Nederlanders voor miljoenen euro's opgelicht met nepbeleggingen, politie rolt groot netwerk op
De verdachten maakten deel uit van een internationaal crimineel netwerk dat vanuit callcenters over de hele wereld slachtoffers benaderde. In Nederland zijn 550 mensen door het netwerk opgelicht. De meesten verloren rond de 10.000 euro, met uitschieters naar tonnen.
"Dit netwerk was verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van alle beleggingsfraude in Nederland", zegt Henrique van Huisstede van de politie Midden-Nederland tegen RTL Nieuws. In totaal maakten de criminelen bij Nederlandse slachtoffers 25 miljoen euro buit.
Beleggingsfraude
Bij beleggingsfraude verleiden cybercriminelen slachtoffers om te investeren in nepbeleggingen. Ze denken dat ze geld steken in bijvoorbeeld aandelen, cryptovaluta, goud of een Exchange Traded Fund (ETF), maar het geld verdwijnt rechtstreeks naar de criminelen.
Opvallend advies beurswaakhond: ga beleggen als aanvulling op sparen voor oude dag
Beleggen is de afgelopen jaren steeds populairder geworden, mede door de lage spaarrentes. Ook de Autoriteit Financiële Markten (AFM) benadrukte eerder dit jaar dat beleggen voor veel mensen een goede aanvulling kan zijn op sparen voor de oude dag. Criminelen spelen handig in op die groeiende belangstelling.
Verleid met advertenties
De oplichters bellen mensen die eerder hebben gereageerd op online advertenties over beleggen, bijvoorbeeld voor een nieuwe cryptomunt of een beleggingscursus. Aan de telefoon doen ze zich voor als beleggingsadviseur en helpen ze slachtoffers een eerste storting te doen. Die bedraagt vaak slechts enkele honderden euro's. Vervolgens lijkt het alsof de investering snel in waarde stijgt. Zo verleiden ze slachtoffers om steeds grotere bedragen over te maken.
Er was een klassement waarin werd bijgehouden wie het meeste geld van slachtoffers had buitgemaakt
Om vertrouwen te wekken, kunnen slachtoffers soms zelfs een deel van hun ingelegde geld opnemen. Daarnaast krijgen zij een Nederlandse 'beleggingsadviseur' aan de lijn die welbespraakt klinkt en hen vriendelijk begeleidt bij het doen van betalingen. Ook maken de cybercriminelen misbruik van namen van bestaande bedrijven en bekende beleggingsproducten. Daardoor is het voor slachtoffers lastig te herkennen dat ze met oplichters te maken hebben.
Eén van de slachtoffers is de 62-jarige Alex uit Wijchen. Hij kwam in 2023 in contact met de oplichters omdat hij wilde investeren in een Chinese cryptomunt. "Ik beleg al mijn hele leven en werd opgebeld door een partij die mij wilde helpen deze digitale munt te kopen", vertelt hij aan RTL Nieuws. Alex begon met een investering van 250 euro en zag dat bedrag snel oplopen.
Alex kreeg een eigen accountmanager: de Nederlander Olivier. "Hij was heel aardig, kwam niet opdringerig over en beloofde geen luchtkastelen. Hij klonk zakelijk en professioneel. Ook toonde hij interesse in mij en kon ik soms mijn verhaal bij hem kwijt." Dat Alex op een gegeven moment ook een bedrag kreeg uitgekeerd toen hij daarom vroeg, zorgde ervoor dat hij Olivier vertrouwde.
In onderstaande video vertelt Alex zijn verhaal:
275.000 euro kwijt
In de maanden die volgden maakte hij 31 keer geld over naar de criminelen: in totaal 275.000 euro. ''De helft van dat geld komt uit beleggingen die ik in de loop van mijn leven heb opgebouwd. Een ander deel is de erfenis van een goede vriend, die via mij wilde investeren. Voor het laatste deel heb ik een lening afgesloten. Die betaal ik tot op de dag van vandaag af: 1.100 euro per maand.''
Toen Alex een groot deel van zijn geld wilde opnemen, kreeg hij te horen dat hij eerst extra moest betalen om het vrij te maken. Dat deed hij. ''En toen bleef het stil. Op dat moment wist ik dat ik was opgelicht. De grond zakt onder je voeten vandaan. Ik ben in tranen uitgebarsten. In paniek heb ik die oplichters zelfs nog opgebeld en om hulp gevraagd, maar ze hebben me geblokkeerd.''
Een ander slachtoffer zegt dat hij door de oplichting zo diep in de financiële problemen is gekomen dat hij geen geld meer had om eten voor zijn gezin te kopen. Weer een ander vertelt dat hij eraan heeft gedacht een einde aan zijn leven te maken, omdat hij al zijn geld was kwijtgeraakt.
Hoe werkt het criminele netwerk?
Het criminele netwerk is ingericht als een professioneel bedrijf. Net als bij een normaal bedrijf heb je medewerkers en managers die rapportages maken. Criminelen hielden elkaar per e-mail op de hoogte van hun slachtoffers en hoeveel geld er nog bij hen viel te halen. "Ook was er een klassement waarin werd bijgehouden wie het meeste geld van slachtoffers had buitgemaakt", zegt Van Huisstede.
Daarnaast beschikte de organisatie over een eigen intranet waarop medewerkers vragen konden stellen en problemen konden melden. Zo vroeg een medewerker om een nieuwe headset nadat de oude kapot was gegaan. Ook werd verzocht een nieuwe wc-bril te bestellen.
Criminele digital nomads
De politie heeft afgelopen week vijf mensen aangehouden op verdenking van beleggingsfraude: drie Nederlanders en twee Belgen. Het gaat om vier mannen en een vrouw tussen de 24 en 48 jaar. Volgens de politie verdienden zij tienduizenden euro's per maand en leefden ze als criminele 'digital nomads': overdag slachtoffers oplichten, 's avonds genieten van de zon en een luxeleven in onder meer Cyprus en Griekenland.
Vorige maand werd in Polen ook een hoofdverdachte aangehouden: de 46-jarige Ehud T., die zowel de Israëlische als de Poolse nationaliteit heeft. Volgens de politie speelde hij een sleutelrol binnen het netwerk. Hij zou de technische infrastructuur achter de fraude hebben gebouwd en beheerd.
T. is geen onbekende in de hackerswereld. In de jaren negentig kreeg hij internationale bekendheid nadat hij computersystemen van onder meer NASA en het Pentagon had gehackt.
Operation Sunflower
Het onderzoek naar het netwerk, dat de naam Operation Sunflower kreeg, duurde bijna vier jaar en werd uitgevoerd door de eenheden Midden-Nederland en Oost-Nederland. Sinds de arrestaties en het offline halen van de servers ziet de politie het aantal aangiften van beleggingsfraude al afnemen.
De politie heeft bovendien zicht op een deel van het buitgemaakte geld. "Dat bedrag komt alleen niet in de buurt van wat er in totaal is gestolen. Het belangrijkste is dat we een aantal personen hebben gearresteerd en ervoor hebben gezorgd dat dit netwerk niet nog meer slachtoffers kan maken", aldus Van Huisstede.
Tips om beleggingsfraude te voorkomen
- Als je opeens wordt gebeld met een beleggingsvoorstel, moeten de alarmbellen afgaan. Een betrouwbaar bedrijf doe dit niet zomaar.
- De oplichting begint vaak omdat je ergens jouw gegevens achterlaat. Kijk uit met advertenties voor crypto, beleggingen of met BN'ers die hoge rendementen beloven.
- De investeringen gaan vaak via cryptomunten. Bij een gerenommeerde beleggingsorganisatie kan je gewoon via iDeal of bankoverschrijving betalen.
- Zoek altijd naar beoordelingen over een website of organisatie.
- Check bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) of een aanbieder een vergunning heeft. Dat kan via hun tool Check je Aanbieder.
- De AFM publiceert ook een lijst met ondernemingen waar ze voor waarschuwen om er vooral geen zaken mee te doen. Controleer of de organisatie daarop staat.
- Installeer nooit software op je telefoon of computer op verzoek van de beller.