Homo-acceptatie daalt hard onder jongeren, dit kun je als ouder doen

Onderzoekers noemen de uitkomsten van het nieuwste onderzoek 'enorm zorgwekkend'. Het gaat om het HBSC-onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut. In 2021 gaf 60 procent van de jongeren aan dat iemand die homoseksueel of lesbisch is daar op school open over mag zijn. In 2025 was dat nog 45 procent.  

Laat seksuele diversiteit vanzelfsprekend zijn

Misschien geen complete verrassing, stellen de onderzoekers, maar de cijfers zijn wel erg heftig. De vraag is: wat doen we eraan? Op straat, in de stad, maar ook thuis. Tessa Kaufman doet aan de Universiteit Utrecht onderzoek onder welke omstandigheden LHBTQ+ goed kunnen functioneren, en hoe je daar als school, docent of ouder voor zorgt. Ze heeft er duidelijke handvatten voor.

"Je kunt in je eigen verhalen en gesprekken al laten merken dat gender- en seksuele diversiteit voor jou een vanzelfsprekend onderdeel zijn van de wereld", zegt ze. "Door het over een collega en diens partner te hebben, door in verhalen mensen met verschillende relaties of genders terloops te benoemen."

'Hoe bestraffender je bent, hoe lastiger'

Kaufman benadrukt dat het van belang is dat je het gesprek opent zonder dat het over je eigen kind gaat. "Je hebt de neiging om te oordelen, maar jongeren zijn opener als ze de vrijheid voelen als ze hun mening kunnen geven en uitleggen. Houd daarbij in gedachten: wat voor vragen vind je zelf fijn over zo'n onderwerp?"

In deze video vertellen jongeren over hun eigen ervaringen:

Het wordt anders bij jongeren die expliciet discriminerend zijn en dat ook richting ouders uiten. Dan kun je volgens Kaufman wel stelliger zijn om het af te keuren. "En toch: hoe bestraffender je bent, hoe lastiger het is."

Je kunt het ook breder zoeken, zegt ze. Neem het met de school op, kom erachter hoe medeleerlingen erover denken. Is er bijvoorbeeld controle op wat er online gebeurt?

Kaufman heeft zelf een relatie met een vrouw en vertelt hoe haar eigen familie omging met haar coming-out. Haar moeder bracht het in die tijd als vanzelfsprekendheid, en bracht haar in contact met andere queerjongeren. Kaufman: "Dat is voor queerjongeren zelf heel belangrijk; ze zullen hoe dan ook tegen discriminatie aanlopen. Misschien kunnen ze het niet ontlopen? Hoe overleef je dat? Helpt het als je contact hebt met mensen die op je lijken?"

Je kunt ook kijken wie kan je helpen. Er zijn steeds meer groepen die opkomen voor een veilige inclusieve school. "En er zijn leuke queer-initiatieven. Steeds meer leuke manieren om met elkaar in contact te komen."

'Zorg voor een open gesprek'

Opvoeddeskundige Marina van der Wal benadrukt ook dat de start van het gesprek met je kind heel belangrijk is. "Je moet het kind niet het gevoel geven dat het ter verantwoording wordt geroepen. Zorg dat het een open gesprek kan worden."

Van der Wal stelt voor om bijvoorbeeld de krant erbij te pakken. "Dat je zegt: 'Ik heb vandaag gelezen dat een homokoppel discriminerend is bejegend, wat vind jij daarvan'? Dat zou een logische en natuurlijke start van een gesprek kunnen zijn."

Sommige meningen zijn geen echte meningen

Maar wat nou als je kind thuis komt met verhalen of ideeën die niet stroken met hoe jij je kind denkt te hebben opgevoed? "Dan kun je weer de open vraag stellen: 'Ik snap je niet zo goed, ik heb geprobeerd je iets anders te leren, hoe zit dat?' Dan geef je het kind de ruimte zich uit te spreken."

Soms is de overtuiging van een kind gewoon meegenomen uit het laatste chatgesprek met een vriend, zegt ze. "Dat betekent niet dat het echt een mening is. Dat is handig om in de gaten te houden."

Gesprek met nieuwssite in de hand

Als je kind zelf gediscrimineerd wordt, zie je dat kinderen minder snel dingen vertellen dan je zou willen, zegt Van der Wal. "Kinderen willen hun ouders niet teleurstellen. Het gevoel dat ze niet goed genoeg zijn, speelt mee."

Ga het gesprek aan met de nieuwssite of krant open, adviseert ze. "Hoe ervaar je dat? Wat kom je tegen? Wat kan ik voor je doen om te zorgen dat het dragelijk wordt en om te zorgen dat het je minder raakt? Dat kan bijna nooit, maar dat je leert om weerbaar te zijn, om weerwoord te geven. En stel je er als ouder op in dat je verdrietige verhalen hoort."

'Het was een heel rechtse periode'

Beide deskundigen zijn flink geschrokken van de nieuwste cijfers, maar er is ook reden voor optimisme. Kaufman: "Het was een heel rechtse periode in de politiek waarin dit onderzoek werd gedaan", zegt ze. Premier Rob Jetten is zelf homoseksueel en zou een verschil kunnen maken.

Kaufman: "Ik denk wel dat Jetten de macht heeft om representatie duidelijker positief te laten zijn. De kabinet heeft dat meer in handen. Rolmodellen zijn handig, maar dat moeten wel de goede zijn. Iemand waarmee je je kan identificeren, dat is misschien niet de premier, maar die kan wel bijdragen aan inclusieve wetten. Daar heb ik hoop op."