Macron probeert Xi Jinping aan Europese kant te krijgen

Macron is al de derde Europese leider in korte tijd die Xi bezoekt, na de Duitse bondskanselier Scholz en de Spaanse premier Sánchez. Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, vergezelt Macron bovendien in Peking.

Experts spreken van een 'Europees offensief' om Xi uit de armen van de Russische president Poetin te trekken. Na aankomst in Peking zegt Macron dat China 'een weg richting de vrede wil bouwen'. Volgens de Franse president is het belangrijk dat 'Rusland niet het enige Europese land wordt dat met China in gesprek is'. 

China houdt Rusland uit de wind

Maar hoe die ommezwaai er precies uit moet zien onder Chinese leiding blijft vaag. Xi bezocht kortgeleden nog Rusland, waar Poetin hem met alle egards ontving. Xi benadrukte nog maar eens de rotsvaste vriendschap tussenbeide.

Op de Chinese staatsmedia wordt ondertussen partij gekozen voor de Russische motivaties voor de invasie van Oekraïne. Zo krijgen op CCTV, de Chinese staatstelevisie, steevast de NAVO en de Verenigde Staten de schuld van de oorlog, en niet Rusland.

Tegelijkertijd is de relatie tussen China en Oekraïne bekoeld geraakt. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt nog altijd te hopen op een bemiddelende rol van Peking, maar hij heeft sinds het begin van de oorlog nog niet met Xi gesproken. Gisteren verkondigde Qin Gang, de nieuwe Chinese minister van Buitenlandse Zaken, dat Xi 'erg druk' is en daarom nog geen tijd heeft gevonden voor een belletje met Zelensky.

Dan zijn er nog de vermeende plannen van China om wapens te leveren aan Rusland. Al wekenlang gaan deze verdenkingen rond, maar China ontkent. Het zegt nooit wapens te leveren aan landen die in oorlog verkeren. En de Chinese apparatuur die op het slagveld door de Russen gebruikt wordt, zoals drones van het Chinese bedrijf DJI, zouden door Rusland op de particuliere markt zijn gekocht. Peking houdt vol dat het niets aan Moskou levert, en dat ook niet van plan is.

Macron was woensdag kritisch op Rusland, maar opvallend mild tegenover zijn Chinese gastheren. De Franse president benadrukte dat Poetin twee weken geleden nog aan Xi beloofde dat er geen kernwapens geplaatst zouden worden buiten Russisch grondgebied. Een paar dagen na Xi’s bezoek deed Poetin dit toch. Er werden Russische kernwapens geplaatst in Belarus. "Ik wil daar met Xi over spreken", zegt Macron.

Economische banden aanhalen

Maar ondanks de focus op Oekraïne zeggen critici dat Macron de oorlog gebruikt om de werkelijke reden van zijn bezoek aan China te verbloemen: het versterken van de economische relatie met het land. China heeft de meeste coronamaatregelen laten varen, en daardoor neemt de internationale handel met China weer toe. Frankrijk wil daarvan profiteren. Macron neemt daarom zo'n 60 Franse zakenmensen, waaronder de CEO van vliegtuigbouwer Airbus, in zijn kielzog mee.

Wang Yaqiu, Senior China Onderzoeker voor Human Rights Watch, wijst op het gebrek aan aandacht voor mensenrechtenschendingen in China: "Macron en Von der Leyen zijn deals aan het sluiten voor Europese bedrijven, terwijl er oorlog heerst op het Europese continent. En terwijl China steeds autoritairder wordt denkt het alleen maar aan deals, niet aan mensenrechten. Wanneer gaan ze het leren?" vraagt Wang zich af.

Of die kritiek terecht is zal vandaag blijken, als Macron uitgebreid met Xi zal spreken. Op dit moment lijkt een einde aan de oorlog in Oekraïne in ieder geval nog ver weg.