Hoger beroep zedenzaak Ali B, rapper blijft uit beeld: 'Bescheiden strategie'
Ali B werd in juli 2024 veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar voor verkrachting en een poging tot verkrachting. Van twee andere aanrandingen werd hij vrijgesproken. Zowel de rapper als het OM gingen in hoger beroep tegen die uitspraak.
De zaak kreeg vorig jaar veel media-aandacht en Ali B zelf zocht de camera's ook veelvuldig op. De rapper stond toe dat hij tijdens de zaak gefilmd werd en sprak voorafgaand aan het proces met een lach en veel vertrouwen uitgebreid met de pers. Tijdens het hoger beroep wordt gekozen voor een totaal andere aanpak. Ali B volgt de persrichtlijn van de rechtbank: er is nog wel een fotomoment, maar hij komt als verdachte tijdens de zitting niet meer in beeld.
Strafrechtadvocaat Gerald Roethof ziet dit als een meer bescheiden strategie en begrijpt wel dat de rapper daar deze keer voor kiest. "In de zaak van Ali B zal naar mijn verwachting in hoger beroep de nadruk veel meer liggen op respect richting de aangeefsters. Jezelf niet in het middelpunt plaatsen van een mediaspektakel is daarbij een begrijpelijke stap", zegt hij.
"Ali B gaat ook in hoger beroep voor vrijspraak. En als je onschuldig bent is het logisch dat je daarvoor pleit. Maar wanneer je als verdachte blijft ontkennen, terwijl dat in strijd is met alle bewijsmiddelen, kom je dat tegen in de strafmaat. Hetzelfde kan gebeuren indien je geen inzicht toont in de positie van de aangeefster en vooral jouw eigen pijn en carrière centraal stelt. Bij een bewezenverklaring werkt ook dat tegen je bij de strafmaat."
De strafrechtadvocaat zegt dat zedenzaken over het algemeen meer aan interpretatie en uitleg van gedrag gebonden zijn dan andere strafzaken. "Hierdoor zou een nieuwe rechter sneller tot een andere uitspraak kunnen komen, in positieve of negatieve zin. Bij je opstelling in de zittingzaal is het koorddansen. Voorafgaand aan de zitting kan je dat met je cliënt oefenen."
Jasper van der Kemp is criminoloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij stelt dat het wel of niet toelaten van camera's uiteindelijk geen invloed zal hebben op de strafmaat.
"De keuze van Ali B. heeft vooral invloed op de beeldvorming van hem en de zaak naar buiten toe, en niet zozeer op het juridische proces zelf", zegt hij. "Tijdens een zitting met de hele tijd de camera op je gericht, heb je weinig controle over welke fragmenten naar buiten komen en hoe die worden geïnterpreteerd. Dat kan een grote impact hebben op hoe het publiek naar hem kijkt."
Risico
Voor de rechters zal het niet uitmaken of er wel of niet gefilmd wordt, zegt Van der Kemp. Voor hen gaat het om de verklaringen, het bewijs en wat de verdachte zelf zegt.
Ook Openbaar Ministerie in hoger beroep in zaak tegen Ali B
"Voor een verdachte voelt het misschien prettiger om niet continu gefilmd te worden. Zonder camera's kan iemand zich vrijer voelen om te spreken, wat invloed kan hebben op hoe verklaringen worden afgelegd. Voor de beeldvorming kan het wel degelijk verschil maken, al zie ik wel een risico: als er geen nieuwe beelden beschikbaar zijn, kunnen media terugvallen op eerder opgenomen materiaal, bijvoorbeeld van de eerste zitting. En dat is juist niet wat je wilt."
Met of zonder de camera's, de inzet van Ali B zal vandaag hetzelfde zijn: vrijspraak. Volgens zijn advocaat Bart Swier is de rapper 'overtuigd van zijn onschuld'. Waarom Ali B de keuze maakt niet meer in beeld te komen, blijft onduidelijk. Zijn advocaat wil daar geen vragen over beantwoorden.
