Israël verbiedt tientallen hulporganisaties: 'Hulpverlening Gaza in gevaar'
Het gaat onder meer om Artsen zonder Grenzen, CARE en Save the Children. Volgens het Israëlische ministerie van Diaspora en Antisemitisme-bestrijding worden enkele tientallen hulporganisaties geschorst, omdat ze niet langer aan de door Israël gestelde eisen voldoen. Het zou gaan om 30 NGO's, zo'n 15 procent van de hulporganisaties die actief zijn in Gaza.
Hulp acuut in gevaar
Zoals dus Save the Children. Noodhulpexpert Juliette Verhoeven van de organisatie zegt: "De hulpverlening komt acuut in gevaar als wij ons werk niet meer kunnen doen. Dit is ondermijning, en het gaat ten koste van de Palestijnen. Juist nu het daar winter is, en mensen kampen met kou en enorme regenval. Ze leven in tenten in het water, alles waait weg."
Verhoeven heeft geen goed woord over voor het Israëlische beleid. "We werken al zeventig jaar in de Palestijnse gebieden en al vijftig jaar in Gaza. Stoppen of ophouden is absoluut geen optie voor ons."
Strengere eisen
Dat dat nu toch dreigt te gebeuren, komt door de verplichting van Israël dat alle hulporganisaties zich eerder dit jaar opnieuw hadden moeten laten registreren. Maar daarbij worden strengere eisen gesteld.
De hulporganisaties moeten bijvoorbeeld de persoonsgegevens verstrekken van alle internationale en Palestijnse medewerkers, adressen, hun social-media-accounts. Israël zegt te willen voorkomen dat de hulporganisaties worden geïnfiltreerd door terroristen. Het beschuldigde eerder medewerkers van verschillende organisaties van het lidmaatschap van Hamas. Waaronder de VN-hulporganisatie UNRWA, die door Israël werd verboden.
De maatregel treft ook Artsen zonder Grenzen, een van de grootste en bekendste hulporganisaties. AzG zegt tegen persbureau AP dat de Israëlische maatregel catastrofale gevolgen heeft voor de hulp in Gaza. De organisatie weerspreekt Israëlische beschuldigingen dat medewerkers banden met Hamas hebben.
'Mag helemaal niet'
Veel hulporganisaties hebben niet aan de Israëlische eisen voldaan. Zoals Save the Children. "We hebben het bewust niet gedaan", zegt Verhoeven. "En we voelen ons daarin gesteund door de Autoriteit Persoonsgegevens. Want dit mag helemaal niet volgens internationale afspraken. Al trekt Israël zich daar natuurlijk niks van aan. Maar het gaat niet alleen om de gegevens van de medewerkers, maar ook hun families. Dat is natuurlijk bizar."
Save the Children is, net als andere organisaties, tegen het Israëlische besluit in beroep gegaan en hoort volgens Verhoeven begin januari of dat wat oplevert. Tot er meer duidelijkheid is, probeert de organisatie hulp in Gaza te krijgen via het Rode Kruis en de VN. Maar het betekent hoe dan ook een verslechtering voor de Palestijnen.
Bijna alle ziekenhuizen verwoest
"Wat wij doen kan niet altijd zomaar worden overgenomen", zegt Verhoeven. "Omdat bijna alle ziekenhuizen zijn vernietigd, hebben de hulporganisaties veldhospitalen opgezet. Wij hebben er twee, voor pasgeboren kinderen en zwangere vrouwen die met ondervoeding kampen. Deze hulp is hard nodig."
Ze vervolgt: "Ook de noodhulp komt in gevaar. We mogen nu geen hulpgoederen meer inkopen in Israël zelf. Er ligt veel hulp klaar in Egypte, maar Israël houdt de grens potdicht. We kunnen niet meer zo slagvaardig zijn als eerst. En wat ook zorgelijk is; onze neutraliteit wordt nu door Israël in twijfel getrokken. We worden niet meer gezien als onafhankelijke organisatie. Terwijl: wat we doen in Gaza, net als in Oekraïne en Soedan, is levensreddende hulp bieden."
Verschillende hulporganisaties spreken van Israëlische willekeur. Zo ook Save the Childre. "We hebben geen enkele reden gekregen waarom onze registratie niet is verlengd. Geen uitleg. Maar het past in het patroon om de humanitaire hulp moeilijk mogelijk te maken. Hulporganisaties zijn ook de ogen en oren van wat er gebeurt in Gaza. We hebben duidelijk de indruk dat Israël daar niet blij mee is."
Dat herkent ook correspondent Midden-Oosten Pepijn Nagtzaam. "We zien eigenlijk al ruim twee jaar dat Israël het vrijwel onmogelijk maakt om hulp te verlenen in Gaza. Aan de grenzen staat meer dan genoeg voedsel en hulp klaar, vrachtwagens vol. Maar het land laat bijna niets door. En nu gebeurt dat door hulporganisaties zwart te maken, en ze geen vergunningen te verlenen."
"Het is een staakt-het-vuren in naam, maar er wordt nog steeds gebombardeerd."
Hij vervolgt: "Als je spullen doorlaat voor medische zorg, wederopbouw, een fatsoenlijk bestaan, dan verleng je de bestaande situatie. Terwijl alles erop wijst dat Israël de situatie van voor 7 oktober 2023 niet meer terug wil. Het liefst, zeggen ook politici, zien ze de Palestijnen vertrekken. Hoe krijg je die zo ver? Door te zorgen dat de levensomstandigheden zo slecht zijn, dat ze ergens anders naartoe willen. Het is in het belang van Israël om niet te veel hulp door te laten."
Israël betwist overigens dat het te weinig hulp doorlaat. Het land zegt zich aan de afspraken te houden in het vredesakkoord dat in oktober van kracht werd.
Te weinig eten
En zo blijft de situatie in Gaza verschrikkelijk. Nagtzaam: "Het is een staakt-het-vuren in naam, maar er wordt nog steeds gebombardeerd. Er sterven mensen, ook door de kou, er komt nog altijd te weinig eten binnen. Terwijl Israël als bezettende macht – het controleert alle grenzen van Gaza – onder internationaal recht de verplichting heeft hulp door te laten. Maar ze maken het dus weer moeilijker."
In de video hieronder het relaas van de Rotterdamse arts Salih el Saddy, die midden in de oorlog een aantal weken werkte in een ziekenhuis in Gaza:
