Onderzoek: zeer hete koffie of thee drinken 'vergroot kans op slokdarmkanker'

De onderzoekers van de Universiteit van Oxford volgden de deelnemers gemiddeld veertien jaar. Zij moesten aangeven hoe heet ze hun warme dranken meestal dronken: 'erg heet', 'heet', 'lauw' of dat ze geen warme dranken dronken.

Daaruit bleek dat mensen die hun koffie of thee als 'erg heet' omschreven, een grotere kans hadden op plaveiselcelcarcinoom, een vorm van slokdarmkanker die jaarlijks zo'n 600 Nederlanders treft. Volgens de onderzoekers was het risico bij deze groep drievoudig verhoogd vergeleken met de groep die 'heet of warm' dronk.

Slijmvlies beschadigd

Volgens de onderzoekers gaat het puur om de temperatuur en niet om de koffie of thee zelf. Het drinken van extreem hete vloeistoffen kan zorgen voor thermische schade aan het slijmvlies van de slokdarm. Bij herhaalde schade kunnen er uiteindelijk voorstadia van kanker ontstaan. In andere, internationale studies werd deze schadelijke relatie ook al eens gesuggereerd bij hete dranken en het eten van heet voedsel.

"Dat klinkt biologisch aannemelijk", zegt Honing, die als MDL-arts in het Erasmus MC gespecialiseerd is in de vroege opsporing van slokdarmkanker. "Maar de temperatuur is hier dus niet daadwerkelijk gemeten. Je kunt dan niet objectief bepalen wat het exacte effect van een specifieke temperatuur is."

Bovendien is temperatuurbeleving persoonlijk. "De ene persoon kan een drankje van 65 graden nog als 'extreem heet' ervaren, terwijl een ander dat 'warm' noemt", aldus Honing. In een eerdere studie uit Iran, waar wél direct met een thermometer werd gemeten, kwam een schadelijke grens van ongeveer 60 graden Celsius naar voren.

Absolute kans blijft klein

Hoewel een 'drievoudig verhoogd risico' alarmerend klinkt, nuanceert Honing de cijfers direct. "De absolute kans op het krijgen van dit type kanker is in Nederland relatief laag. Het plaveiselcelcarcinoom komt niet heel veel voor: jaarlijks krijgen zo'n 600 mensen in Nederland deze diagnose."

Bovendien is dit niet de meest voorkomende variant in ons land. Ongeveer 75 procent van de slokdarmtumoren is namelijk een adenocarcinoom. Het type uit dit Britse onderzoek (plaveiselcelcarcinoom) is goed voor de overige 25 procent. Voor de veel vaker voorkomende vorm werd in de studie géén enkel verband gevonden met hete dranken.

Roken en alcohol veel gevaarlijker

Volgens Honing zijn er daarom andere leefstijlfactoren waar Nederlanders zich veel beter op kunnen richten als ze het risico op slokdarmkanker willen verkleinen.

"Roken en alcohol zijn veel belangrijkere én bewezen risicofactoren voor zowel het plaveiselcelcarcinoom als het adenocarcinoom", benadrukt ze. "Bij het adenocarcinoom spelen daarnaast ook hardnekkige refluxziekte (brandend maagzuur) en overgewicht een grote rol."

Haar advies is dan ook: "Natuurlijk kun je je kopje koffie voortaan even twee minuten langer laten staan om af te koelen. Maar het is voor je gezondheid vele malen belangrijker om te stoppen met roken, alcohol te laten staan en te zorgen voor een gezond gewicht."

Hoe lang je precies je kopje thee moet laten afkoelen is volgens kankerorganisatie Cancer Research UK lastig om te zeggen. Het advies is daarom om te wachten tot de drank aangenaam genoeg is om te drinken en drink hem niet als hij nog erg heet is.