'Luchtkwaliteit kelderde dit jaar door bosbranden en hittegolven'

Dat blijkt uit een rapport van de Europese klimaatdienst Copernicus. Daarvoor is gekeken naar de waarden op zes continenten. Volgens de onderzoekers is wereldwijd bijna vier op de tien mensen dit jaar al aan 'gevaarlijk hoge niveaus' van deze vervuiling blootgesteld.

Megabranden

Ozonvervuiling ontstaat wanneer schadelijke stoffen, bijvoorbeeld van uitlaatgassen en bosbranden, in de lucht reageren met zonlicht. In Azië is de luchtvervuiling volgens Copernicus het ergst. Daar krijgt 90 procent van de bevolking te maken met te hoge ozonniveaus, meer dan de helft heeft al lucht met extreem slechte waarden binnengekregen. In Oceanië en Zuid-Amerika gaat het relatief gezien het best. 

Europa is de middenmotor. "Megabranden in Frankrijk, Spanje en België gingen gepaard met intense rookverspreiding, wat in een omtrek van duizenden kilometers effect had op de luchtkwaliteit", schrijven de onderzoekers.

Klachten

Vervuilde lucht kan onder meer leiden tot luchtwegklachten, duizeligheid, een verminderde longfunctie en hoofdpijn. In de troposfeer, de onderste 10 kilometer vanaf het aardoppervlak, is ozon ook een broeikasgas dat bijdraagt aan de opwarming van de aarde.

Richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie, die voorzichtiger zijn dan de meeste wettelijke normen, worden vrijwel nergens gehaald. De onderzoekers van Copernicus stellen vast dat slechts 5 procent van alle mensen op aarde aan de veilige kant zit.

Luchtkwaliteit moet beter

Volgens Copernicus blijft er een 'urgente noodzaak' om de luchtkwaliteit te verbeteren en tegelijkertijd actie te ondernemen tegen klimaatverandering. Ozonvervuiling heeft het grootste effect op mensen die al luchtwegaandoeningen of bijvoorbeeld hart- en vaatziekten hebben. Ook kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met diabetes zijn er kwetsbaarder voor.

Over een langere periode bezien is de luchtkwaliteit in Nederland er de afgelopen decennia op vooruitgegaan. Zo is volgens het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) de fijnstofconcentratie ongeveer gehalveerd sinds de jaren negentig en worden tegenwoordig ook minder stikstofoxiden uitgestoten. De verwachting is dat die uitstoot verder zal dalen, onder meer doordat steeds meer elektrische voertuigen rondrijden.