Krulstaarten varkens massaal afgeknipt, dierenorganisatie stapt naar rechter
Door stress en verveling kunnen varkens in elkaars staarten gaan bijten. Dat staartbijten is een doorn in het oog van de varkensboer. Het kan leiden tot nare wonden, wat weer leidt tot (dodelijke) infecties.
Hokken aanpassen
Boer Jan Overesch uit Raalte is er 20 jaar geleden mee gestopt: al zijn varkens lopen rond mét (krul)staart. "Er is een Europese wet die het afknippen verbiedt. Dus ik ben ook gestopt met het couperen van de staarten." Dat ging niet zomaar. Hij moest zijn hokken aanpassen zodat zijn varkens geen stress hebben.
Werkstraf geëist tegen veevervoerders die 'prikker' gebruikten bij varkens
"Ik heb veel grotere hokken gemaakt: van 2,5 meter, voorheen was dat 1 meter", zegt Overesch. "Mijn varkens kunnen ook naar buiten. Ze krijgen daarnaast stro om te eten en om mee te spelen. Ze liggen dus niet op van die betonnen vloeren."
Verbod
Vanuit de Europese Unie is er sinds 1991 een verbod op het couperen van varkensstaartjes, maar zeker 90 procent van de varkensboeren negeert het verbod en coupeert de staartjes als de big net geboren is, blijkt uit schattingen van de Wageningen Universiteit. Varkens in Nood schat het aantal zelfs op 98 tot 99 procent.
De overheid controleert nu niet op het verbod: de wet maakt het namelijk mogelijk om uitzonderingen te krijgen op het verbod. Op de wet geldt een uitzondering als alle andere maatregelen tegen het bijten niets uithalen. Dus als een boer zijn stal niet kan aanpassen om de kans op staartbijten klein te maken, is het afbranden van de staartjes toegestaan. Als noodoplossing dus.
In de praktijk betekent het dat bijna alle varkensboeren de staartjes van biggen blijven couperen.
Ongelooflijk, vindt Varkens in Nood. Zij zijn naar de rechter gestapt om de Staat (het ministerie van Landbouw) aan te klagen. Vandaag begint de zaak. "Het couperen van de staartjes is heel pijnlijk voor biggen. Het gaat zonder verdoving. Met een brandende snijder wordt het staartje afgesneden," zegt Frederieke Schouten, voormalig dierenarts en nu werkzaam bij Varkens in Nood.
"Wat we willen is dat de overheid het verbod gaat handhaven. Varkens hebben al 30 jaar recht op een betere leefomgeving die past bij hun enorme behoefte om te wroeten en onderzoeken. Dan bijten ze niet in elkaars staarten en is afbranden niet nodig. Maar als de overheid weigert te handhaven, blijven varkens lijden in kale betonnen stallen en blijven varkensbedrijven de staarten afbranden."
Veel Europese landen leven het verbod wel na, stelt Schouten. "In Zweden en Finland couperen ze de staartjes niet meer, in Engeland zijn ze er ook al grotendeels mee gestopt."
Varkenssector: 'Zonde van de tijd'
De varkenssector vindt de rechtszaak 'zonde van de tijd en het geld'. "Want: we willen ook af van het couperen. Bijna alle boeren zijn er ook mee bezig hoe ze dat kunnen bereiken. Dat staat ook al in onze plannen van tien jaar geleden. Maar dat kunnen we niet alleen. Daar hebben we meer partijen voor nodig", licht Linda Verriet van Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV) toe.
Meer betalen voor een speklapje
De sector wil bijvoorbeeld dat de overheid de regel waardoor gebeten varkens niet meer op transport mogen, van tafel haalt. De kosten om stallen diervriendelijker te maken, moeten volgens Verriet ergens worden terugverdiend. "Door de markt." We moeten dus bereid zijn om meer te betalen voor dat stukje speklap.
'Stop ermee'
Volgens Verriet stappen al steeds meer varkensboeren deels af van het couperen, zij schat dat zo'n 80 procent van de varkensboeren nog coupeert. Maar voor Varkens in Nood gaat het allemaal veel te langzaam. "We moeten gewoon stoppen met deze gruwelijke praktijken. We moeten de stallen aanpassen aan het varken en niet het varken aan het hok."
De rechter doet waarschijnlijk over zes weken uitspraak. Het ministerie van Landbouw laat in een reactie weten 'de uitspraak af te wachten en niet vooruit te lopen op de uitkomst'. Een woordvoerder van het ministerie benadrukt bezig te zijn met een nieuwe wet die het dierenwelzijn van onder meer varkens moet verbeteren. "Daarbij wordt ook deze wet meegenomen. Zodat duidelijker wordt onder welke omstandigheden wel en niet aan de uitzondering op het verbod wordt voldaan. Daarmee wordt toegewerkt naar een situatie waarin varkens met intacte staarten worden gehouden."
