Belg krijgt chemische castratie na zedendelict, ook Nederland kent dit

De man van 21 uit Brugge deed zich op sociale media voor als een 18-jarige en wist zo contact te krijgen met een 16-jarig meisje. Toen ze een afspraak hadden, verkrachtte hij haar. Ook loopt er nog een andere zaak tegen hem, waarbij hij een paar jaar eerder een 12-jarig meisje zou hebben misbruikt. De Belg wordt door een gerechtspsychiater omschreven als hyperseksueel en zwakbegaafd, met een grote kans op herhaling. 

Als hij zich aan bepaalde voorwaarden houdt, hoeft hij niet de gevangenis in, bepaalde de rechter. Zo heeft hij een contactverbod van drie jaar met het slachtoffer, moet hij 4000 euro schadevergoeding betalen en zal hij zich chemisch laten castreren.

Chemisch castreren 

Chemisch castreren houdt in dat met medicijnen het testosteronniveau wordt verlaagd tot prepuberaal niveau. Dat vertelt Wineke Smid, hoofd Onderzoek bij de Van der Hoeven Kliniek en expert op het gebied van zedendelicten. "Wat je platlegt, is niet iemands interesse, je verlaagt wel de neiging om er iets mee te doen."

Bij fysiek castreren worden de teelballen operatief verwijderd. Dat gebeurt in Nederland en België niet. Wel wordt hier libido-remmende medicatie gebruikt.  "Altijd onder toezicht van een arts en in combinatie met een behandeling", vertelt Smid. "In de tbs wordt het met enige regelmaat toegepast." De werking van de medicijnen is in principe wel omkeerbaar.

Rol van rechter 

Zowel Smid als advocaat Jan-Jesse Lieftink, expert op het gebied van tbs, kunnen zich niet voorstellen dat een Nederlandse rechter libido-remmende medicatie op dezelfde manier zou opleggen als in België. 

Bij tbs met voorwaarden kan medicatie wel onderdeel zijn van de afspraken. Mensen zitten dan niet verplicht in een gesloten tbs-kliniek, maar moeten zich wel aan strenge voorwaarden houden. "Zij moeten met die voorwaarden instemmen", zegt Lieftink. "Theoretisch zou het dus kunnen."

Maar volgens hem gaat het bij sterke libido-remmende medicatie om zware middelen. Die ziet hij vooral bij mensen bij wie het risico op herhaling groot is. "Tbs met voorwaarden is juist gericht op snellere terugkeer in de maatschappij. Daar past dit vaak niet goed bij."

Wel kan dit soort libido-remmende medicatie als voorwaarde voor verlof tijdens een tbs-behandeling worden gesteld. Zo kan er druk worden uitgeoefend op mensen voor wie de medicatie nuttig wordt geacht, maar die er zelf moeite mee hebben.

Volgens Smid is het belangrijk dat patiënt en behandelaar het er zoveel mogelijk over eens zijn. "Als iemand het pertinent niet wil en er alleen maar boos over is, weet ik niet of je het risico verlaagt. Het is geen wondermiddel."

Bijwerkingen

Het grote probleem is volgens haar dat de medicatie niet alleen ongewenste seksuele drang remt, maar seksualiteit in het algemeen. "Je kan niet zeggen: ik wil dat je dat laat zitten, maar dat andere - wat goed voor je is -  mag je houden. Mensen zijn alles kwijt, daar moet iemand mee leren leven."

Ze vervolgt: "Mensen willen, ook als ze een zedendelict hebben gepleegd, vaak meer controle over hun seksuele gedrag. Op zijn minst willen ze niet in de gevangenis belanden en meestal willen ze ook geen nieuw delict plegen. Maar ze willen ook niet al hun seksualiteit kwijtraken."

Daarnaast kunnen de medicijnen nare bijwerkingen hebben, zoals botontkalking, borstvorming, energiegebrek en gewichtstoename. 

Wel kunnen volgens haar sommige mensen er in combinatie met een behandeling baat bij hebben. "Als mensen heel erg met seks bezig zijn en veel seksuele prikkels ervaren, kunnen ze de medicatie zelf fijn vinden en kan het helpen." 

Ook als iemand de neiging heeft om negatieve gevoelens met seks op te lossen, bijvoorbeeld door het internet op te gaan en te masturberen, kan het volgens haar nuttig zijn. "Die mogelijkheid wordt dan als het ware afgekapt, waardoor je tijdens de behandeling andere manieren kunt oefenen om met stress en negatieve gevoelens om te gaan."