samen te hangen met het feit dat er nu verschillende soorten pollen tegelijk in de lucht zitten, zegt Martens. "Mensen die voor één type pollen misschien niet gevoelig zijn, kunnen door de combinatie van meerdere soorten toch klachten krijgen doordat hun tolerantiegrens wordt overschreden."

Bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) houden ze nauwkeurig bij welke pollen er door de lucht gaan. De pollen worden verzameld met een soort stofzuiger op het dak in Leiden. Die blaast de zwevende pollen op een dunne cellulose-strip die bedekt is met een laagje vaseline. Hieronder zie je de pollen die in week 3 tot en met 9 maart zijn geteld:

De recente warme periode 'heeft het normale ritme duidelijk door elkaar geschud'. "Zo staan ook haagbeuken op sommige plekken al opvallend vroeg in bloei. De verwachting is dus dat de hoeveelheid pollen de komende tijd flink kan toenemen, zeker als het zonnige en zachte weer aanhoudt. Dan zullen ook de berken snel volgen."

Op de website hooikoortsradar.nl houdt Martens nauwkeurig de verwachting bij voor de komende dagen.

In de ochtend naar buiten

Afzien dus voor de mensen met hooikoorts. Voor deze groep heeft Martens wel een tip: probeer je buitenactiviteiten zoveel mogelijk vroeg in de ochtend te plannen. 

"Op zonnige dagen warmt de aarde in de ochtend op, waardoor de lucht begint te stijgen. Vanaf een uur of tien ontstaan er turbulenties en wordt de lucht gemengd, waardoor pollen zich overal verspreiden. De concentratie in de lucht is daardoor in de middag vaak het hoogst.