Een week zonder scrollen, Naomi gaat de challenge aan: 'Ik schrok van mijn schermtijd'

"Als ik thuis kom van school pak ik gelijk mijn telefoon erbij in plaats van dat ik mijn huiswerk ga doen. Daar wilde ik echt in minderen", vertelt Naomi tegen RTL Nieuws. Ze was best geschrokken van haar schermtijd en toen haar docent vertelde over de challenge dacht ze 'dit moet ik gaan doen'.

'Misschien pak ik nu wel een boek'

Normaal zit ze 8 tot 9 uur per dag op haar telefoon. "Daar schrok ik best van", vertelt Naomi. Ze vult die uren normaal vooral op Instagram, Snapchat of kijkend naar een film of serie. Dat laatste gaat ze deze week vooral missen, vertelt ze. “Misschien dat ik nu wel een boek pak.”

Naomi is niet de enige die graag minder tijd op haar telefoon zou willen doorbrengen. Stichting MIND, dat zich inzet voor een betere psychische gezondheid, organiseert de challenge voor de tweede keer. Vorig jaar deden er 4000 mensen mee, dit jaar zijn dat er meer dan 13.000. 

"Een week lang gebruiken deelnemers hun smartphone alleen voor het hoognodige", vertelt Mariëlle van den Berg van MIND. Dus als ze echt moeten bellen of bijvoorbeeld medische gegevens moeten opzoeken, dan kan dat. Ze krijgen een boekje met tips en oefeningen om meer grip op hun gebruik te krijgen. "Je kan het zien als een soort dagboek waarin je alles bij kan houden", legt Van den Berg uit.

8 op de 10

Dat zoveel mensen meedoen, is niet gek. Uit onderzoek van EenVandaag, De Marker en MIND onder ruim 1100 jongeren en jongvolwassenen blijkt dat acht op de tien een negatieve invloed van hun smartphone op hun dagelijks leven ervaren. Dat merken ze vooral aan hun concentratie, productiviteit en slaap. Bijna vier op de tien jongeren met psychische klachten denken dat hun telefoongebruik daaraan bijdraagt.

"De smartphone kan goed én slecht voor je mentale gezondheid zijn. Alle reden om je bewust te zijn van je gebruik en zelf de regie te houden", zegt MIND-directeur Dienke Bos.

Sociale verbondenheid

Wat deze challenge volgens gedragswetenschapper Tim van Timmeren van de Universiteit Utrecht bijzonder maakt, is dat je het niet alleen doet. Doordat duizenden mensen tegelijk meedoen, ontstaat er een soort sociale verbondenheid die het vaak makkelijker maakt om vol te houden. "Mensen krijgen het idee van we doen dit met elkaar, daardoor ontstaat ook een soort druk om vol te houden", vertelt hij.

Dat de telefoon niet helemaal wordt verboden maar wel enorm wordt beperkt, noemt hij goed doordacht: "Mensen grijpen vooral bij verveling automatisch naar hun telefoon, en daar wil de challenge juist een einde aan maken, het eindeloos scrollen op sociale media."

Van Timmeren gaat met data van 350 deelnemers onderzoeken of dat ook lukt. Zijn hypothese: een week zo weinig op je telefoon zitten, onderbreekt de automatische gewoonte en vergroot het bewustzijn ervan, waardoor het daarna makkelijker wordt om je telefoon minder gedachteloos te gebruiken, en meer doelgericht. 

Naast een meting voorafgaand aan de challenge volgt hij deelnemers drie weken, en drie en zes maanden na afloop. Over dat langetermijneffect is hij voorzichtiger. "Een week is te kort om een gewoonte helemaal te doorbreken. We verwachten dat een week mensen op de korte termijn helpt. Maar hoe lang dat effect aanhoudt, dat gaan we onderzoeken", zegt van Timmeren.

Vrienden

Toch is het niet zwart-wit. Uit het onderzoek van EenVandaag blijkt dat de telefoon jongeren ook juist dichter bij vrienden brengt. Ook Naomi beaamt dat: "Een groot deel van de dag praat ik ook gewoon met mijn vrienden via sociale media, het is niet alleen maar scrollen."

Hoe de rest van de week gaat verlopen moet Naomi nog gaan zien. "Ik merk in ieder geval na één dag al dat ik minder hoofdpijn heb van het continu naar een scherm kijken. Dat belooft veel goeds!"

In deze video zie je hoe dit gezin omgaat met telefoongebruik en hoe lastig het is om te stoppen met scrollen: