Kelderboxen en garages sinds dodelijke explosies vaker gecontroleerd
De gigantische explosie onder een Amsterdamse sportschool, waarbij zeven gewonden vielen, sprong vorige maand in het oog. Het is een wonder dat er geen doden vielen bij de explosie, vermoedelijk veroorzaakt doordat de daders in een kelderbox met explosieven in de weer waren.
"De criminele activiteiten in garageboxen baren ons grote zorgen. Het is een belangrijk agendapunt tijdens de overleggen met de driehoek (overleg tussen politie, Openbaar Ministerie, en gemeente, red.)", zegt een woordvoerder van burgemeester Femke Halsema van Amsterdam.
Doden
Aan de Schammenkamp in Rotterdam kwamen 2,5 jaar geleden drie mensen om het leven, na een explosie in een kelderbox. Ook daar staat het thema hoog op de agenda. "Het grote probleem is dat er ook kelderboxen worden gebruikt voor de opslag van explosieven én voor drugsmateriaal", zegt criminoloog Jasper van der Kemp van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Dat is levensgevaarlijk voor omwonenden. "Want het kan zwaar chemisch materiaal zijn. We hebben geen zicht op hoe vaak dat gebeurt en dat is een groot probleem."
Mag een gemeente zomaar een kelderbox controleren?
Ja, dat mag. Vaak worden bewoners per brief over de controle geïnformeerd. Bij zo'n controle zetten handhavers meestal speurhonden in. Als de hond aanslaat op een bepaalde kelderbox - en er dus voldoende aanleiding is - mogen handhavers de box openen én controleren. Vaak wordt er wel geprobeerd met de eigenaar contact te krijgen, bijvoorbeeld door te bellen.
Als er daadwerkelijk iets verdachts wordt gevonden, dan moet de politie worden ingeschakeld.
Ook in andere steden gaat het mis. Zo werd vorig jaar 82 kilo aan zwaar vuurwerk gevonden in een kelderbox in Helmond, en in ook in Den Haag werden vorig jaar zomer materialen voor het maken van explosieven in een kelderbox gevonden.
Steekproefgewijs controleren
Reden voor gemeenten om vaker preventief te controleren. In Amsterdam gebeurt dit zo’n twintig keer per jaar, door een speciaal ondermijningsteam. Deze week waren kelderboxen in Amsterdam-Noord aan de beurt. Handhavers lieten gespecialiseerde honden snuffelen aan garageboxen. Drie keer sloegen de dieren aan. In deze video zie je dat in de kelderboxen voor duizenden euro's aan drugs werden ontdekt, zoals cocaïne, xtc en MDMA.
Een garantie voor succes zijn de preventieve controles niet. "Op het gebied van explosieven spoorden we nog niet vaak iets op”, zegt Jacqueline Makbouli, coördinator van de Ondermijningsbrigade in Amsterdam. "We hebben weleens een pistool gevonden en ook cobra's of drugs. Maar regelmatig vinden we ook niets, of bijvangst: zoals gestolen spullen."
"Je kunt ook niet elke kelderbox controleren", legt criminoloog Van der Kemp uit. Hij stelt dat het belangrijk is om in risicogebieden, waar bijvoorbeeld veel meldingen binnenkomen, vaker te controleren. "Juridisch mag het, zolang het niet om een losse kelderbox gaat of om een woning. En er moet een aanleiding voor zijn."
Hoeveel kelderboxen en garageboxen Nederland telt is niet bekend, er is geen instantie die dat bijhoudt. Daarom is de hulp van omwonenden van levensbelang, zegt Van der Kemp. "Bewoners moeten zelf hun ogen en oren openhouden. Als zij iets vermoeden, kunnen ze het melden bij de politie of hun gemeente."
