Na honderd jaar is de vraag: zijn kinderpostzegels nog van deze tijd?

Een zoektocht op Facebook laat zien hoe ouders sociale media inzetten om kinderpostzegels voor hun kinderen te verkopen. "Mijn dochter heeft voor het laatste jaar kinderpostzegels. Stel je vindt het leuk om van haar wat te kopen: kan je deze QR-code scannen?" schrijft een andere ouder. Iemand schrijft: "Mijn kind moet kinderpostzegels verkopen. Ik heb liever niet dat hij door veel negatief gedrag langs de deuren gaat. Daarom probeer ik het zo, hierbij de link."

Meer dan geld ophalen

Volgens Van Teunenbroek kan daarmee juist een belangrijk onderdeel van de actie verdwijnen. "Als ouder denk je dat je je kind zo helpt, doordat het zo misschien meer ophaalt, maar zo'n actieweek van de Stichting Kinderpostzegels is zoveel meer dan veel geld ophalen. Het gaat over kinderen die zelf leren wat fondsenwerven is en hoe je iets aan iemand vraagt. Dat heb je dan niet en het blijft abstract voor het kind, omdat het ook nog eens online plaatsvindt."

Een andere moeder schrijft over wat haar zoon van de actieweek kan leren. Het gaat om meer dan alleen de verkoop. "Dat je, als je iets wilt bereiken, zelf in beweging moet komen. Mensen durven aanspreken, initiatief nemen, een 'nee' kunnen krijgen en toch doorgaan. Een doel stellen en ontdekken wat er gebeurt als je daar echt voor gaat."

Ook de manier waarop de kinderen volgens sommige gevers worden ingezet, roept vragen op. Zo schreef een gever op LinkedIn dat volgens hem de charme van de actie verloren is gegaan. Hij wilde, net als vroeger, direct postzegels kopen, maar contant betalen bleek niet mogelijk. "De Stichting Kinderpostzegels werkt inderdaad niet langer met cash geld vanwege de veiligheid van het kind", legt Sofie Vriens uit, directeur van de Stichting Kinderpostzegels.

Digitaal is onpersoonlijk

De schrijver van de eerder genoemde LinkedIn-post begrijpt dat, maar vindt de digitale afhandeling onpersoonlijk. Na het scannen van de QR-code komt hij in een algemene webshop terecht, zonder foto of naam van het kind. De bestelling wordt bovendien thuisbezorgd. "Ik bestel dus gewoon postzegels die ik niet nodig heb via een anonieme webshop op mijn mobiel in de deuropening en dat meisje staat ernaar te kijken. Nul interactie, lekker van deze tijd", schrijft hij.

Volgens Vriends is het kind voor de koper inderdaad niet zichtbaar in de webshop. Dat is bewust vanwege privacy. "De naam en gegevens van het kind zijn afgeschermd voor de verkoper. De kinderen kunnen zelf wel zien wat ze ophalen op hun persoonlijke, geactiveerde activiteitenportaal."

Maar het gaat volgens de stichting al lang niet meer om de verkoop van postzegels alleen. "We verkopen al een aantal jaren verschillende producten. Dit jaar is dat onder meer een vogelhuisje, dat symbool staat voor het thema 'Veilig opgroeien. Dat moet gewoon'. De opbrengsten gaan grotendeels naar dit doel", zegt Vriends. De stichting vraagt aandacht voor kinderen die opgroeien in onveilige of kwetsbare thuissituaties, bijvoorbeeld door verwaarlozing of huiselijk geweld.

Bij het bedenken van het thema werden duizend kinderen betrokken. Volgens Vriends is juist die betrokkenheid belangrijk. Dit jaar is daar de actieportemonnee aan toegevoegd. Iedere groep die meedoet aan de kinderpostzegelactie krijgt 150 euro om te besteden aan een lokaal, zelfgekozen doel voor kinderen in kwetsbare situaties. "Het is een kans voor leerlingen om niet alleen in actie te komen, maar ook echt mee te beslissen. Zo wordt burgerschap nog leuker en concreter: kinderen gaan langs de deuren én beslissen daarna samen waar een deel van het geld naartoe gaat."

Dat is volgens Van Teunenbroek precies het onderdeel waarvan kinderen veel kunnen leren. "Door de kinderen niet alleen in te zetten als verkopers, maar ook als beslissers, leren ze beter begrijpen waarom ze het doen. De component van geld ophalen kan helpen bij rekenen, maar ze leren weinig over het geven. Dat ze zelf thema's bedenken en mogen stemmen over projecten, dat is vanuit de wetenschap een goede zet."

Volgens haar leren kinderen daarmee al vroeg wat het betekent om iets voor een ander te doen. "Je leert waar de hulp nodig is en hoe je daar als kind iets aan kunt doen. Je activeert er al vroeg het burgerschap mee. Het is het startpunt van het geven."

Daarom vindt Van Teunenbroek het te kort door de bocht om alleen te vragen of de kinderpostzegelactie nog wel van deze tijd is. "Als er kritiek is, dan moet dat niet alleen zijn naar een stichting of de bedenkers van een actie. Soms moeten ouders ook naar zichzelf kijken. De kinderen leren er alleen van als het ze goed uitgelegd wordt waar ze het voor doen. Dat begint bij school, maar ook thuis."