Drinkpauzes op WK voetbal geanalyseerd: 'Ze beïnvloeden het wedstrijdverloop'
De scheidsrechter legt de wedstrijd in iedere helft na ongeveer 22 minuten stil. Vervolgens krijgen spelers en stafleden drie minuten de tijd om wat te drinken. Een maatregel tegen de hitte, maar ook een moment dat veel landen een kort reclameblok op tv tonen.
Op social media gaat een video rond die lijkt aan te tonen dat teams op het WK beter of slechter presteren, precies na zo'n drinkpauze. Data-analyses laten zien dat de onderliggende partij opvallend vaak de bovenliggende partij wordt. Dat was ook het geval tijdens de eerste wedstrijd van Oranje tegen Japan.
Ook Teun Koopmeiners is kritisch over de drinkpauzes, zei hij tegen RTL Nieuws:
Yash is een data-analist uit India die het al vrij snel op het WK zag gebeuren. Hij is voetbalfanaat en publiceert op zijn X-account veel data-analyses van vrouwen- en mannenvoetbalwedstrijden. Op X heeft hij zo'n 13.000 volgers.
"Bij de eerste wedstrijden, van Mexico en Tsjechië, zag ik al iets ontstaan rondom de drinkpauzes", zegt Yash tegen RTL Nieuws. "De teams die voor een drinkpauze duidelijk de overhand hadden, verloren die na de pauze. Toen ben ik erop gaan letten."
Noorwegen – Irak kantelt volledig
Wat bleek: het gebeurde nog veel vaker dan alleen bij Mexico en Tsjechië. Yash plaatste op zijn X-account van meerdere wedstrijden het verloop van momentum, wie de overhand heeft in een wedstrijd dus. Daarop plaatste hij het tijdstip van de drinkpauzes. "In het oog springt de wedstrijd Noorwegen – Irak", zegt Yash. "Irak begon de wedstrijd best wel sterk. Maar nadat de teams voor het eerst pauze hadden gekregen, kantelde dat volledig." Noorwegen nam de regie in handen en scoorde vrij snel na de pauze.
"Ook bij Canada tegen Bosnië-Herzegovina kantelt het beeld helemaal na de eerste drinkpauze. Bosnië scoorde de 1-0 vlak voor de pauze. Daarna nam Canada het initiatief over." De wedstrijd eindigde in 1-1.
En ook bij Nederland – Japan is het fenomeen te zien, zegt Yash. "Vlak voor de eerste break wordt Nederland steeds dominanter. Maar dan komt de pauze en raakt Nederland het initiatief kwijt aan de tegenstander." Dat is hier, samen met nog drie andere wedstrijden waar het gebeurde, te zien:
Yash's analyses op X worden door duizenden mensen gedeeld. Ook YouTube-kanaal The Adam Clery Football Channel pikte het op en maakte er een video over.
"Vroeger was een wedstrijd verdeeld in twee helften. Regelmatig was het ene team beter in de eerste helft en het andere in de tweede helft", zegt Yash. "Nu is een wedstrijd eigenlijk opgedeeld in vier kwarten. Je hoeft als coach niet meer 45 minuten te wachten tot je je team aanwijzingen kunt geven. Dat kan nu al na 22 minuten." Het effect is dan ook extra goed zichtbaar na de eerste drinkpauze.
De bondscoach van Brazilië, Carlo Ancelotti, heeft ook gezegd dat de eerste drinkpauze heeft geholpen om zijn team meer op de rails te krijgen. "Marokko was in die wedstrijd sterker, zeker in het eerste kwart. Toen kwam de drinkpauze, kon Ancelotti coachen en scoorde Brazilië daarna de gelijkmaker."
Opnieuw opbouwen is lastig
Maar hoe werkt dit psychologisch? We vragen het aan sportpsycholoog van Flow Mentale Training, Daniëlle van der Klein-Driesen. "Als je er als team sterk in zit, dan kan een rustmoment 'de flow' zeker verstoren. Bij 'een flow' gaan de spelers volledig op in hun voetbaltaak. Waar er eerst met overtuiging gespeeld werd, kan dat ritme door een onderbreking verstoord worden."
Drinkpauzes niet populair
Los van of de pauzes invloed hebben op het verdere verloop van de wedstrijd, is er sowieso al veel kritiek. Officieel zijn ze er zodat spelers extra kunnen rusten in de Amerikaanse zomerhitte. Maar veel mensen vermoeden dat commerciële belangen meespelen en vrezen een 'veramerikanisering van de sport.' De pauzes worden gezien als extra mogelijkheid voor televisiezenders om reclames uit te zenden en als extra inkomsten voor de FIFA.
Tijdens de wedstrijd Engeland - Kroatië woensdag in Dallas, lieten fans van beide landen met boegeroep horen de drinkpauzes helemaal niks te vinden. Hetzelfde gebeurde in Toronto tijdens de wedstrijd tussen Ghana en Panama.
De psycholoog schreef een boek over sportprestaties: Gas en Rem in de Sport. "Geef je gas, dan ga je voor actie, je eist de bal op en schakelt snel. Rem is de rust, die nodig is om tactisch slimme keuzes te maken en taakgericht te blijven. Maar als er te veel rem is, dan kan je te veel gaan nadenken over alles. Zeker in een pauze, want dan heb je daar de tijd voor. Een opmerking van een coach of speler kan in je hoofd gaan zitten. Dan kom je er daarna niet lekker in als de wedstrijd weer begint."
Moeder van keeper Vozinha kon geen visum krijgen, maar kan nu mogelijk alsnog naar WK
Volgens Van der Klein-Driesen weten echte toppers daarmee om te gaan. "Zij gebruiken mentale routines om direct weer focus in de wedstrijd te brengen. Zo zorgt ademhaling bijvoorbeeld voor rust en gerichte aandacht. Een sprongetje of sprintje kunnen ook zorgen dat dat 'gas' weer aanstaat. Als team kan je daar ook afspraken over maken. Het draait om prestatiegedrag, dus hoe de spelers zich gedragen en met welke houding ze het veld opgaan. Daar hebben ze zelf veel invloed op."
Volgende rondes
Terug naar Yash, die de wedstrijden en met name de drinkpauzes op het WK in de gaten zal blijven houden. "Ik denk dat die pauzes juist nog belangrijker gaan worden, zeker in de volgende rondes. Dan zijn de teams in principe meer aan elkaar gewaagd en kan een pauze voor een coach extra nuttig zijn om het team bij te sturen. Er zijn nog veel potjes te gaan. Die laten me hopelijk definitief zien dat er een verband is tussen de pauzes en wie de overhand heeft in een wedstrijd."
Deze video gaat over Messi en Ronaldo: wie bewijst zich dit WK als grootste?
