'Binnen seconden stond hele plafond in brand': ooggetuigen over nieuwjaarsramp in Zwitserland

De ramp voltrok zich rond 01.30 uur in de kelder van de Le Constellation Bar and Lounge, waar op dat moment meer dan honderd mensen aanwezig waren. De bar heeft een maximale capaciteit van ongeveer vierhonderd bezoekers. Volgens de autoriteiten woedde er eerst brand, waarna een explosie volgde. De exacte oorzaak wordt nog onderzocht.

Een getuige vertelt tegen de Zwitserse omroep RTS dat hij wakker werd van 'een explosie die niet leek op vuurwerk'. Kort daarna sloegen de vlammen uit het gebouw.

'Het was complete paniek'

Twee jonge Franse vrouwen, Emma en Albane, die erin slaagden de bar snel te verlaten, deden hun verhaal bij de Franse zender BFMTV. Zij bevonden zich in de kelder toen de brand uitbrak. "Het was complete paniek, iedereen gilde", vertellen ze.

Volgens de twee ontstond het vuur mogelijk door een van de kaarsen die door serveersters op champagneflessen waren geplaatst. "Een kaars kwam te dicht bij het plafond, dat meteen vlam vatte. Binnen enkele tientallen seconden stond het hele plafond in brand. Alles was van hout", zegt een van hen. De Zwitserse justitie heeft dit scenario nog niet bevestigd, maar stelt wel dat brand de meest waarschijnlijke oorzaak is.

De jonge vrouwen beschrijven hoe bezoekers massaal naar de uitgang renden. "De uitgang was erg klein voor het aantal mensen dat er was. Iemand heeft een ruit ingeslagen zodat mensen konden ontsnappen", aldus een van hen. Door de drukte werd een van de vrouwen in het trappenhuis omvergeduwd en raakte zij gewond aan haar knie.

'Mensen liepen over elkaar heen'

Samuel Rapp bevond zich naast de bar toen de brand uitbrak. Hij zag vlammen uit het pand slaan, vertelt hij aan Sky News. "Veel mensen probeerden te ontsnappen, maar de uitgang was volledig geblokkeerd. Mensen liepen over elkaar heen en overal werd geschreeuwd", vertelt hij.

Volgens Rapp lagen er meerdere mensen op de grond. Bij sommigen werd een jas over het hoofd gelegd omdat zij overleden waren. Hij zegt dat slachtoffers ernstige brandwonden hadden.

Rapp wijst erop dat Crans-Montana een populaire bestemming is voor buitenlandse bezoekers. "Er komen veel Engelsen en Nederlanders. Er waren ook veel jongeren van 16 tot 18 jaar aanwezig. Het is verschrikkelijk voor deze families."

'Werkelijk afschuwelijk'

Edmond (49) uit Gent verblijft in een hotel vlakbij de bar. Ook hij zegt dat het een bar is waar vooral jonge mensen, 17-, 18-, 19-jarigen, naartoe gaan om te feesten op oudjaar. Tegen het Belgische HLN zegt hij: "Het was afschuwelijk wat ik gezien heb. Straten lagen vol gewonden en lijken. Mensen die volledig verbrand waren in hun gezicht, mensen zonder handen, vooral jonge meisjes van 16 jaar met hun vriendinnen eromheen."

Hij heeft mensen geopereerd zien worden. "Maar vooral dat geschreeuw van de pijn van die jonge mensen ging door merg en been. Langs alle kanten hoorden we geschreeuw. Zoiets wil je niet zien. Werkelijk afschuwelijk."

Getraumatiseerd

Anaïs (17) uit Genève, een vaste bezoeker, vertelt dat het er vooral rond de jaarwisseling altijd erg druk is. "Je kwam er makkelijk binnen." Ze zou er die avond met zo’n vijftien vrienden naartoe gaan, maar bleef uiteindelijk buiten op het plein. "Ik ben getraumatiseerd. Als ik eraan denk dat wij daar hadden kunnen zijn…"

Een inwoner van Crans-Montana, Karine Spreng, zegt tegen persbureau Reuters dat zij iemand kent die mogelijk tot de slachtoffers behoort. "Ik kan haar niet bereiken. Ik maak me grote zorgen. Ik ga proberen contact op te nemen met andere mensen die deze vrouw kennen om te zien of ze nog in leven is."

Verschrikkelijk drama

Ganzer Stéphane van de deelstaatraad van Wallis spreekt van 'een verschrikkelijk drama'. De voorzitter van de Bondsraad, Guy Parmelin, schrijft op X: "Wat een moment van vreugde had moeten zijn, veranderde in de nacht in Crans-Montana in verdriet dat heel Zwitserland en het buitenland raakt." betuigde namens de Bondsraad zijn diepe medeleven aan de slachtoffers, gewonden en hun families.

Dit zijn de eerste beelden die werden verspreid na de explosie:

Identiteit slachtoffers

De tragedie kan ook internationale gevolgen hebben: Crans-Montana trekt veel buitenlandse bezoekers, en de identiteit van de slachtoffers is nog grotendeels onbekend. Zwitserse autoriteiten zeggen dat enkele slachtoffers uit andere landen komen, het is nog onduidelijk of daar ook Nederlanders bij zijn.

De dodelijke slachtoffers moeten nog worden geïdentificeerd. Volgens de autoriteiten kan dit weken duren.

De hulpdiensten rukten groot uit: er zijn tien helikopters ingezet en 40 ambulances. De reddingsoperatie duurde uren. De politie heeft het gebied afgezet. In de deelstaat Wallis is de noodtoestand uitgeroepen.

Lausanne en Zürich

De slachtoffers zijn verspreid over verschillende ziekenhuizen in Zwitserland, die al onder druk staan vanwege ski-ongevallen. Meerdere patiënten zijn met de helikopter overgebracht naar de hoofdstad Bern. Ook in Lausanne, Zürich en Rennaz worden gewonden behandeld.

In het ziekenhuis van Sion, op zo'n 25 kilometer afstand, kwamen slachtoffers per auto binnen. Het was daar 'totale chaos', zegt een ooggetuige. "Er hing een brandlucht. Ze lieten allemaal hun voertuigen midden op de oprit staan."

Staat van shock

Een Zwitserse journalist vertelt aan de Franse zender BFMTV dat de regio in een 'staat van shock' verkeert. Ze haalt de tragedie van de Sierre-tunnel in 2012 aan, waarbij 28 mensen omkwamen, onder wie 22 kinderen. Toen botste hun bus tegen een muur in een tunnel op de terugreis van een skivakantie in Val d'Anniviers. "Dat traumatiserde het hele land. Wat ik hier vandaag zie, is nog erger."