Met rugpijn op een festival staan, dat betekent vooral veel bewegen

Die voorovergebogen jonge mensen die na een dag dansen hun rug voelen, hebben last van acute spierpijn. Dat komt door vermoeidheid, slenteren en lang in dezelfde houding staan op een harde ondergrond. 

Ook slaaptekort, alcohol en te weinig water drinken versnellen die spierverzuring. Ostelo vergelijkt het met een 'slapende arm': de spieren raken lokaal vermoeid doordat ze continu exact dezelfde belasting opvangen.

Geen perfecte houding

De zoektocht naar de 'perfecte houding' om dit te voorkomen, heeft volgens hoogleraar  Ostelo weinig zin. "Mensen vragen vaak wat een goede sta- of zithouding is. Het antwoord is simpel: er bestaat eigenlijk niet één goede houding."

Zijn belangrijkste advies voor op het festivalterrein: de volgende beweging is altijd de beste beweging. "Heel lang in exact dezelfde houding zitten of staan geeft klachten. Dat zie je bijvoorbeeld ook bij hardlopen, als je wervelkolom telkens precies dezelfde schokken opvangt." Een rondje lopen over het terrein helpt al direct om de spanning eraf te halen.

Dat die acute pijn na een paar dagen rustig bewegen meestal vanzelf verdwijnt, betekent overigens niet dat rugpijn onder jongeren niet bestaat. 

Niet alleen oude mensen

"Rond de 15 tot 18 procent van de jongeren en jonge volwassenen geeft aan wel eens rugklachten te hebben", zegt Ostelo. "Onderzoek laat over de jaren heen een héél kleine stijging zien." 

Dat we het er tegenwoordig vaker over hebben, heeft er deels mee te maken dat de wetenschap er meer aandacht voor heeft, legt hij uit. Nek-, schouder- en rugklachten bij jongeren is iets waar we eigenlijk pas de laatste tien tot twintig jaar op grote schaal naar kijken, zegt Ostelo. Eerder werd gedacht dat rugpijn echt iets is voor vijftigers en zestigers. ''Maar het blijkt dat het al jong begint.''

Hoe dat ontstaat, weten we niet precies. In 90 tot 95 procent van de gevallen gaat het om zogeheten 'niet-specifieke' rugklachten. Dat betekent dat er medisch gezien geen duidelijke oorzaak aan te wijzen is, zoals bij een hernia, zegt Ostelo. 

Vrouwen hebben wel iets vaker rugklachten dan mannen. En ook mensen met lage inkomens hebben er vaker last van dan hoger opgeleiden, doordat zij vaker fysiek zwaarder werk doen. 

Wendy Scholten-Peeters, hoogleraar Werkingsmechanismen en Behandeling Musculoskeletale Fysiotherapie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, zei onlangs tegen Parool: ''Belangrijk om te beseffen is dat de rug niet kapot gaat door een festival of stedentrip.'' Ze vergelijkt de 'festivalklachten' met een een stedentrip: ''Dat is de ‘festivalversie’ voor ouderen als het gaat om het ontstaan van rugpijn.''

Minder bewegen en schermtijd

Hebben we door onze huidige leefstijl niet sneller last van zo'n stijve rug? Dat weten we nog niet goed, volgens Ostelo. Maar er zijn er wel degelijk patronen te zien: onze toenemende schermtijd, minder bewegen, thuiswerken met een slechte werkhouding en obesitas kunnen allemaal een rol spelen in hoe snel de rug overbelast raakt. Ook werkstress en prestatiedruk kunnen ongemerkt zorgen voor meer spierspanning. 

Hoewel de acute pijn na een paar dagen rustig bewegen vanzelf weer verdwijnt, is er wel één reden om alert te blijven. "We weten dat een van de belangrijkste factoren voor een volgende periode van rugpijn een eerdere periode rugpijn is," constateert Ostelo. 

Australische onderzoekers van de Macquarie University ontdekten dat wandelen het risico op terugkerende lage rugpijn met 28 procent verlaagde. "Onze maatschappij maakt het ons steeds makkelijker om niet te bewegen, want gemak dient de mens", zegt Ostelo. Een perfecte oplossing tegen rugpijn is er niet, maar het Australische onderzoek biedt perspectief. "We zien dat simpele dingen, zoals vaker wandelen in het dagelijks leven, enorm helpen om te voorkomen dat klachten terugkeren."

'Wandelen is sexy', hoorde onze verslaggever onlangs bij de Vierdaagse: