Hoe het online delen van je locatie vriendschappen op scherp zet

De een doet het vanwege een gevoel van veiligheid, de ander vindt het vooral gezellig. Maar voor Maxime is het delen van haar live locatie op de Zoek mijn vrienden-app een inbreuk op haar privacy. Via de app kun je contactpersonen kiezen om je locatie continu mee te delen op een kaartje. "Dat vind ik best wel indringend", vertelt Maxime aan RTL Nieuws. "Ik wil niet dat mensen altijd weten waar ik ben."

Sociale druk

Met haar partner deelt ze haar locatie wel. Dat voelt logisch, zegt ze. "Voor de veiligheid, want dan weet ik bijvoorbeeld dat hij nog ergens is als hij drankjes heeft gedaan." Hoewel ze haar locatie ook deelt met een handjevol vriendinnen, ligt het daar anders. "Dan krijg je ineens een appje: ik zie dat je hier of hier bent, zullen we een drankje doen? Dan kan ik niet opeens nee zeggen."

Precies daar schuurt het, merkt Maxime. Je locatie delen kan in de praktijk ook iets anders creëeren: sociale druk. Wie zijn locatie deelt, geeft anderen letterlijk een kijkje in hun dag. Wie dat niet doet, moet zich soms verantwoorden.

"Er is ook weleens aan mij gevraagd: waarom deel jij je locatie niet? Maar mij boeit het gewoon niet zo. Als ik naar huis ga na een avond uit, zet ik liever even mijn live locatie aan via WhatsApp. Vijftien minuten, prima. Maar de hele dag? Dat vind ik echt onnodig."

Volgens Esther Hammelburg, hoofddocent en onderzoeker aan de Hogeschool van Amsterdam en directeur van het Society 5.0 Festival, is dat gevoel heel begrijpelijk. "Het kan voelen als een ingreep op je persoonlijke autonomie”, zegt ze. "Dat andere mensen altijd kunnen zien waar je bent, doet iets met hoe vrij je je beweegt."

Veiligheid en gemak

Tegelijk begrijpt ze goed waarom steeds meer mensen hun locatie wél delen. De redenen zijn volgens haar vaak heel menselijk: veiligheid, gemak, verbondenheid. "Je laat mensen toe in je persoonlijke leven", zegt ze. "Dat kan heel intiem zijn." Maar de keerzijde is dat er sociale druk kan ontstaan. "Wat deed je daar? Waarom stond je locatie uit? Waarom deel je die niet met mij, maar wel met anderen? Dan wordt iets wat alleen een handige functie leek ineens iets dat raakt aan uitsluiting of wantrouwen."

Volgens Hammelburg verandert technologie hoe we de fysieke wereld ervaren: we weten altijd waar we zijn en waar anderen zijn, en dat geeft een gevoel van controle. Tegelijk waarschuwt ze dat live locatie delen iets niet automatisch veiliger maakt. "Het kan ook een illusie van veiligheid geven", zegt ze. "Op bepaalde momenten kan het handig zijn als iemand kan zien waar je bent, maar het betekent niet dat je niks kan gebeuren. Bovendien vraag ik me af of we ons op termijn niet juist onterecht onveiliger gaan voelen als onze telefoon leeg is."

Hammelburg pleit vooral voor duidelijke afspraken. Niet alleen tussen vrienden, maar ook tussen ouders en kinderen. "Je ziet dat systemen waarmee we elkaar in de gaten houden steeds normaler worden in ons dagelijks leven", zegt ze. "Dat kan behulpzaam zijn, maar ook controlerend. Het belangrijkste is dat je het met elkaar bespreekt: waarom zetten we dit aan, wanneer kijken we, en wat verwachten we van elkaar?"

Dat gesprek voeren de 30-jarige Julide en 31-jarige Ziewa eigenlijk nauwelijks meer. In hun vriendengroep is locatie delen al lang ingeburgerd. Julide deelt haar locatie met negen mensen. "Die zitten allemaal dicht in mijn vriendenkring", vertelt ze. "Op een feestje of in de stad is het handig dat we elkaar kunnen vinden. En als er iets is, kunnen we elkaar makkelijker vinden."

Voor haar zit de waarde vooral in het praktische. "Ik werk in een gedeeld werkpand waar maar één sleutel is. Dan is het handig om te zien of er al iemand op kantoor is." Ze benadrukt dat het voor haar niet om controle draait. "Ik kijk bijna nooit. Misschien twee of drie keer per week, en dan meestal voor zoiets praktisch."

Toch merkte ook zij een klein spanningsmoment toen een vriendin haar locatie uitzette. "Toen dacht ik wel even: huh?", zegt Julide. "Maar ik maak daar uiteindelijk geen probleem van. Als iemand het niet wil delen, dan is dat zo."

Spontaan afspreken 

Ziewa herkent dat. Zij vindt het vooral 'chill' dat ze soms spontaner met elkaar kunnen afspreken. "Als Julide in de buurt is, ga ik soms even langs", vertelt ze. Ook op festivals komt het van pas. "Als je elkaar niet kunt bereiken, is het echt handig dat je kunt zien waar iemand loopt." 

Ziewa benadrukt: "We zijn open. Dus als ik mijn locatie deel, mag je altijd weten waar ik ben. Maar alleen met heel goede vrienden. Het gaat natuurlijk ook om een stukje vertrouwen."