Verdachte van dodelijk ongeluk Vogelwaarde kan uitspraak afwachten in vrijheid: waarom mag dat?
"Het is belangrijk eerst te zeggen dat dit proces nog loopt: er is nog geen vonnis gegeven door de rechter", zegt Sven Brinkhoff, hoogleraar strafrecht aan de Universiteit van Amsterdam. De hoofdregel in Nederland is dat je dat proces thuis mag afwachten, legt hij uit.
Ook Ben Polman, docent strafprocesrecht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, wijst daarop: "In Nederland wordt iemand als onschuldig beschouwd totdat het tegendeel is bewezen." Iemand tijdens dat proces vasthouden is dus een uitzondering, ook in een zware zaak als deze.
Risico 'voldoende beperkt'
Polman legt uit dat een verzoek tot voorlopige hechtenis steeds opnieuw langs dezelfde toetsingsgronden wordt gelegd: hebben ze de juiste persoon te pakken, gaat het om een feit waarvoor iemand vast mag zitten, en zijn er gronden om hem vast te hóúden, bijvoorbeeld bij gevaar op herhaling?
"Deze jongen heeft eerder de indruk gegeven dat die kans er is geweest, daarom is hij destijds ook vastgehouden", vertelt Polman. Sindsdien is die vraag meerdere keren getoetst – voor het eerst drie dagen na de aanhouding, en nu opnieuw tijdens de zitting. "Dat risico is nu dus voldoende beperkt. Tot aan de zitting is hij vrij, wel met strikte voorwaarden. Daarmee gaat de rechtbank ervan uit dat hij tot die tijd geen strafbare feiten pleegt."
In Zeeuws-Vlaanderen wordt vol onbegrip gereageerd op het besluit (het artikel gaat verder onder de video):
Maar aan die vrijheid zitten grenzen, legt Polman uit. Bij iedere schorsing gelden in Nederland algemene voorwaarden: de verdachte moet zich beschikbaar houden voor justitie en op de zitting verschijnen. Daarnaast kan de rechter bijzondere voorwaarden opleggen die aansluiten bij de gepleegde feiten. In dit geval is dat onder andere een rijverbod. Maar hoe er precies wordt gecontroleerd of de verdachte zich aan die voorwaarden houdt, is niet helemaal waterdicht, zegt Brinkhoff.
Vluchtgedrag voorkomen
Mochten er aanwijzingen zijn van mogelijk vluchtgedrag, dan kunnen er speciale voorwaarden worden gesteld die dat voorkomen, legt Polman uit. "Denk aan het innemen van reisdocumenten." Dat is in dit geval niet nodig gebleken.
Het Openbaar Ministerie (OM) kan tegen deze beslissing geen hoger beroep aantekenen. Een woordvoerder van het OM laat weten dat dit tijdens een openbare zitting niet mogelijk is, dat had alleen gekund als de zaak via de raadkamer was behandeld. De schorsing staat dus voorlopig vast.
Ongeloof bij nabestaanden, verdachte schoolkampdrama Vogelwaarde voorlopig vrij
Beide deskundigen kunnen zich voorstellen dat de uitkomst voor nabestaanden moeilijk te begrijpen is. "Ik snap heel goed dat dat voor de nabestaanden en het grote publiek niet logisch klinkt", zegt Brinkhoff. "Maar de strafzaak loopt door, en bij schending van de voorwaarden komt de verdachte weer in hechtenis."
Rechtstaat
Polman benadrukt ook dat het belangrijk is te onthouden dat Nederland een rechtsstaat is. Dat houdt in dat de verdachte nu onschuldig is. "Het is heel lastig om hem in de gevangenis te houden en daarom mag hij het nu in vrijheid afwachten."
De moeder van de 12-jarige Sarah, een van de omgekomen leerlingen, vertelde bij RTL Nieuws over de dag van het ongeluk. Dat zie je in deze video:
