Jaren oude zedenzaken vaker opgelost door nieuwe DNA-technieken
14 jaar was het meisje nog maar, dat in 1990 in Bodegraven werd verkracht. Ze was die dag ziek en zat alleen thuis. De destijds 23-jarige verdachte zou met een smoes zijn binnengekomen en haar in een slaapkamer hebben verkracht. Het slachtoffer smeekte haar moeder om te verhuizen, maar daar was geen geld voor. Ze zegt nog iedere dag in angst te leven.
In de zaak werd recent een match gevonden met DNA uit een databank in Engeland, door een zaak die daar speelde in 2003. Aanvullend onderzoek leidde vorig jaar tot de arrestatie van de man, die vandaag dus voor de rechter staat.
24 jaar na verkrachting meisje in Lisserbroek wordt verdachte (64) opgepakt
Met dezelfde technieken werd vorige week in Lisserbroek een 64-jarige man aangehouden. Door DNA-verwantschapsonderzoek kwam hij op de radar van het onderzoeksteam. Hij wordt verdacht van een verkrachting uit 2002, inmiddels 24 jaar geleden.
Bloedspoor
Onderzoeker Lex Meulenbroek van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) zegt dat het loont om zulke oude zaken opnieuw te onderzoeken. "Tien, twintig of dertig jaar geleden waren onze onderzoekstechnieken minder ver gevorderd. Als we dezelfde sporen nu analyseren, krijgen we een beter DNA-profiel." Ook kleine sporen leveren nu vaak een DNA-profiel op.
Wie zitten er in de DNA-bank?
Wie wordt veroordeeld voor een delict waarvoor de maximale gevangenisstraf vier jaar of langer is, moet DNA afstaan voor de DNA-bank. Het is geen fysieke, maar een digitale verzamelplaats, waarbij elk DNA is teruggebracht naar een cijfercode.
Het gaat om de Nederlandse DNA-bank voor Strafzaken met meer dan 430.000 DNA-profielen van personen zoals verdachten en veroordeelden. Naast afgestaan DNA door veroordeelde personen zijn er ook onbekende DNA-profielen van sporen die zijn gevonden op plaatsen delict. Die zijn niet gekoppeld aan individuën.
Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) beheert de opslag en moet voor het toevoegen van nieuw DNA-profielen toestemming hebben van een rechtercommissaris of de officier van justitie. Verder gelden er strenge regels voor het bewaren van die gegevens. Er gelden verschillende regels over de bewaartermijn. DNA wordt tussen 20 en 80 jaar bewaard.
De reikwijdte van DNA-onderzoek is ook vergroot. Sinds 2008 is Nederland onderdeel van het zogenoemde Verdrag van Prüm, waardoor er in specifieke gevallen ook in buitenlandse DNA-banken gezocht wordt naar overeenkomsten. Bij het verdrag zijn 28 landen aangesloten die kunnen meezoeken naar de verdachte.
'Waardevolle ontwikkeling'
De Nationale Politie zegt tegen RTL Nieuws de ontwikkelingen heel waardevol te vinden en blij te zijn dat daders van zware misdrijven niet vrijuit gaan. "DNA is een belangrijk middel in het oplossen van dit soort zaken", zegt woordvoerder Dick Goijert. Precieze cijfers hierover ontbreken bij de politie en het OM.
DNA-monsters van 100 mensen afgenomen in onderzoek naar dood peuter Émile
Ook het Openbaar Ministerie is verwachtingsvol. "Het is aannemelijk dat nieuwe DNA-technieken steeds vaker tot nieuwe aanknopingspunten leiden. Dat kan betekenen dat het leidt naar een dader, of indirect leidt tot een nieuw spoor waar het onderzoek verder mee komt."
Oude huid- en spermacellen
Het gaat daarbij niet alleen om zaken over moord en doodslag. In toenemende mate gaat het ook om zedenzaken, stelt Meulenbroek. Als er bijvoorbeeld een slip of broek is bewaard waar huid- of spermacellen in zitten, dan kan dat leiden tot nieuwe informatie.
"We kunnen nu iemand in beeld krijgen die jaren lang onder de radar is gebleven. Het is een geruststelling voor slachtoffers van zedenzaken dat de daders zich niet langer kunnen verbergen. Want DNA liegt niet en kan dertig jaar later alsnog ons naar een verdachte leiden."
De politie zet meer nieuwe technieken in om daders op te sporen. Zo is er al een aantal keer een hologram gemaakt, in de hoop dat iemand de dader herkent. In deze video zie je zo'n hologram:
