15-jarige uit Meerstad verdacht van moord op ouders, 'zeer uitzonderlijke' zaak begint

De schok was groot in Meerstad, toen het kind in de eerste uren na de moord werd aangehouden in de woning van het gezin aan de Meerhoven. Daar vond de politie de lichamen van de ouders. 

Hoe het echtpaar om het leven is gebracht en wat eraan voorafging, is tot nu toe niet bekend. Vanwege de gevoeligheid van de zaak en de leeftijd van de verdachte heeft de politie weinig details naar buiten gebracht. De 15-jarige wordt door het Openbaar Ministerie (OM) verdacht van dubbele moord. Bij een verdenking van moord gaat het OM uit van voorbedachten rade, wat zou betekenen dat het misdrijf weloverwogen is gepland.

Beelden gedeeld met vriendinnen

Het kind zou beelden van de gewonde of overleden ouders hebben gedeeld met vriendinnen, zeiden meerdere medeleerlingen en hun ouders destijds tegen RTL Nieuws. De politie bevestigde toen de geruchten over de beelden te kennen, maar heeft ook hier verder niets over naar buiten gebracht.

Medescholieren reageerden geschokt op de gebeurtenis en de beelden die rondgingen. Hun reacties zie je hier:

Dat een kind één of beide ouders doodt, komt volgens Marieke Liem, hoogleraar Veiligheid en Interventies aan de Universiteit Leiden maar enkele keren per jaar voor. In de afgelopen 30 jaar gaat het om iets meer dan vijf zaken per jaar, hoewel de aantallen – mede door de relatieve zeldzaamheid – flink schommelen. "Ouderdoding is al zeldzaam, dubbele ouderdoding al helemaal, en de combinatie met een minderjarige verdachte is zeer uitzonderlijk."

Van alle mensen die hun ouders doden, is ongeveer één op de tien minderjarig. Dat blijkt uit onderzoek van alle ouderdodingen in de afgelopen 30 jaar. De overgrote meerderheid van de daders is dus volwassen. Het gaat bovendien vooral om jongens. "Maar 7 procent is vrouw", zegt Liem. "Dus het aantal minderjarige vrouwen dat een één of beide ouders heeft vermoord, is op één hand te tellen."

Grootste groep ernstige psychische problemen

De redenen waarom iemand een ouder doodt, lopen volgens Liem sterk uiteen. De grootste groep heeft volgens haar ernstige psychische problemen. "Het kan zijn dat iemand psychotisch is en stemmen in het hoofd hoort, die opdracht geven tot de moord."

Een andere groep handelt volgens haar uit wraak of zelfbescherming. Bijvoorbeeld omdat een kind door een ouder wordt mishandeld of misbruikt. Soms wordt één ouder gedood, maar kan ook de andere ouder slachtoffer worden als die volgens het kind niet heeft ingegrepen om het kind te beschermen.

Een derde groep heeft volgens Liem een financieel motief, bijvoorbeeld om een erfenis te krijgen. "Dat speelt vaak als de jonge dader verslaafd is." Ook combinaties van verschillende motieven komen voor. Er is nog niets duidelijk over het motief in de zaak in Meerstad.

Voorarrest kan worden verlengd

Omdat het onderzoek nog loopt en het OM nog niet al het bewijs heeft verzameld, begint de rechtszaak vandaag met een pro-formazitting. Tijdens zo'n zitting wordt onder meer besproken hoe het onderzoek ervoor staat en of de verdachte langer moet vastzitten.

Bij een zaak als deze ligt een verlenging van de voorlopige hechtenis voor de hand, zegt Mariëlle Bruning, hoogleraar jeugdrecht aan Universiteit Leiden. De verdachte kan bovendien niet terug naar huis, omdat beide ouders niet meer leven. Dat is volgens Bruning 'uitzonderlijk'.

De verwachting is dat de Raad voor de Kinderbescherming adviseert om de verdachte vast te houden tot de inhoudelijke behandeling. De jongere zou dan in een justitiële jeugdinrichting blijven. Daar kunnen jongeren vanaf 12 jaar worden geplaatst. "Maar meestal proberen ze kinderen van 12, 13 en 14 jaar uit dit soort inrichtingen te houden, omdat het best zwaar is om hier te zitten", zegt Bruning.

Als uit onderzoek blijkt dat sprake is van een ontwikkelingsstoornis of psychische aandoening, kan de rechter een PIJ-maatregel opleggen, de jeugdvariant van tbs. Het gaat om een behandelmaatregel voor jongeren. Die duurt in eerste instantie maximaal twee jaar en kan onder voorwaarden meerdere keren worden verlengd.

Kan een jongere nog terugkeren?

De vraag is wat er gebeurt met een kind dat op zo'n jonge leeftijd wordt verdacht van een ernstige misdaad als moord op beide ouders. Volgens Liem hoeft dat niet te betekenen dat iemand nooit meer normaal kan functioneren in de maatschappij.

"We moeten dan ook de deur niet dichtgooien voor deze kinderen", zegt ze. Als psychische problemen met medicijnen en therapie kunnen worden behandeld, kan het volgens haar goed komen. Ook bij jongeren die vanuit wraak handelen, ziet ze in de praktijk dat een kind er bovenop kan komen en later een normaal leven kan leiden.

"Dat komt omdat kind zeer afhankelijk van de ouders was en in hele moeilijke situatie zat." Als die situatie voorbij is, kan een jongere volgens Liem anders naar het verleden leren kijken. "En met hulp weer vooruitkomen."