Vrouwen ervaren meer pijn dan mannen, blijkt uit onderzoek

Het gaat om een grootschalige internationale studie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Medicine. Onderzoekers brachten in kaart hoe pijn over de wereld en over de levensloop van mensen is verdeeld. 

Hoe vaak mensen pijn ervaren, verschilt sterk per lichaamsdeel. Rugpijn (40 procent) komt bijvoorbeeld veel vaker voor dan pijn in het gezicht (2 procent).

Op alle elf onderzochte plekken in het lichaam rapporteerden vrouwen vaker pijn dan mannen. Het ging om het hoofd, gezicht, nek of schouder, voet of enkel, hand of pols, elleboog, borst, rug, buik, heup en knie. Vrouwen ervaren ook vaker ernstige en wijdverspreide pijn.

Verschillen tussen vrouwen en mannen 

De verschillen waren het grootst bij gezichts-, hoofd- en buikpijn en kleiner bij bijvoorbeeld pijn in de ellebogen en pijn op de borst. "Daarnaast zijn de man-vrouwverschillen heel erg afhankelijk van leeftijd", zegt Brenda Penninx, hoogleraar psychiatrische epidemiologie bij Amsterdam UMC en een van de onderzoeksters, tegen RTL Nieuws. 

Voor bijvoorbeeld buikpijn en hoofdpijn zijn de verschillen vooral groot in de vroege volwassenheid. "En zijn ze daarna veel kleiner of zelfs niet bestaand. Voor andere pijnlocaties, zoals pijn op de borst, ontstaan de man-vrouwverschillen pas op oude leeftijd."

In het onderzoek wordt niet verklaard waarom vrouwen meer pijn ervaren. "Maar uit ander onderzoek weten we dat er verschillende type verklaringen kunnen zijn die hier allemaal een rol kunnen spelen." 

Ten eerste zijn er biologische factoren, legt Penninx uit. "Vrouwelijke geslachtshormonen beïnvloeden de werking van het zenuwstelsel en de gevoeligheid van pijnreceptoren. Ook werkt het pijndrempelsysteem, dat pijn hoort te dempen, bij vrouwen mogelijk minder krachtig, en hebben vrouwen in sommige lichaamsdelen een hogere dichtheid van zenuwuiteinden, waardoor prikkeling sneller als pijnlijk kan worden geregistreerd."

Er zijn ook zogenoemde 'psychosociale factoren'. "Vrouwen gaan anders om met pijn, rapporteren meer chronische stress, wat het herstel- en pijnsysteem kan ontregelen, en ervaren mogelijk een andere sociale drempel om pijn openlijk te rapporteren."

Medische zorg bij vrouwen

De uitkomsten raken aan een discussie die al langer speelt over de bagatellisering en behandeling van pijn bij vrouwen. Daardoor lopen zij het risico langer met klachten rond te lopen en pas later de juiste diagnose en behandeling te krijgen. 

Ook krijgen vrouwen vaak minder (sterke) pijnstilling dan mannen. Het mannenlichaam is lang als de medische standaard is gebruikt, waardoor kennis over pijn en behandeling bij vrouwen achterliep.

In deze video leggen we je uit hoe dat zit:

Geslacht is volgens de onderzoekers niet de enige factor die samenhangt bij pijn. Ook leeftijd is van invloed, maar de onderzoekers zien daarbij geen simpel patroon. "Veel mensen zullen denken dat pijn met het ouder worden toeneemt, maar dat is zeker voor veel vormen van pijn niet zo." 

Bij de meeste soorten pijn vindt de sterkste stijging plaats vóór het 55ste levensjaar. Sommige pijnsoorten bereiken daarna een piek, terwijl bijvoorbeeld pijn in de rug, heup en knie op latere leeftijd verder blijft toenemen.

Lage inkomens

Daarnaast zijn er grote verschillen tussen continenten. "Sommige pijn, zoals algehele pijn op late leeftijd, komt meer voor in landen met lage inkomens."

Verder blijken roken, obesitas en een laag gezinsinkomen belangrijke factoren. Samen zouden ze naar schatting 18,3 procent van de wereldwijde pijn kunnen verklaren.