Duizenden zagen bloederige livestream van Perez Hilton: 'TikTok verdient hier ook aan'

In de stream is Hilton naakt en zit hij onder het bloed, terwijl hij zichzelf met een mes snijdt. Tijdens de livestream kwamen verschillende meldingen binnen bij de Amerikaanse politie. Daarop werd Hilton in Miami met een ambulance afgevoerd naar het ziekenhuis. Zijn familie liet weten dat hij medische zorg ontvangt. 

Groot publiek op livestreams

De livestream stond ongeveer 15 minuten online. Esther Hammelburg, lector aan de Hogeschool van Amsterdam en gespecialiseerd in live mediagebruik, stelt dat TikTok het niet nauw neemt met wat er gelivestreamd wordt. 

Eerder deed ze onderzoek naar extreemrechtse accounts op TikTok. Daarbij zag ze hoe antisemitische en racistische uitingen een groot publiek konden bereiken. "Ik ben geen voorstander van censuur. Maar zodra zo'n livestream door TikTok actief wordt gepromoot aan grote groepen gebruikers via de For You-pagina, krijgt die een heel andere impact."

Volgens haar beschikken platforms over technische mogelijkheden om schadelijke content beter te herkennen, bijvoorbeeld met een combinatie van AI en menselijke moderatoren. Toch blijft dat ingewikkeld. "Veel kan automatisch worden gesignaleerd, maar op TikTok draait het vaak ook om beelden, muziek, symbolen of handgebaren. Dan heb je mensen nodig die die context begrijpen. Maar de platforms kunnen dit wel op orde krijgen, en zouden dat ook moeten."

Tegelijkertijd ontbreekt volgens haar transparantie over hoe moderatie precies werkt. "Onderzoekers en toezichthouders hebben weinig zicht op wat er achter de schermen gebeurt, terwijl platforms veel macht hebben over wat gebruikers wel en niet te zien krijgen."

Verdienmodel

Ook het verdienmodel speelt volgens Hammelburg een rol. "Controversiële content leidt vaak tot meer reacties en likes. Dat vergroot de kans dat iets viraal gaat." Bij livestreams op TikTok verdient bovendien het platform ook door middel van digitale cadeaus die kijkers kunnen sturen naar de streamer. "Hoe populairder een livestream, hoe meer inkomsten dat oplevert. Platforms hebben er dus belang bij dat mensen blijven kijken."

TikTok heeft het account van Perez Hilton offline gehaald. Volgens de woordvoerder van het platform leidde een 'fout van een moderator' ertoe dat het verwijderen van de livestream vertraging opliep.  

Dat de livestream zoveel aandacht trok, is volgens gz-psycholoog en mediapsycholoog Bjarne Timonen niet verrassend. Mensen zijn van nature gevoelig voor schokkende en negatieve gebeurtenissen. "Ons brein is sterker gericht op mogelijk gevaar dan op positieve prikkels", zegt hij. "Bijna iedereen wordt even afgeleid door zo'n filmpje en blijft vaak langer kijken dan eigenlijk de bedoeling is."

'Beelden blijven even hangen'

Volgens Timonen reageren mensen wel verschillend op dit soort beelden. De meesten zullen geschokt of misselijk worden van wat ze te zien kregen. "Voor veel mensen blijven zulke beelden nog wel even hangen. Zeker als je niet gewend bent om dit soort heftige content te kijken, dan krijg je het niet zomaar van je netvlies." 

Tegelijkertijd is er ook een groep die juist wordt aangetrokken tot choquerende beelden. "Net zoals sommige mensen graag naar horrorfilms kijken, ervaren anderen een bepaalde spanning of dopamineshot bij dit soort beelden." 

Sterke prikkel

Ook zijn er volgens Timonen kwetsbare groepen die de beelden hebben gezien en waarvoor de gevolgen erger kunnen zijn. Jongeren, mensen met psychische problemen en mensen die al worstelen met zelfbeschadiging lopen volgens hem meer risico. "Uit onderzoek weten we dat bij bepaalde vormen van schadelijk gedrag sprake kan zijn van imitatie-effecten. Mensen die daar gevoelig voor zijn, kunnen erdoor worden beïnvloed."

Ook voor Perez Hilton zelf kan de enorme aandacht een rol spelen, stelt Timonen. "Aandacht werkt voor veel mensen als een beloning. Als je merkt dat duizenden mensen naar je kijken en over je praten, kan dat bevestigend werken. Zeker bij iemand die al gewend is om in de schijnwerpers te staan, kan die aandacht een sterke prikkel zijn."

Het Verenigd Koninkrijk wil sociale media verbieden voor jongeren onder de 16 jaar, waarmee het zich aansluit bij landen als Australië, Griekenland, Canada, Frankrijk en Oostenrijk, die al een verbod hebben of eraan werken: