Slapen onder een klamboe tegen westnijlvirus? Bestrijd muggen, vindt expert

Het RIVM maakt vanochtend nieuwe weekcijfers over het westnijlvirus bekend. Een woordvoerder verwacht dat het aantal besmettingen opnieuw is gestegen en voorlopig nog blijft oplopen. Muggenexpert Bart Knols verwacht hetzelfde. 

Het westnijlvirus komt voor bij vogels en wordt overgebracht door huissteekmuggen. Die kunnen het doorgeven aan vogels, mensen en andere zoogdieren, zoals paarden. Het virus kan westnijlkoorts veroorzaken. 

Risico is klein

De meeste mensen met een infectie, 80 procent, krijgen geen klachten. Zo'n 19 procent van de besmette mensen krijgt griepklachten en maar 1 procent wordt ernstig ziek. In Nederland zijn er dit jaar vier mensen overleden aan het virus. Vooral voor ouderen kan het gevaarlijk zijn. 

"Het risico dat je het oploopt, is niet groot, en de kans dat je er vervolgens ziek van wordt ook niet. Maar als je er ziek van wordt, kunnen de consequenties wel heel groot zijn", zegt een woordvoerder van het RIVM tegen RTL Nieuws. "Mensen moeten zelf de afweging maken: aanvaard ik het risico of niet?"

"Als ze zich willen beschermen, kunnen ze bedekkende kleding dragen, want daar prikt de huissteekmug niet doorheen. En je kunt muggen buiten houden door horren te installeren, muggenwerende middelen te smeren en te slapen onder een klamboe." 

Niet van mens op mens 

Raakt een persoon besmet, dan stopt het virus daar. Mensen kunnen het onderling niet overdragen, tenzij dat via een bloeddonor gaat. Het westnijlvirus is daarmee heel anders dan een griep- of coronavirus. In deze video leggen we er meer over uit: 

Toch vindt muggenexpert Bart Knols dat er meer nodig is: "Enkel zeggen: ga onder een klamboe liggen, vind ik te kort door de bocht." Vorig jaar werd het westnijlvirus nog niet bij mensen in Nederland vastgesteld, dit jaar loopt het aantal besmettingen op: van negen begin september tot achttien besmettingen de week erna. In diezelfde week werd bij 53 nieuwe paarden een besmetting vastgesteld, en bij 33 nieuwe vogels. 

'Bestrijd hotspots'

Knols: "Virussen muteren constant. Door het gestegen aantal besmettingen moet je je afvragen hoe gevaarlijk dit wordt. Muggen zijn nog steeds actief. De temperaturen zijn nog redelijk hoog voor de tijd van het jaar. Op veel plekken worden muggenpopulaties in de gaten gehouden en vogels gecheckt op het virus. Als je een hotspot vindt, moet je wat mij betreft de muggen zeer intensief bestrijden, zeker als zo'n hotspot bijvoorbeeld in de buurt van een bejaardentehuis is." 

Hoe? Volgens Knols zijn er valsystemen en pesticiden, ook biologische. "Maar dat gaat wel geld kosten", zegt hij. 

Vaccin

Voor paarden is er een vaccin tegen het virus. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit schrijft daarover: "Deze worden vooral gegeven aan paarden die internationaal reizen voor wedstrijden naar landen waar het westnijlvirus veel voorkomt." De inenting is niet verplicht. 

Viroloog Marion Koopmans verwacht op korte termijn geen vaccin voor mensen: "Vaccinontwikkeling kan, net als tijdens de coronapandemie, snel gaan als er al aan wordt gewerkt. Dat is voor het westnijlvirus in veel mindere mate het geval." 

"Er zijn wel vaccins die beschermen tegen virussen die op het westnijlvirus lijken, zoals dengue. Dat is de veroorzaker van knokkelkoorts. Daar duurde de vaccinontwikkeling langer omdat er een bijwerking was die eerst onderzocht moest worden, waarbij de interactie tussen verschillende verwante virussen een rol speelde. Dat zal voor het westnijlvirus ook moeten worden getest." 

Klimaatverandering

Het westnijlvirus komt tegenwoordig in Nederland voor omdat het hier warmer wordt. Als de temperaturen hier nog verder stijgen, kan het virus meer voorkomen, maar volgens het RIVM hoeft dat niet: "In Zuid-Europese landen zien we dat de aantallen mensen die er ziek van worden enkelen tot enkele tientallen blijven", zegt de woordvoerder.