Tienduizenden inwoners Kyiv zonder verwarming bij -10: 'Dit is een dieptepunt'

Het nog kunnen verwarmen van huizen en andere gebouwen is vooral een groot probleem in de dichtbevolkte woonwijken buiten het centrum, vertelt verslaggever Chris Colijn vanuit een café in Kyiv. Daar is net genoeg elektriciteit om een kop koffie te zetten. "Al moeten daarvoor wel eerst alle lampen worden uitgezet."

In de hele regio Kyiv is gisteren tijdelijk de stroom afgesloten. Dit moet de mogelijkheid geven om noodzakelijke reparaties uit te voeren. Hoe lang het gaat duren, is niet gemeld door de netbeheerder.

Delen van het openbaar vervoer, de watervoorziening en het gemeentelijke verwarmingssysteem werken voorlopig niet. Het is deze week overdag momenteel zo'n -10 graden Celsius in de stad. Vannacht daalt de temperatuur 17 graden onder het vriespunt. 

"Het is een strenge winter", zegt Colijn. "Heftiger dan de afgelopen jaren, met meer kou en sneeuwval."

Burgemeester Klitsjko deed gisteren een opmerkelijk verzoek aan de circa drie miljoen inwoners van de stad. "Als u de mogelijkheid heeft om tijdelijk naar een plaats buiten de stad te gaan waar alternatieve energie- en warmtebronnen beschikbaar zijn, doe dat dan."

Maar de hoofdstad verlaten doet bijna niemand, vertelt Colijn. "Iedereen die ik hier spreek, blijft. Men probeert er maar zo goed mogelijk mee om te gaan, door een extra trui aan te trekken en een extra deken te gebruiken. Over de oproep worden online ook grappen gemaakt in de trant van: 'Waar moeten we dan heen? Gaat de burgemeester vakantiehuisjes voor ons boeken?'"

Raketten en drones

Klitsjko deed zijn oproep nadat Rusland de nacht ervoor nog eens 36 raketten en 242 drones had afgevuurd op Oekraïne. Ook afgelopen nacht was het weer raak op meerdere plekken in het land. Rusland valt zijn buurland ook aan vanuit de ruimte, zoals te zien is in deze video: 

De Russische luchtmacht heeft deze strenge winter de aanvallen op energie-infrastructuur verder geïntensiveerd. Het doel is duidelijk: de stroom en verwarming lamleggen in een poging de Oekraïense economie te verzwakken en het moreel van de bevolking te ondermijnen.

Colijn: "Maar de stad blijft leven. Overal op straat hoor je noodaggregaten zoemen. De meeste ondernemers hebben iets draaien om hun zaak of winkel open te houden. Mensen zijn stoïcijns geworden, en zijn intussen wel wat gewend. Dat hoor je ook overal om je heen. Men bekijkt het dag per dag."

Ook Colijn zelf werd gisterochtend wakker zonder stroom en zonder warm water. Hij speelt daarop in door flessen water en een emmer klaar te zetten. Zodat hij in ieder geval zijn tanden kan poetsen, zijn handen kan wassen en de wc kan doorspoelen.

"Echt douchen is er niet bij", zegt hij. "Dat geldt voor heel veel mensen, omdat ze een elektrische boiler hebben. Als je zoals ik een gasfornuis hebt, dan kun je daar water op koken om koffie te zetten. Verder is het vooral veel timen. Op enig moment weet je: ik krijg weer even stroom. Dan is het zaak om snel alle apparaten en mijn grote powerbank aan de lader te hangen."

Donkere ramen overal

Wat hem opvalt in de stad zijn de donkere ramen overal. Inwoners van de stad hadden de afgelopen maanden al 'stroom op schema'. Maar intussen is zelfs dat schema niet langer mogelijk. Mensen moeten hopen dat zij toevallig thuis zijn om een wasje te draaien als de stroom weer even aangaat.

Colijn: "Dit is een dieptepunt qua verwarming en elektriciteit. Het is al heel lang niet zo heftig geweest, waarbij iedereen hard en ook een groot deel van de tijd getroffen wordt."

Zicht op een einde aan die situatie is er voorlopig niet. "De overheid doet er alles aan om de schade te herstellen. Er is infrastructuur opgetuigd om elektriciteit van regio naar regio te vervoeren, maar dat is beperkt." Hoe beschadigd de centrales precies zijn, is onduidelijk. "Daar doen de autoriteiten vaag over uit veiligheidsoverwegingen. Ze willen de vijand niet te veel informatie prijsgeven."