Femicide komt weinig voor in vonnissen, pleidooi voor heldere definitie
Rechters en officieren van justitie gebruiken nu nog verschillende betekenissen van femicide, beschrijft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) op basis van onderzoek van Maastricht University. 282 zaken uit de periode 2021 tot en met 2024 zijn onderzocht.
Voorafgaand geweld of 'haatmotief'
Voor sommigen voldoet een moord aan het kenmerk femicide als deze gepleegd wordt door een (ex-)partner of familielid. Voor anderen moet er bijvoorbeeld sprake zijn van voorafgaand geweld of een haatmotief.
Daarnaast zijn er rechtspersonen die femicide zien als een combinatie van de relatie tot het slachtoffer en aanvullend geweld.
Slachtoffer femicide vecht tegen OM voor psychologisch onderzoek ex-partner
Niet als hoofdreden
Als er in een strafzaak sprake is van een partner- of familierelatie, of andere gendergerelateerde kenmerken, kan dat zorgen voor een zwaardere straf.
Maar volgens de onderzoekers spelen die gendergerelateerde kenmerken maar een beperkte rol bij het bepalen of iemand met opzet heeft gehandeld. Ze worden wel vaker meegenomen bij de vraag of er sprake was van voorbedachte rade, bijvoorbeeld bij een relatiebreuk.
Politieke verschillen doen er even niet toe: partijen tekenen voor aanpak femicide
Officieren van justitie zien meer ruimte dan rechters om bijvoorbeeld huiselijk geweld te betrekken bij het bewijzen van opzet. In veel gevallen wordt zo geweld tegen vrouwen vaak gezien als ondersteunend argument, en niet als hoofdreden of losstaand motief voor een moord.
Hoewel rechters en officieren tevreden zijn over de huidige maximale straffen, vinden zij dat er een aparte strafverzwaringsgrond moet komen voor femicide. Dit zorgt ervoor dat gendergerelateerde kenmerken structureler worden meegewogen in strafzaken.
Femicide nog altijd ernstig probleem in Nederland: 'Vrouwen niet serieus genomen'
In twee procent van zaken 'femicide' genoemd
Het WODC raadt ook aan dat femicide vaker als zodanig wordt benoemd. Dit zorgt voor een betere registratie en monitoring van femicide. En dat maakt de maatschappij weer bewuster van het omvangrijke probleem.
Nu wordt femicide in minder dan twee procent van de onderzochte zaken genoemd, ontdekte Maastricht University.
De onderzoekers raden tot slot aan om na te gaan of er gespecialiseerde rechters of een aparte strafkamer kunnen worden ingezet bij femicidezaken.
Hier leggen we uit hoe je signalen voorafgaand aan femicide kan herkennen:
