Wat gebeurt er als je onwel wordt, en wat moet je doen?

"Als iemand onwel is geworden, is het heel belangrijk om goed te vragen wat diegene bedoelt", legt cardioloog Robert Tieleman uit. "Werd je even niet lekker, viel je bijna flauw? Over het algemeen bedoelen we met onwel worden namelijk flauwvallen of bijna flauwvallen." 

Thermofysioloog Boris Kingma noemt een onwelwording een verzamelterm, omdat het meerdere oorzaken kan hebben. "Iemand valt flauw, of kan echt niet meer verder." 

Iemand wordt onwel omdat de bloeddruk daalt of het hart er niet in slaagt het bloed goed rond te pompen naar het hoofd. Dat kan verschillende oorzaken hebben zoals emoties, warmte of inspanning. 

Emotie, staan en warmte

Wat er kan gebeuren bij een concert, zoals bij dat van Harry Styles, legt Tieleman uit. "Er staan gillende fans dicht bij elkaar. Daarom is het extra warm én je staat de hele tijd. Emotie, warmte en lang staan zijn allemaal redenen dat bloed naar beneden zakt en daardoor kun je onwel worden. Op zo'n moment kan je het best eventjes gaan zitten of liggen. Vaak gaat het dan over." 

"Een andere vorm van onwel worden is bijvoorbeeld als iemand heel angstig is, of pijn heeft", gaat hij door. "Daardoor kunnen je bloedvaten gaan openstaan. Omdat er te weinig spanning op je bloedvaten staat, kan je bloed wegzakken uit je hoofd en kun je flauwvallen." 

De cardioloog noemt zijn voorbeelden 'onschuldige wegrakingen': "De meeste mensen komen vanzelf bij als ze even gaan liggen, want dan kan het bloed weer richting het hoofd stromen. Maar als je hart in een ritmestoornis schiet, te snel gaat kloppen of juist stopt met kloppen, komen mensen niet vanzelf bij, dat is natuurlijk niet onschuldig." 

Oververhit 

Oververhit raken tijdens het sporten, zoals hardlopen, kan ook gevaarlijk zijn, weet Kingma. "Hitte is een enorme belasting voor je hart. Tijdens het sporten moet je hart ook extra bloed naar je spieren sturen. Het hart kan het dan niet meer aan om genoeg bloed naar je hersenen te pompen, waardoor je flauwvalt, of je lichaamstemperatuur te regelen door genoeg bloed naar je huid te pompen. Daar wordt het door zweet afgevoerd, maar als dat niet lukt, kun je oververhit raken." 

Als je temperatuur boven de 39 graden komt, gaan mensen dat volgens de thermofysioloog merken doordat ze minder scherp worden. Boven de 40 graden kunnen ze verward raken. 41 graden noemt Kingma de 'kritische grens' waarbij mensen strompelen en niet meer verder kunnen. "Bij 42 graden sterf je." 

Koelen

Volgens Kingma is het dan ook belangrijk dat als iemand onwel wordt bij een sportevenement, het lijf direct wordt gekoeld. "Soms weet je niet precies wat er aan de hand is. Ik raad aan dat niet eerst uit te zoeken. Als hartslag en ademhaling normaal zijn, moet de eerste actie zijn om de temperatuur te laten dalen." 

"Een gezond lijf kan veel hebben, maar moet ook goed herstellen. Het lichaam heeft het nodig om goed af te koelen als je een langere tijd in de hitte werkt. Anders blijft de hitte een belasting voor je hart."

In deze video leggen we uit wat er gebeurt als je oververhit raakt: